Zet in het voorjaar de pootuitjes in een zaaitray gevuld met potgrond. Plaats het platte gedeelte naar beneden en het puntige uiteinde, waaruit later het loof groeit, naar boven. Na ongeveer 4 weken, wanneer de uitjes loof hebben gevormd, plant je ze uit in de volle grond.
Uien kweken we in de volle zon. Meestal zullen we plantuien planten, omdat uien zaaien twee jaar duurt. Er zijn een paar kleine uitzonderingen zoals zilveruitjes, of het zelf kweken van je eigen plantuien. Grote uien zaaien duurt altijd twee jaar.
Dit kan te maken hebben met het weer: te warm, te koud, te droog, te nat. Veel wind kan ook de oorzaak zijn: dan moet je plantjes te veel energie stoppen in het rechtop blijven staan en gaat dat ten koste van de groei. Staan plantjes te dicht op elkaar dan kunnen ze ook niet goed groeien.
Om een productie van uien om te planten te maken, moet je ze zaaien in augustus. Trek ze uit de grond in de herfst, wanneer ze zo groot zijn als hazelnoten voordat ze volledig rijp zijn. Herplant in het volgende voorjaar, vanaf februari-maart, voor een oogst in juli-augustus.
Voor uien geldt iets vergelijkbaars: de boer krijgt gemiddeld 3-15 cent per kilo bij een kostprijs tussen 8 en 12 cent per kilo, de consument betaalt in de winkel minstens €1,50/kilo.
De oogst van uien op akkerbouwbedrijven in de Kleiregio was in 2022 gemiddeld 43,8 ton per ha. Dit was 8,3 ton per ha lager dan in 2021 en 10 % lager dan de gemiddelde opbrengst van de afgelopen vijf jaar. Op akkerbouwbedrijven in de Zandregio was in 2022 de uienopbrengst gemiddeld 52,3 ton per ha.
Op veel markten worden momenteel uitzonderlijk hoge, bijna historische prijzen voor uien waargenomen. Deze prijsstijgingen worden beïnvloed door verschillende factoren, waarbij tekorten worden verergerd door langdurige exportbeperkingen voor uien vanuit traditioneel grote exportlanden zoals India en Egypte.
Van plantui naar ui
Stukken makkelijker én sneller. Anders dan bij knoflook, waar 1 knoflookteentje uitgroeit tot een hele bol knoflook, wordt 1 plantuitje slechts 1 ui. Houd daar dus rekening mee als je een plan maakt voor de hoeveelheid.
Voor dikke uien om te bewaren kweek je eenvoudigst met pootgoed maar het kan ook door rechtstreeks te zaaien. Meestal zaaien we wel Stengelui voor in rijtjes om dan uit te dunnen op 5 tot 10 cm en 30-40 cm tussen de rijen.
Door uien naast wortels te planten, worden de wortelvliegen misleid door de geur van de uien, waardoor ze de wortels niet zullen aantasten.
Ajuin heeft een rijke en pH-neutrale tot kalkachtige bodem nodig en een zonnig plekje. Om de grond goed voor te bereiden op het plantmoment in de lente is het een goed idee om de bodem te verrijken met compost of goed verteerde mest en vervolgens te laten rusten tijdens de winter.
Ja, maar je krijgt dan wellicht een kleine ui. In het tweede jaar concentreert de ui zich op het groeien van een bloem. Je kunt hem laten doorschieten, de zaden laten drogen en ze het volgende jaar planten.
Uien en sjalotten zijn rijp van zodra de stelen beginnen te knakken én twee derde van het loof is opgedroogd. Trek ze uit de grond, en laat ze mooi gespreid drogen op bijvoorbeeld een krant in een ruimte met veel luchtcirculatie en uit de felle zon. Na ongeveer een week zijn ze droog.
Water. Hoewel de uien van water houden, hebben ze een hekel aan een kletsnatte grond. Water geven is erg belangrijk. Omdat ze oppervlakkig groeien en wortelen, hebben ze vaak snel last van droogte.
Plantuien zijn dezelfde soorten uien, maar plantuien worden aan de boer geleverd als hele kleine uitjes en dan in de akker uitgeplant. De uien groeien dan en de rest verloopt hetzelfde als bij de zaaiuien. Het doel van plantuien is om vroeg in het jaar al uien te kunnen leveren.
Mijn uien zijn heel erg klein gebleven weet jij hoe dat komt? Dit kan zijn omdat er te weinig voeding in de grond zit, in het algemeen blijven biologische pootuien een stuk kleiner en misschien zijn ze dan te vroeg geoogst.
Zet in het voorjaar de pootuitjes in een zaaitray gevuld met potgrond. Plaats het platte gedeelte naar beneden en het puntige uiteinde, waaruit later het loof groeit, naar boven. Na ongeveer 4 weken, wanneer de uitjes loof hebben gevormd, plant je ze uit in de volle grond.
Als je deze bol niet zou oogsten maar in de grond zou laten zitten, ontstaat in het tweede jaar een bloemstengel in de plant. Kortom, de ui gaat bloeien en zaadjes maken. Tenslotte laat de bloem haar zaadjes los, waarna de plant afsterft.
Advies overbemesting uien
Naast stikstof hebben uien gedurende het seizoen 180 tot 200 kg zuivere kali nodig. Kali is zeer bepalend voor de kwaliteit van uw uien. Zo zorgt kali voor de aanmaak en het transport van zetmeel en suikers en voor een goede vochtregulering in de plant.
Uien groeien ook goed op dierlijke mest. Zaaiuien lijken op dierlijke mest op zijn minst net zo goed te groeien als op kunstmest. Dat is de conclusie van veldproeven in 2020 en 2022 van Delphy, LTO Noord en Cumela op dalgronden in Drenthe.
Wat moet je doen als je bloemknoppen bij je uien ziet? Haal je het buitenste velletje eraf, dan kun je zowel het loof en de kleine ui zelf prima eten. Snij het loof in ringetjes voor door salades, of gebruik het - samen met de fijngesneden ui en de bloeistengel in de soep of in een roerbakgerecht.
De prijs van uien schommelt momenteel rond 100 euro per ton, terwijl de kostprijs in 2023 circa 181 euro per ton was. Vergeleken met 2021 stegen in 2023 de totale kosten met 26 procent tot 8. 052 euro per hectare.
Niet alleen is ui gezond voor je slijmvliezen; ze zijn ook onmisbaar voor je darmen. Er zitten massa's vezels in en de nodige prebiotica. Uien zijn dus belangrijk voor een goede stoelgang en je weerstand, die voor een groot deel in onze darmen huist. Toch 'vallen' uien niet bij iedereen even lekker.
In China stopt men een ui in de sok tijdens het slapen om zo ziektes en kwaaltjes te bestrijden. Zo schijnt de ui een helende werking te hebben tegen verkoudheid, blaasinfecties, pijn aan de tanden en oorpijn.
De verschillen zijn groot, ook in productie. India is 's werelds grootste uienteler met 30 miljoen ton. China volgt met 25 miljoen ton. Egypte en de Verenigde Staten zitten rond de 3,3 tot 3,8 miljoen ton.