Volgens hoogleraar Levensmiddelentechnologie Tiny van Boekel (Wageningen University & Research) kun je het best met olie bakken en braden. "In oliën zitten onverzadigde vetten. Die zijn beter dan de verzadigde, die in boter en andere harde vetten zitten.
Boter is gezonder dan olie omdat het meer voedingsstoffen en vitamines bevat. Boter bevat ook veel vitamine A, D, E en K2. Het bevat meer eiwitten dan olie en is gemakkelijker te verteren.
Hoewel zonnebloemolie veel gebruikt wordt om in te frituren, is het niet de gezondste keuze. Bij hoge temperaturen kunnen schadelijke stoffen zoals aldehyden ontstaan. Zeker bij herhaald gebruik wordt dit risico groter.
Zonnebloemolie bevat bijna 85% onverzadigd vet en het grootste deel hiervan is omega 6-vet. Zonnebloemolie is goedkoop en heel neutraal van smaak en daarom perfect om in te bakken, braden en frituren.
Olie is ideaal om je vlees of vis op hoge temperatuur te schroeien zonder te verbranden. Boter daarentegen voegt die rijke, vette smaak toe die perfect samengaat met vlees of vis. Vanuit een gezondheidsperspectief is olie inderdaad een betere optie dankzij de lagere verzadigde vetgehalten.
Het beste om in te bakken of te frituren is olie of zachte of vloeibare margarine uit een fles. Behalve vloeibaar frituurvet is gewone plantaardige olie, zoals zonnebloemolie en olijfolie, ook geschikt om in te frituren.
Bakken in olijfolie
Je kan dus met elke soort olijfolie bakken en dus ook met (extra) vierge olijfolie. Enkel bij extreme verhitting, zoals wokken op extreem hoge temperatuur, kunnen er PAK's ontstaan. Dit zijn dezelfde schadelijke stoffen die ook ontstaan wanneer eten aanbrandt.
Vuistregel: zonnebloemolie en companen zoveel mogelijk vermijden, vis(olie) of algenolie juist blijven slikken. Transvetten zijn écht ongezond; ze ontstaan onder andere bij het frituren met onverzadigde oliën en bij een sterke bewerking van vetten (dus bijv. het productieproces van margarine).
Vloeibare botersoorten zijn gezonder om in te bakken dan harde boter. Het aandeel verzadigde vetten is bij vloeibare boters immers kleiner. De meeste bak- en braadproducten worden vervaardigd op basis van plantaardige oliën en vetten, waaraan ook zout en aroma's zijn toegevoegd.
Zonnebloemolie is een alleskunner: het heeft een neutrale smaak, dus is geschikt om zowel vlees in te bakken, een bitterbal in te frituren als een cake mee te bakken.
Binnen je dieet zou je onder andere kunnen overwegen om bak- en braadvetten en bepaalde oliën te vervangen door olijfolie. De reden dat olijfolie cholesterol verlagend werkt, heeft alles te maken met de enkelvoudig onverzadigde vetzuren die in de olie aanwezig zijn.
In het bijzonder wordt er angst gezaaid rond oliën op basis van zaden, zoals koolzaad-, maïs– en zonnebloemolie. Als reden wordt hierbij verwezen naar het feit dat deze oliën rijk zijn aan omega-6-vetzuren, die, volgens deze influencers, ontstekingsbevorderend zijn. Dit klopt niet.
Olijfolie is een uitstekende keuze om mee te koken. Het heeft een hoog rookpunt en kan worden gebruikt om te bakken, braden en frituren. Zonnebloemolie heeft ook een hoog rookpunt en kan worden gebruikt om te bakken, braden en frituren.
Plantaardige olie, zoals zonnebloemolie, kokosolie of amandelolie zijn fijne vervangers voor boter. De meeste oliën hebben een neutrale smaak en doordat de olie meer vocht bevat, blijft de cake extra lang smeuïg.
Kies voor producten die rijk zijn aan onverzadigde vetten zoals smeermargarine of – minarine, vloeibare bakvetstof en plantaardige olie. Neem de 'huismerken'.
Zo neutraal als de smaak van zonnebloemolie is helaas bijna niet mogelijk, maar de beste vervangers zijn arachideolie en koolzaadolie. Ook zou je boter of kokosolie kunnen gebruiken om zonnebloemolie te vervangen in recepten voor cake en muffins.
Maar hoe bak je het gezondst? Volgens hoogleraar Levensmiddelentechnologie Tiny van Boekel (Wageningen University & Research) kun je het best met olie bakken en braden. "In oliën zitten onverzadigde vetten. Die zijn beter dan de verzadigde, die in boter en andere harde vetten zitten.
Frituur op maximaal 175 °C en tot de friet een goudgele kleur heeft. Gebruik vloeibaar, plantaardig frituurvet. Geschikt om te frituren zijn: vloeibaar frituurvet, zonnebloemolie en olijfolie (geen extra vierge). Doe kleine hoeveelheden in de frituurpan, houd maximaal 150 gram per keer aan.
Is elke dag een lepel olijfolie gezond? Ja, een halve eetlepel doet al wonderen. Uiteraard is het wederom belangrijk dat het in je dieet past.
"We noemen een olie gezond als die rijk is aan onverzadigde vetzuren. Oliesoorten met veel verzadigde vetten sorteren we in de categorie 'ongezond", legt hij uit. Hij raadt aan om vooral olijfolie, koolzaadolie en sojaboonolie te gebruiken. "Olijfolie is rijk aan enkelvoudige onverzadigde vetten", verduidelijkt Sollid.
Bij het bakken wordt de temperatuur van olie 200 tot 220 graden. Bij olijf- en zonnebloemolie komen bij verhitting boven 180 graden schadelijke stoffen vrij. Dit gebeurt niet bij arachide-, kokos- of palmolie, deze kunnen veilig gebruikt worden.
Bij Oil & Vinegar raden we extra vierge aan voor bakken, braden en wokken. Dit vanwege de smaak én de gezondheidsvoordelen. Zonnebloemolie is een populaire keuze om mee te bakken, maar extra vierge olijfolie heeft veel voordelen. Het bevat gezonde enkelvoudig onverzadigde vetten en zit bomvol antioxidanten.
In meerder studies – waaronder deze studie uit 2018 – wordt zelfs aangetoond dat bakken in extra vierge olijfolie gezonder is dan in de geraffineerde variant. Als gevolg van het raffineren worden namelijk ook alle onverzadigde vetten, antioxidanten, polyfenolen en Vitamine E uit de olie verwijderd.
Oliën met een rookpunt onder de 180 °C zijn: extra vierge olijfolie en lijnzaadolie. Die zijn dus minder geschikt voor bakken, wokken, braden en frituren. Ook roomboter is hier niet geschikt voor.