Lactose is een suiker dat van nature voorkomt in moedermelk en in de meeste dierlijke melksoorten, zoals koemelk, schapenmelk, geitenmelk en paardenmelk. Lactose wordt ook wel melksuiker genoemd.
Lactose vs koemelkeiwit
Beide zien er structureel volledig anders uit. Lactose is een suiker dat opgebouwd is uit slechts twee bouwstoffen; glucose en galactose. Koemelkeiwit is een verzamelnaam voor alle types eiwitten die in koemelk zitten. Dit zijn de caseïne-eiwitten en de wei-eiwitten.
Lactosevrije melk is gewone koemelk die bewerkt is zodat de lactose eruit is; echter is het nog steeds koemelk en dus niet geschikt wanneer je een allergie hiervoor hebt. Soja-producten of andere plantaardige drinks bevatten geen koemelk en zijn dus geschikt.
De lactose komt dan onverteerd in de dikke darm terecht. De daar aanwezige darmbacteriën 'vallen de lactose aan'. Hierdoor kunnen klachten ontstaan, zoals buikpijn, krampen, (ernstige) diarree, winderigheid en een opgeblazen gevoel.
Bij een lactose-intolerantie ben je namelijk gevoelig voor de melksuikers in een product. Bij een koemelkallergie reageert het lichaam allergisch op de eiwitten die in koemelk zitten. Zoals de naam al doet vermoeden, is koemelksuiker (lactose) dus niet hetzelfde als koemelkeiwit.
Lactosevrije melk kan zeker verlichting bieden bij mensen met een lactose-intolerantie. Als je lichaam moeite heeft om lactose af te breken, kunnen klachten zoals een opgeblazen gevoel, buikpijn en diarree optreden.
Het dieet bestaat uit de uitschakeling van melk en melkproducten en van alle producten die koemelk bevatten of waaraan koemelk is toegevoegd. Granenmelk, rijstmelk, notenmelk, kokosmelk, … worden afgeraden als vervanging van koemelk.
Opgeblazen gevoel en braken ontstaan meestal een half uur na inname van lactose. Buikkrampen, flatulentie en diarree treden na een tot twee uur op.
Hoe doen we de lactose tolerantie test? Om na te gaan of jij inderdaad een lactose-intolerantie hebt, doen we een waterstofademtest. Als jouw lichaam lactose niet goed verteert, adem je meer waterstof uit. Daarom meten we tijdens de test de hoeveelheid waterstof in je adem.
Zure melkproducten, zoals karnemelk, kwark en yoghurt worden vaak beter verdragen, omdat deze voedingsmiddelen bacteriën bevatten die lactase leveren. Hierdoor is een gedeelte van de lactose al verteerd en wordt de rest van de lactose ook gemakkelijker verteerd.
Nederlandse 'harde' kaassoorten die geen lactose bevatten: Goudse, Maaslander, Maasdammer, Edammer, Kolummer, Texelaar, Leidse kaas en Friese Nagelkaas. een lactose-intolerantie vaak wel goed worden verdragen: Gruyere, Emmentaler, Parmesan, Danish Blue, Gorgonzola, Blue Stilton, Roquefort, Brie, Camembert.
Speltbrood: Een gezonde keuze, gemaakt van speltgraan, zonder toegevoegde lactose. Roggebrood: Een donker, vezelrijk brood, typisch lactosevrij. Pitabrood: Vaak gemaakt zonder melkproducten, dus lactosevrij. Ciabatta: Italiaans brood, meestal zonder lactose, tenzij er melk aan het recept is toegevoegd.
Meestal is lactose-intolerantie aangeboren en dus erfelijk. Ook kan er een tijdelijke intolerantie ontstaan na een infectie of operatie aan de darmen. Als de darmwand herstelt verdwijnen de klachten na enige tijd vanzelf.
Havermelk en sojamelk zijn de twee beste alternatieven voor koemelk als je geschuimd melk wil. Met havermelk kun je net als koemelk ook goed latte art maken. Dit komt door de (grote) hoeveelheid eiwitten die erin zitten.
Komt geen melk of lactose aan te pas dus en je kunt met zowel een koemelkallergie als een lactose-intolerantie gewoon brood eten. Het komt echter wél voor dat bakkers voor speciaal brood kiezen om een deel van het water te vervangen voor melk(poeder).
De banaan is geen zuivelproduct en bevat geen lactose. Banaan is dus van nature lactosevrij.
Boter is afkomstig van melk, maar bevat bijna uitsluitend vetten en water. De koolhydraten, en dus de melksuikers, worden er bijna volledig uitgehaald. De meeste boter bevat slechts 1 gram koolhydraten per 100 gram en is dus voor de meeste mensen met een lactose intolerantie geen probleem.
Dat hangt af van je doel. Kwark bevat meer eiwitten en is ideaal voor spierherstel en verzadiging, terwijl yoghurt probiotica bevat die goed zijn voor je darmen en vaak minder calorieën heeft. De gezondste keuze tussen kwark en yoghurt is dus persoonlijk; beide zijn gezond, mits je kiest voor ongezoete varianten.
Klachten als je niet tegen melk kunt, zijn buikpijn, diarree en winden laten. Je hebt te weinig van het eiwit dat melk verteert. Als je veel melk drinkt, kan niet alle melk verteerd worden. Drink daarom niet te veel melk op een dag.
Veelvoorkomende oorzaken van winderigheid zijn het inslikken van teveel lucht, het niet goed verteren van voedingsstoffen, of een snelle toename in vezelinname. Bij last van winderigheid is het raadzaam om de inname van voedingsmiddelen zoals peulvruchten en koolsoorten te beperken en om rustig te eten.
Heb je last van roodheid van de huid, jeuk of galbulten na het drinken van melk? Of word je dan misselijk of krijg je last van diarree? Wanneer je deze klachten herkent, dan kan het zijn dat je last hebt van een overgevoeligheid voor melk, een koemelkeiwitallergie.
Dit betekent dat harde Hollandse harde kazen gegeten kunnen worden door mensen met een intolerantie, evenals buitenlandse kazen als emmentaler, gruyère en parmezaan. Verse kazen als mozzarella, feta en ricotta moeten echter gemeden worden.
Wat is er voor lactosevrij broodbeleg? Hierbij gaat het om vleeswaren zonder toevoegingen zoals: Rookvlees, fricandeau, rosbief, kipfilet, harde Nederlandse kaas, pindakaas en zoet beleg als honing, jam, appeltroop, suiker en pure hagelslag.