Listeria komt meestal voor in producten die je consumeert zonder verhitting, zoals rauwmelkse kazen (zoals camembert, sommige brie en blauwschimmelkaas), rauw vlees (zoals filet americain), voorverpakte rauwe groenten of kant-en-klare gekoelde producten zoals vleeswaren of gerookte vis.
Kant-en-klare gerookte vis zoals gerookte zalm of forel uit de koeling. Rauwe dierlijke producten zoals rauw vlees, rauw ei, rauwe melk, rauwe schaal- en schelpdieren en rauwe vis zoals in sushi en maatjesharing.
Haifa Smoked Fish en de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) roepen gerookte zalm en gerookte zeebaars terug vanwege zorgen over besmetting met Listeria monocytogenes, een bacterie die bij sommige mensen mogelijk dodelijke infecties kan veroorzaken.
De listeriabacterie zit meestal in voedsel maar kan ook in dieren, in de grond, in water of op groenten zitten. Listeriose is een zeldzame infectieziekte in Nederland. Mensen krijgen het door een bacterie: de listeriabacterie.
Het risico op ziek worden na het eten van een niet doorbakken stuk zalm is zodoende erg laag. Groepen als ouderen en zwangeren kunnen beter geen enkel risico nemen, hoe klein ook. Bij een kerntemperatuur van 70 graden gedurende 20 seconden is de listeriabacterie gedood.
“Of het eten van zalm schadelijk kan zijn, hangt af van diverse factoren, waaronder de oorsprong van de vis (wild of gekweekt), de aanwezigheid van contaminanten zoals PCB's, pesticiden, zware metalen, antibiotica, en de gebruikte kleurstoffen.
Houd er rekening mee dat zalm die je in winkels als Lidl koopt niet bedoeld is voor rauwe consumptie en niet zo vers is als je zou willen als je sushi eet.
Listeria komt meestal voor in producten die je consumeert zonder verhitting, zoals rauwmelkse kazen (zoals camembert, sommige brie en blauwschimmelkaas), rauw vlees (zoals filet americain), voorverpakte rauwe groenten of kant-en-klare gekoelde producten zoals vleeswaren of gerookte vis.
Hoewel Listeria niet zo goed gedocumenteerd is als andere door voedsel overgedragen pathogenen, kan het op eierschalen en in het ei zelf voorkomen [20,21].
Ingeval er toch klachten zijn, dan gaat het doorgaans om een opstoot van hoge koorts (39°C tot soms 40°C), vergezeld van griepachtige symptomen zoals hoofdpijn, spierpijn, algemeen onwelzijn en maagdarmontsteking met braken en diarree.
De vetzuren in vis zijn belangrijk voor de ontwikkeling van de hersenen en het zicht bij ongeboren baby's. Let op: bepaalde vis kun je beter niet eten. Vissen zoals tonijn, makreel, sardines en paling kun je beter vermijden.
Dat is de steenvis. Slechts een kleine prik van de stekels op zijn rug kunnen het einde betekenen. De steenvis heeft de eer om zich de giftigste vis ter wereld te noemen. De vis heeft zijn naam van geen vreemde, want hij lijkt ook écht op een steen.
Het maakt niet uit hoe de vis verkocht wordt: verse vis, uit de diepvries of in blik. Voor de gezondheid kun je het beste kiezen voor vette vis die niet gepaneerd of gezouten is. Bij zoute vis moet je denken aan haring, gerookte zalm, gerookte paling, stokvis of ansjovis. Bij vis in blik is ook vaak zout toegevoegd.
De kans op besmetting met Listeria is klein. Jaarlijks zijn er ongeveer 40 tot 60 gevallen van Listeria besmetting bekend maar de gevolgen kunnen ernstig zijn. Vooral zwangere vrouwen moeten oppassen omdat het bij die groep kan leiden tot een miskraam of vroeggeboorte.
Diverse supermarkten waarschuwen voor Gerookte Atlantische zalmfilet (200 gram) van Leroy Seafood Netherlands BV. In het product is de bacterie Listeria monocytogenes aangetroffen. Deze bacterie kan een voedselinfectie veroorzaken. Eet de zalmfilet niet.
De listeria-bacterie wordt gedood als een product gedurende minimaal 2 minuten verhit wordt tot 70 graden (kerntemperatuur).
Vermijd rauwe melk en producten uit rauwe melk zoals sommige zachte kazen (bv. mozzarella, brie, camembert). Verkies harde kazen of smeltkazen. Melk die u in de supermarkt koopt, is altijd veilig.
Te veel rauwe eieren eten, is dan weer niet goed. Rauw eiwit bevat avidine: een stof die de opname van B8 (biotone) blokkeert en dus kan leiden tot een tekort van de vitamine. Bovendien loop je door het eten van rauwe eieren risico op een voedselinfectie met salmonella.
Listeria monocytogenes zit in de darmen van elk mens en dier. Ook is de bacterie te vinden in de grond, het oppervlaktewater, in de keuken en in de koelkast. Listeria monocytogenes vermenigvuldigt zich snel op producten die bedorven zijn.
De beste vis om rauw te eten is superverse, vette vis zoals zalm, tonijn en makreel. Versnijd tot tartaar (blokjes), carpaccio (dunne plakjes) of sashimi (dikke plakjes). Je kunt kraakverse vis ook serveren als ceviche (in blokjes gesneden en gemarineerd in citrussap) of tataki (dikke plakjes, kort dichtgeschroeid).
Waar zit listeria in? Listeria groeit vooral in producten die rauw zijn of nauwelijks zijn verhit. Hierbij moet je denken aan zachte kazen van rauwe melk, zoals camembert, geitenkaas, gorgonzola en brie.
Het Voedingscentrum raadt het regelmatig eten van zelfgevangen zoetwatervis of schaaldieren uit Nederlandse wateren af. Denk hierbij aan paling, baars en forel of rivierkreeft en wolhandkrab. En eet zo min mogelijk zelfgevangen vis, garnalen, oesters en mosselen uit de Westerschelde. Een enkele keer kan geen kwaad.
'Zowel onze tonijnsteak als de zalmfilet zijn bedoeld om verhit te worden', laat de Albert Heijn weten. 'Het zijn geen ready-to-eat producten. '
Veilig. Geen zorgen sushi-eters, rauwe zalm is over het algemeen veilig om te eten. Wat wel belangrijk is, is dat de vis altijd van een betrouwbare leverancier komt, dus van een supermarkt, vishandelaar of restaurant. Zij zijn namelijk verplicht strenge regels na te leven.
Als je op zoek bent naar een gezonde zalm, komt de biologische zalm niet veel beter uit de bus dan de gewone zalm van de supermarkt. De gezondheidsrisico's van gekweekte zalm zijn al jaren bekend en om nu opeens de term 'biologisch' op de verpakking te plakken is een complete deceptie.