Lekker duidelijke Mil, maar hoe zit het dan wel? In Nederland zijn we gewend om de kleinere soorten (zoals de Hollandse) garnalen te noemen en de grotere soort gamba's, of reuzengarnalen. Die komen allemaal uit warmere wateren zoals voor de kust van Spanje en Portugal maar gamba's zijn dus wél garnalen.
Gamba, eigenlijk gewoon het Spaanse woord voor grote garnaal, is in Nederland en België een begrip voor een garnaal (uit zoet of zout water; eender welke soort) die met kop verkocht wordt. Garnalen van eender welke soort zonder kop komen in de handel als scampi.
Sardines en mul zijn favoriet in Lissabon, terwijl octopus door het hele land heen hoog wordt gewaardeerd. In het zuiden eet men graag spiesen met kleine stukjes vis die boven het smeulende vuur worden geroosterd. Varkensvlees overheerst in de binnenlandse Portugese keuken en wordt van noord naar zuid gebruikt.
De black tiger garnaal komt in grote aantallen en wereldwijd voor. Deze kan een lengte van 40 cm behalen. Er zijn meerdere soorten tiger garnalen, deze verschillen vaak van kleur en smaak.
Maar hoe verschilt een scampi – afgezien van de grootte – van een garnaal? Het zit zo: bij een reuzezeewatergarnaal van 8 cm groot zijn de scharen en kop reeds verwijderd. Als je ze uit de diepvriesafdeling van de supermarkt haalt, heb je dus alleen het staartje mee naar huis en worden ze scampi genoemd.
Deze prijzen worden bepaald aan de hand van een aantal factoren: Hoe groter, hoe duurder, want grotere scampi's betekenen een langere kweektijd. Zijn de scampi's al voor jou gepeld, ontdarmd en gekookt? Dan kosten ze meer dan rauw en ongepeld.
Er is niet veel verschil in voedingswaarde tussen garnalen en garnalen . Beide soorten bieden belangrijke voedingsstoffen zoals calcium, zink, ijzer, B12 en choline. Ze zijn ook een rijke bron van magere eiwitten en bevatten een kleine hoeveelheid vet, waaronder omega 3-vetzuren.
Tijger- of koningsgarnalen , die groot en sappig zijn, worden het meest rauw verkocht, hetzij in hun geheel in hun schaal, hetzij met kop verwijderd (in het laatste geval heten ze garnalenstaarten). De Noord-Atlantische garnalen zijn kleiner en worden ook rauw verkocht, meestal in hun geheel.
Een populaire maatsoort is bijvoorbeeld de gepelde Black Tiger garnalen 26/30. Dit betekent dat 26 tot 30 bevroren garnalen in een Engelse pond van 454 gram gaan. Bij Vannamei garnalen gepeld 31/40 gaan weer 31 tot 40 garnalen in een Engelse pond.
Groeten en sociale etiquette
Je zult merken dat handenschudden (voor mannen) en wangen kussen (voor vrouwen) gangbare begroetingen zijn in Portugal. Iemand overslaan kan als onbeleefd worden gezien, net zoals het negeren van een collega.
Gamba's zijn in feite grote garnalen. De gamba's die wij verkopen komen meestal uit Afrika (west) en of Oost Azië. Gamba's zijn geen scampi's want scampi's zijn kleine kreeftjes en Gamba's grote garnalen. Bij de gamba's zit de kop en de staart er nog aan, dus voor u deze eet moet u dit wel verwijderen.
Het verschil tussen gamba's en garnalen zit 'm in uiterlijk, smaak en textuur. Gamba's zijn groter, steviger en hebben een zoetere smaak, terwijl garnalen kleiner, zachter en subtieler van smaak zijn.
Zo worden langoustines (of Noorse kreeft) in het Italiaans 'scampi' genoemd, waarbij het woord het meervoud is van het woord scampo. Een scampo is in het Nederlands een langoustine.
In België wordt de term gamba of tijgergarnaal gebruikt voor reuze zeewatergarnalen (zoals de scampi's dus) maar die mét kop verkocht worden. Ze variëren in grootte: vanaf 8 cm tot wel 40 cm. Gamba's worden gevangen of gekweekt in de Indische oceaan en Zuidoost-Azië en hebben kenmerkende tijgerstreepjes op hun pantser.
Tijdens een expeditie in de Kermadectrog, een bijna tien kilometer diepe kloof in de zeebodem bij Nieuw-Zeeland, hebben wetenschappers zeven reusachtige garnalen (Alicella gigantea) ontdekt. De grootste was zo'n 28 centimeter lang.
Grijze garnalen hebben een meer uitgesproken smaak dan roze. Je kunt ze verwerken in koude en warme gerechten. Laat ze niet meekoken: dan verliezen ze hun smaak.
Ze bevatten vele vitaminen en mineralen, waaronder vitamine B12 en E, jodium, ijzer, selenium en magnesium. Garnalen zijn ook een uitstekende bron van eiwit, met meer dan 20 gram eiwit per portie. Daarnaast bevatten garnalen omega 3-vetzuren die gunstig zijn voor de gezondheid van hart en hersenen.
Kweek. De meeste grote garnalen die in Nederland in de winkel liggen, zijn Aziatische kweekgarnalen. Deze worden in grote zoetwaterbassins gekweekt in landen als Thailand en Vietnam. De larven worden uit oudere dieren opgekweekt en uitgezet in vijvers gelegen aan de kust.
Garnalen zijn een lekkere, magere proteïnebron en ook nog eens heel eenvoudig klaar te maken. Beperk het echter wel tot maximaal twee keer per week. Door het zorgvuldig klaar te maken, en slechts in kleine hoeveelheden te eten, kan garnaal dus een prima onderdeel zijn van een gebalanceerde voeding.
Dat garnalen zo duur zijn geworden, heeft verschillende oorzaken. Zo is er heel weinig gevangen. Volgens cijfers van Wageningen University brachten de 150 garnalenvissers zo'n 7,4 miljoen kilo aan wal. Dat is 54 procent minder dan een jaar eerder.
Vanwege hun hoge eiwitgehalte en lage vetgehalte zijn Noordzeegarnalen, net als alle garnalensoorten, zeer gezond. Ze bevatten bovendien vitamine D en B12 alsook belangrijke mineralen, zoals magnesium, calcium, natrium, selenium, zink en vooral jodium – allemaal belangrijke stoffen voor het menselijke immuunsysteem.