,,Het meeste brood moet twee keer rijzen. Eerst na het kneden en de tweede keer na het vormen.'' Volgens hem is dit essentieel voor de structuur en de smaak van het brood.
Deeg kneden
Kneden is belangrijk om lucht aan het deeg toe te voegen en glutenstrengen te vormen. Kneden kan met de hand of met een machine. Dat duurt circa 10 á 15 minuten. Wanneer het deeg goed gekneed is, moet er een VLIESJE getrokken kunnen worden met het deeg.
Je kan bij elk brooddeeg controleren of het goed genoeg afgekneed is door een klein stukje deeg te nemen en er een dun vliesje van te trekken. Scheurt het vliesje snel? Dan moet je langer doorkneden. Veel bakplezier!
Kneden start een proces dat ontzettend belangrijk is bij het maken van brood: de vorming van een glutennetwerk. Gluten zijn eiwitten die van nature aanwezig zijn in graan. Ze vormen bij het kneden een heus netwerk waardoor het deeg elastisch en rekbaar wordt.
Hoe lang moet brood rijzen? Op deze vraag is geen eenduidig antwoord te geven. Een goede rijstijd van brooddeeg is tenslotte afhankelijk van diverse factoren. Denk aan het meel of de bloem die u gebruikt, de gist of desem, de omgevingstemperatuur en de hydratatie van het deeg.
Zolang je de gluten goed hebt ontwikkeld tijdens de eerste kneedbeurt, vóór de eerste rijzing, hoef je het deeg niet nog een keer te kneden (haha) . Je kunt het voorzichtig platdrukken, of zachtjes kneden (wees niet ruw, vouw het gewoon een beetje), na de eerste rijzing en vóór de tweede rijzing (als je deeg een tweede rijzing nodig heeft).
Rusten en rijzen
Laat het deeg rijzen tot het in volume is verdubbeld. De tijdsduur is afhankelijk van de temperatuur. Bij kamertemperatuur duurt het ongeveer 2 uur. In de koelkast kun je het een nacht laten rijzen.
Het meerdere keren rijzen helpt de smaakontwikkeling en maakt het brood makkelijker te verteren. Sommige deegsoorten moeten zelfs meer dan twee keer rijzen en een nacht rijzen is een must voor baksels zoals panettone bijvoorbeeld.
2 minuten lang kneden met je mixer staat gelijk aan 10 tot 12 minuten kneden met de hand. Als je te lang kneedt, gaat het deeg langs de kneedhaak omhoog 'klimmen'.
"Geef je een deeg wat meer tijd om te rijzen en zichzelf te ontwikkelen, dan hoef je maar kort te kneden. Eigenlijk is dan het mengen van de ingrediënten voldoende." Wanneer een deeg te lang gekneed wordt, kan het meel in het deeg gaan oxideren, licht Niemeijer toe. "Zeker als je een keukenmachine gebruikt.
Azijn, vooral appelciderazijn of witte azijn, kan helpen de broodstructuur te verbeteren. Het beïnvloedt de werking van het bakpoeder, bakingsoda of gist, waardoor het deeg beter rijst en een luchtiger textuur krijgt.
Neem nou bijvoorbeeld wat olijfolie, suiker of een tabletje vitamine C. Hier zijn enkele veelvoorkomende ingrediënten die je kunt gebruiken als broodverbeteraar: Boter of plantaardige olie. suiker, honing, stroop, maltodextrine, druivensuiker.
Zodra je het deeg in de koelkast laat rusten, wordt de boter weer wat steviger, waardoor ook het deeg steviger wordt. Daardoor kun je het deeg makkelijker vormen en uitrollen en voorkom je dat het deeg tijdens het bakken gaat uitlopen.
Vliesje trekken
Door regelmatig tijdens het kneden een vliesje te trekken, een techniek waarbij je de glutenontwikkeling kan beoordelen, kan je er achter komen of je voldoende gekneed hebt. Als het vliesje niet dunner wordt dan de vorige keer, dan weet je dat je het maximum hebt bereikt en kan het de eerste rijs in.
Meng alles losjes door elkaar en zet 8 uur afgedekt weg in de koelkast van maximaal 7°C. Laat daarna nog 3 uur op kamertemperatuur komen in de kom en behandel het deeg verder volgens bovenstaand schema. Je zult een heerlijk luchtig brood met grote gaten gaan bakken!
Welke motorsterkte heb ik nodig voor brooddeeg? Voor het kneden van brooddeeg is een krachtige motor onmisbaar. Kies minimaal 900 watt, zodat de machine het zware deeg zonder moeite aankan. Als je vaak bakt of grotere hoeveelheden maakt, is 1000 watt of meer ideaal.
Het tweede kneden wordt vaak 'terugslaan' genoemd. Voor broden dient het meestal om luchtbellen door het deeg te herverdelen voor een meer egale textuur. Een van de redenen dat je deze stap in sommige rustieke broden overslaat.
Als je deeg aan de buitenkant uitdroogt of verkorst en hard wordt, kan het niet meer goed 'groeien'. Zorg er dus voor dat het deeg mooi vochtig blijft. Daarom staat in recepten altijd dat je het deeg moet afdekken. Vaak staat er 'met een vochtige keukenhanddoek'.
Laat u het brood te lang rijzen, dan smaakt uw brood minder lekker en is de kans groot dat het instort of juist te veel lucht bevat.
Je kan er vanalles voor gebruiken, denk aan een vergiet, broodmandje, een kleine kom of schaal. Hierin leg je dan een schone theedoek die je bebloemd met glutenvrij meel of roggebloem. Daarmee voorkom je dat je deeg aan de theedoek blijft plakken.
Een rijsmandje geeft je goed gevormde deeg steun tijdens de tweede rijs zodat je deeg mooi omhoog kan rijzen. Bovendien zorgt het ervoor dat je deeg niet afkoelt. Ook geeft de spiraalvormige afdruk je brood een geliefd ambachtelijk Frans karakter.
Oorzaak: Als het deeg tijdens de tweede rijs te veel of juist te weinig rijst, kan het instorten in de oven. Bij te weinig rijs krijgt het brood niet genoeg luchtigheid, en bij te veel rijs is het glutennetwerk te zwak.