Bonen verdelen we onder in de manier waarop ze groeien. Staak- of stokbonen groeien in de hoogte, men noemt ze ook wel hoge bonen. Ze groeien wel tot 2 à 3 meter hoog. Struik- of stambonen groeien niet hoger dan een halve meter, men noemt ze ook lage bonen.
Stambonen en stokbonen
Stokbonen groeien juist de hoogte in en hebben een constructie nodig om goed te groeien. Het hoogteverschil kan erg groot zijn. Zo worden de meeste struikbonen ongeveer 40 tot 50 centimeter hoog, waar stokbonen soms wel een hoogte van 3 tot 4 meter kunnen bereiken.
Je kunt bonen langs allerlei materialen laten klimmen. Zo kun je gebruikmaken van gaas. Hiervoor kun je kippengaas gebruiken, maar er bestaat ook speciaal klimgaas, dat peulvruchten helpt makkelijk te klimmen.
Zoals eerder al benoemd zijn stokbonen planten die de hoogte in willen groeien. Een stokbonenplant kan wel tussen de 2 tot 2,5 meter hoog worden! Daarnaast kent de stokboon nog een aantal andere voordelen. Doordat stokbonen eerder gezaaid worden kun je logischerwijs eerder oogsten.
Stokbonen plant je aan stokken van minimaal 2,5 meter hoog. Zet ze op 50 cm afstand van elkaar. Maak op 70 cm afstand een tweede rij en verbind de stokken van beide rijen met een lange stok bovenaan aan elkaar.
Wat te doen tegen bladluizen op uw tuinboon? Om te beginnen kun je je tuinbonen toppen. Zodra de planten over de hele stengel vol staan met bloemen, kun je de toppen eraf halen. Dit zorgt er ook voor dat ze niet verder groeien en energie in de bonen stopt.
Bonenstaken kunnen, afhankelijk van hun soort en de groeiomstandigheden, verrassend hoog worden. Een bonenstaak kan van nature de lucht in reiken en met zijn slingerende ranken langs steunen, trellis of nabijgelegen bomen klimmen. Sommige soorten kunnen in de juiste omgeving meer dan 3,5 meter hoog worden, terwijl andere wel 6 meter of meer kunnen worden .
Struikbonen worden slechts 40-60 cm hoog en hebben geen ondersteuning nodig; ze produceren de meeste bonen in een relatief korte periode en zijn dan klaar. Ze zijn ideaal als je er in één keer genoeg wilt hebben om in te vriezen. Stokbonen kunnen 1,5-2,7 meter hoog worden; ze produceren meestal kleinere hoeveelheden over een langere periode.
Wist je dat je de toppen van de tuinboon als groente kunt eten? Wij toppen de tuinbonen, zodat ze niet te hoog worden en zodat ze minder last hebben van de zwarte bonenluis (die houd heel erg van de juicy top van de plant).
Zorg voor een stevige constructie voor je bonen, ze worden zwaar en kunnen een steunconstructie omver trekken als die niet sterk genoeg is. Ik bouw graag een steun die twee verhoogde bedden overspant. Dit maakt het gemakkelijk om de bonen te plukken, die gemakkelijk bereikbaar zijn aan de zijkant en omdat ze boven je hoofd hangen.
bonen: 8 -18 dagen. paprika : 8 tot 20 dagen. prei: 15 – 20 dagen. wortelen: 2 tot 3 weken.
De meeste sperziebonen doen het het beste als ze ongeveer 2,5 cm diep worden geplant en 15 cm uit elkaar staan in de rijen, met een onderlinge afstand van 90 cm .
Tot wanneer kun je sperziebonen zaaien? Je kunt sperziebonen zaaien tot eind juli. Zaai je later, dan heb je wel kans op een kleinere oogst, afhankelijk van het weer.
Plant bonen niet in de buurt van knoflook, uien, bieslook, prei, bosuitjes, sjalotten, paprika's, alsem, venkel of gladiolen . Alliumplanten zoals knoflook, uien, bieslook, prei, bosuitjes en sjalotten belemmeren de groei van de bonen.
Bonen zorgen zelf voor stikstof doordat ze stikstof uit de lucht opslaan in de wortelknobbeltjes (stikstofsynthese). Daarom hebben ze weinig bemesting nodig. Compost van plantaardig materiaal is ideaal. Ook om bonenvliegen tegen te gaan, die afkomen op stalmest.
Sommige tuinders planten stambonen achter elkaar, om de twee weken tot begin augustus , voor productie gedurende de hele zomer en tot in de herfst. Stambonen blijven bloeien en dragen tot de vorst, dus er is geen noodzaak voor achtereenvolgend planten. Plant de zaden ongeveer 2,5 cm diep, of volgens de aanwijzingen op de verpakking.
Stambonen kunnen tot half juli in volle grond voorgezaaid worden; stokbonen tot eind juni. Stokbonen hebben namelijk een langere groeiperiode nodig dan stambonen. Sperziebonen zaaien in augustus kan enkel in een kas en moet dan begin augustus gebeuren.
Plaats voor stokbonen om de halve meter 2 stokken tegenover elkaar en naar elkaar toe. De stokken vormen zo een soort tipi. Een stevige formatie waar je boontjes graag langs omhoog groeien. Zaai enkele boontjes aan de binnenkant rond de stokken.
Snijbonen of sperziebonen zijn klaar om te oogsten wanneer de peulen nog zacht zijn voordat de zaden beginnen te zwellen . Dopbonen zijn klaar om te oogsten nadat de peul van kleur is veranderd en de bonen zijn opgezwollen, maar voordat de peulen en zaden zijn uitgedroogd.
Zaaien en planten
Je zaait zo'n 4-5 bonen per stok, op een afstand van 75x75 cm. Voorzaaien is ook een optie; zaai dan 4-5 bonen per potje en plant deze vervolgens uit bij een stok of draad. Houd met stokbonen rekening mee dat je de planten in het begin soms een beetje moet helpen door ze om de stok heen te draaien.
Bonen in potgrond
De boon hoeft niet heel diep (zo groot als het boontje is, zo diep moet de boon in de grond). Dek de boon toe met aarde.
Bij een kiemende boon komen eerst de twee zaadlobben boven de grond. Kort daarna komen de eerste blaadjes. De zaadlobben verschrompelen als hun voorraad reservevoedsel op raakt. De jonge plant maakt daarna haar eigen voedsel met behulp van fotosynthese.