Weet je eigenlijk hoe die gemaakt wordt? Vermoedelijk bestond boter al zo'n negenduizend jaar geleden. Wellicht werd ze per ongeluk uitgevonden toen melk in zakken op de rug van muildieren werd gebonden om ze te vervoeren. Door alle hobbels in de weg werd de melk zo door elkaar geschud, dat het eindproduct boter werd.
Het melkvet kwam geleidelijk bovendrijven (de room) en werd afgeschept: het afromen. Wat overbleef was ondermelk. De (aangezuurde) room werd vervolgens gekarnd waarbij de vetdeeltjes samenklonterden en zich afscheidden van de rest, die als karnemelk bekend staat.
Boter werd oorspronkelijk gemaakt door de room in een vat van dierlijk materiaal te doen en te schudden tot de melk tot boter was vermalen . Later werden vaten van hout, glas, keramiek of metaal gebruikt.
De aanduiding kunstboter of margarine verheelt enigszins, dat ook dit een landbouwprodukt was. Het bestond uit bewerkt rundervet, melk en slechte boter, met een kleine toevoeging plantaardige olie.
In de centrifuge worden de vetbolletjes geconcentreerd. Er ontstaan 2 stromen: room met ongeveer 40% vet en magere melk. In de fabriek wordt de melk gepasteuriseerd (kort verhitten op 72 ºC). In de karn wordt de room tot boter geklopt en gekneed tot een homogene massa.
Of je nu een pot schudt of een ouderwetse boterkarn gebruikt, het werkt allemaal hetzelfde. Terwijl je het vet in de melkroom roert, breken de vetmembranen open en begint het kleverige vet samen te klonteren tot een boterbal .
Ongezouten boter is 100% pure roomboter. Er wordt geen zout toegevoegd en ook geen andere smaakmakers.
Diëtiste Caryn Zinn legt uit: "Als we de chemische structuur van beide materialen onderzoeken, is het gemakkelijk te begrijpen waarom iemand dit zou suggereren; margarine heeft een vergelijkbare chemische structuur als plastic . Hetzelfde zou echter kunnen worden gezegd van boter, of van elk vetzuur dat in het menselijk lichaam aanwezig is.
Minder verzadigd vet met halvarine en margarine
Wij adviseren daarom halvarine of margarine uit een kuipje of fles te gebruiken. Ter vergelijking: als je 6 boterhammen per dag eet, krijg je bij roomboter zo'n 16 gram verzadigd vet binnen, bij margarine ongeveer 6 gram en bij halvarine zo'n 3,5 gram.
Omdat het woord margarine minder populair is bij consumenten , hebben fabrikanten een aantal producten ontwikkeld met iets minder vet dan de minimale hoeveelheid, zodat ze wettelijk gezien niet als margarine hoeven te worden geëtiketteerd.
Challenge Butter is al sinds 1911 een basisproduct in de keuken. Het wordt dagelijks gekarnd van twee natuurlijke ingrediënten: de meest verse 100% echte gepasteuriseerde room en zout. Dat is alles. Niets kunstmatigs of synthetisch.
Roomboter is een smeerbaar vet dat grotendeels bestaat uit afgeroomd melkvet, dus room, en een beetje water. Soms staat er grasboter op de verpakking.
In warme klimaten werd boter in losgeweven stof gewikkeld en ondergedompeld in vaten met zout water . Deze techniek bleef populair tot de introductie van sanitair in de 19e eeuw.
Men gelooft dat tijdens de reis van een herder de melk die aan de rug van een schaap was vastgebonden, zo veel klotste dat er boter in de emmer ontstond . Hoewel de eerste boters afkomstig waren van melk van ander vee, is koemelkboter tegenwoordig het meest gangbaar.
Van de middeleeuwen tot de industriële revolutie waren de karaffen het meest gebruikte apparaat om boter te maken. De karaffen werden echter uiteindelijk vervangen door de vatkarn. Een vat stond op houten poten en had een slinger waarmee het hele vat ronddraaide.
Het enige wat je hoeft te doen is je room in je ouderwetse boterkarner gieten. Dan draai je gewoon door . De boterkarner zal je room eerst omzetten in slagroom. Uiteindelijk zal het vet zich scheiden van de vloeistof (de karnemelk).
De vetten in roomboter. Roomboter wordt voornamelijk gezond of ongezond verklaard vanwege de vetten. Dit omdat roomboter in verhouding veel verzadigde vetten bevat (ongeveer 70%). Verzadigde vetten lijken verband te hebben met het verhogen van je cholesterol en hiermee het risico te vergroten op hart- en vaatziekten.
Dat is bij Beppino Occelli niet anders. Sinds 1976 tovert hij zijn liefde voor mooie zuivelproducten om in culinaire hoogstandjes die over de hele wereld lof oogsten. Het begon met de boter van Beppino die werd uitgeroepen tot de lekkerste boter ter wereld door een Amerikaans tijdschrift.
Vanuit het oogpunt van hartziekten blijft boter op de lijst van voedingsmiddelen staan die spaarzaam gebruikt moeten worden, vooral omdat het veel verzadigd vet bevat. Margarines zijn echter niet zo gemakkelijk te classificeren. De oudere margarines in staafvorm bleken duidelijk slechter voor je te zijn dan boter.
Margarine bevat daarbij minder verzadigd vet dan roomboter. Echter worden de verzadigde vetten die margarine wel bevat kunstmatig vaster gemaakt, zodat het een smeerbaar product wordt. Bij dit proces komen transvetten vrij, welke het cholesterolgehalte in ons bloed verhogen en het risico op diabetes vergroten.
Producten zoals koekjes, ontbijtgranen, pindakaas, hagelslag, chips, pinda's, harde kaas, margarine en boter kunnen een houdbaarheid hebben van 2 maanden na de THT datum. Hetzelfde geldt voor ingevroren verse producten, die vóór de THT-datum zijn ingevroren.
Als oliën gebruikt worden voor de productie van margarine, komen er soms transvetten vrij door het gedeeltelijke verhardingsproces. Dat proces zorgt ervoor dat onverzadigde vetten, verzadigd én deels transvetten worden. "Dat is niet oké, want transvetten zijn zelfs ongezonder dan verzadigde vetten."
Lurpak ongezouten roomboter wordt gemaakt van 100% verse melk. We halen gewoon de room uit de melk en karnen deze tot boter. Wat overblijft is roomboter met de kenmerkende, romige, delicate en frisse smaak van.
Op de zuivelmarkt bestaan zorgen over het blauwtongvirus. Bij besmette koeien neemt de melkproductie af, waardoor de boterprijzen omhooggaan. Een ton boter kost nu 7.935 euro. Omgerekend betekent het dat een vrachtwagen boter, van 25 ton, inmiddels bijna 200.000 euro waard is.
Beste roomboter van Nederland
In 2020 won de Sophiahoeve opnieuw de landelijke Boerderijzuivel Cum Laude Award in de categorie boerenboter.