We beginnen meteen met een trucje om te zien of je bloemige of vastkokende aardappelen hebt. Leg de aardappel in pekelwater (100 gram zout/liter water): een bloemige aardappel zinkt en een vastkokende blijft drijven.
Kruimige aardappelen hebben juist meer zetmeel en minder vocht, waardoor ze uit elkaar vallen en een luchtige structuur krijgen na bereiding. Als je deze twee types naast elkaar legt, merk je dat vastkokende aardappelen vaak wat steviger aanvoelen en een gladder uiterlijk hebben.
Vastkokende aardappelen zijn stevig qua structuur en vallen na het koken niet uit elkaar. De vastkokende aardappelen worden iets kruimig aan de buitenkant, maar zijn uiterst geschikt voor de lekkerste gerechten. Onder vastkokende aardappelen vallen onder andere de Bildtstar, Frieslander, Bintjes en Nicola aardappelen.
De Bildstar is een vastkokende aardappel die na het koken aan de buitenkant iets kruimelig blijft en heeft een rode gladde schil.
Hoe zie je het verschil? Een kleine test volstaat. Leg de aardappel in pekelwater (100 gr zout/liter water). Een bloemige aardappel zinkt en een vaste blijft drijven.
Bintje aardappelen vallen onder de vastkokende aardappelen en behoren tot een van de oudste aardappelrassen van Nederland. Deze aardappel heeft een ovale vorm met blakke ogen. De schil is blank en glad.
'Oogst na de herfstvakantie'
"Over het algemeen is het wel zo dat aardappelen in september en oktober meer stikstof opnemen dan het vanggewas. Je kunt ze dus beter oogsten op het moment dat ze daar echt aan toe zijn, dus rond de herfstvakantie." 1 oktober zou dus ook voor stikstofopname een te vroege datum zijn.
Kruimige aardappels zorgen voor zachte friet met knapperige buitenkant. Risico is wel dat de friet uit elkaar valt. Vastkokende aardappels vallen minder snel uit elkaar maar resulteren vaak in slappe friet. Er zijn daarom speciale rassen ontwikkelt speciaal voor het maken van friet: Santana, Innovator en de Agria.
Kun je van vastkokende aardappelen dan geen stamppot maken? Jawel, je krijgt alleen een stevigere, vastere puree. Let op dat je vastkokende aardappelen goed gaarkookt voor je er puree van maakt. Doe de gaartest: prik met een mes in het midden van een aardappel en til het mes op.
Vastkokende aardappelen (bijvoorbeeld Nicola of Charlotte) behouden bij het koken goed hun vorm, bloemige aardappelen (zoals Bintje of Bildtstar) vallen een beetje uit elkaar. Kies liever niet voor té bloemige aardappelen zoals pureeaardappelen: die zijn beter om, zoals hun naam al zegt, puree van te maken.
Voor vastkokende en vrij vastkokende aardappelen zet je ze net onder water. Afhankelijk van de grootte van je aardappelen, zijn deze aardappelen in ongeveer 20 minuten zachtjes koken gaar. Om er zeker van te zijn dat je aardappelen gaar zijn, prik je erin met een vork.
Kies de juiste aardappel
En dat is een vastkokende, zoals Charlotte of Nicola. Deze aardappelen slorpen namelijk minder vet op tijdens het bakken, waardoor ze lichter en krokanter worden. Ze worden bij het koken ook minder kruimig en bakken daardoor gaver, zonder kleine brokjes die in de pan rondzwerven.
Het belangrijkste onderscheid is tussen 'kruimig' (kruimelig) wat een zetmeelrijke/melige aardappel zou zijn en 'vastkokend' (vastkokend) wat een wasachtige aardappel zou zijn. 'iets kruimig' zit daar tussenin. Een Russet zou een kruimige aardappel zijn.
De beste soort voor stoemp en puree is de kruimige (of bloemige) aardappel. Die is niet alleen sneller gaar. Hij bevat ook meer zetmeel en valt daardoor vanzelf uit elkaar na het koken.
algemeenGebruik bij voorkeur kruimige aardappelen voor die losse structuur. Maar vastkokende aardappelen kunt u ook prima poffen.
De ideale aardappel
Kruimige aardappelen zijn ideaal voor stamppot, omdat ze makkelijk uit elkaar vallen na het koken en mooi tot puree te stampen zijn. Goed kruimig zijn bijv. eigenheimers, bildtstar, santé, doré, irene, frieslander, lekkertanden en resonant.
Hoe herken je een vastkokende aardappel? Een vastkokende aardappel is vaak hard en uitgedroogd. Als je de aardappel aanraakt, voelt het aan als een steen. Als je de aardappel kookt, is het vaak moeilijk om deze te koken of wordt het alleen maar harder.
- Laat de aardappels goed uitstomen na het koken. Dit zorgt ervoor dat de stamppot niet te nat wordt. - Maak de stamppot extra smeuïg door een scheut warme melk en een klontje boter toe te voegen aan je puree.
Vastkokende aardappelen hebben een fijne structuur, zijn rijker van smaak en behouden hun vorm na het koken. De goede keuze voor gekookte, gestoomde of gebakken aardappelen en voor het gebruik in koude bereidingen, salades.
Het verschil
Goed om te weten: de smaak is ongeveer hetzelfde, daar hoef je je geen zorgen om te maken! Het verschil zit 'm vooral in de structuur. Kruimige aardappels vallen iets sneller uit elkaar en zijn (geloof het of niet) wat kruimiger. Vaste aardappels zijn wat steviger en (surprise surprise) wat vaster.
Bintje, ooit de aardappel des vaderlands en van oudsher de frietpieper bij uitstek, krijgt opnieuw een flinke knauw. Als gevolg van een overeenkomst met de aardappelsector, nemen de grote supermarktconcerns definitief afscheid van het ras.
Er zijn ontzettend veel verschillende soorten aardappelen, de vraag is dus welke je voor friet moet gebruiken. De allerlekkerste frietjes maak je van bloemige aardappelen, en dus niet van vastkokende aardappelen.
Op aardappelprodukten uit de koeling staat een Te Gebruiken Tot-datum (TGT): mits gekoeld kun je ze tot dan veilig eten, daarna niet meer. Tenzij je ze meteen invriest. Op verpakkingen ongeschilde aardappelen hoeft geen houdbaarheidsdatum te staan.
Voedingsspecialisten raden aan dagelijks 3 tot 5 stuks gekookte aardappelen (150-250 gram) te eten. Ter variatie kunnen aardappelen worden vervangen door rijst, deegwaren of couscous. Weet wel dat een portie deegwaren of rijst bijna tweemaal zoveel calorieën bevat als een portie gekookte aardappelen.
Nieuwe, verse aardappelen kun je met schil eten. Maar liggen aardappelen al wat langer of hebben ze een groene schil of uitlopers? Dan kan de aardappel glycoalkaloïden bevatten.