De meeste infecties treden in het derde trimester van de zwangerschap op. Het risico op besmetting met de listeria bacterie is gelukkig niet groot. Naar schatting loopt 0.0025% van de zwangere vrouwen deze besmetting op.
De kans op besmetting met Listeria is klein. Jaarlijks zijn er ongeveer 40 tot 60 gevallen van Listeria besmetting bekend maar de gevolgen kunnen ernstig zijn. Vooral zwangere vrouwen moeten oppassen omdat het bij die groep kan leiden tot een miskraam of vroeggeboorte.
De kans om listeria te krijgen is klein, maar de gevolgen kunnen ernstig zijn. Zwangere vrouwen en pasgeboren baby's lopen meer risico bij een besmetting met listeria. Het risico op ontwikkeling van ziekte na besmetting is het hoogst in het derde trimester van de zwangerschap.
De gevolgen van een listeria-infectie kunnen zeer ernstig zijn: bloedvergiftiging, hersenvliesontsteking en spontane abortus van de foetus zijn helaas niet uitgesloten. In sommige gevallen kan het tot acht weken na de consumptie van de gecontamineerde voeding duren voordat er herkenbare symptomen optreden.
Neem contact op met uw huisarts als u zich ziek voelt of als u zich veel zorgen maakt. U hoeft zich echter geen zorgen te maken als u per ongeluk iets heeft gegeten of gedronken waar u achteraf over twijfelt. De kans dat u door één keer iets verkeerds te eten meteen een infectie oploopt is erg klein.
Prenatale en congenitale infecties
Deze zijn het gevolg van een infectie van de moeder tijdens de zwangerschap, waarbij via de placenta overdracht plaatsvindt naar de foetus. De belangrijkste virussen die prenatale infecties kunnen veroorzaken zijn CMV, parvovirus B19 en varicella-zostervirus.
Door het eten van rauw vlees (zoals filet américain, ossenworst, rauwe ham en , kun je voedselinfecties krijgen. De bekendste is wel de infectie toxoplasmose. Deze kan schadelijk zijn voor je baby tijdens de zwangerschap. kan tijdens de zwangerschap nadelig zijn voor je baby.
Een klein deel van de mensen krijgt hersenvliesontsteking als gevolg van besmetting met de Listeria bacterie. Vaak ontstaat dit pas enkele dagen na besmetting met de bacterie (gemiddeld na 9 dagen) Zij hebben last van hevige hoofdpijn, misselijkheid, braken en overgevoeligheid voor licht en geluid.
In de periode 2019 tot en met 2023 is de stijging in het aantal gemelde gevallen significant, in 2019 waren er 2621 gevallen van listeriose gemeld (EFSA 2024). De meeste gevallen van listeriose werden vastgesteld bij personen die ouder zijn dan 64 jaar (2,1 gevallen per 100.000 populatie).
Eet geen producten die grote kans hebben besmet te zijn: neem geen rauwe vis, gerookte vis, rauwe eieren, rauwe melk of kaas gemaakt van rauwe melk, vleeswaren zoals paté of gekookte ham die al lang bewaard zijn of rauw vlees.
De listeria-bacterie wordt gedood als een product gedurende minimaal 2 minuten verhit wordt tot 70 graden (kerntemperatuur).
Eet restjes uit de koelkast binnen 2 dagen op. Verhit het eten door en door tot stomend heet. Schep het goed om tijdens het verhitten.
Het risico op ziek worden na het eten van een niet doorbakken stuk zalm is zodoende erg laag. Groepen als ouderen en zwangeren kunnen beter geen enkel risico nemen, hoe klein ook. Bij een kerntemperatuur van 70 graden gedurende 20 seconden is de listeriabacterie gedood.
In Nederland
Het RIVM heeft aan de hand van WGS-data ruim 30 meldingen van listeriose aan de betreffende vleeswaren kunnen koppelen met eerste ziektedagen in 2017-2019. Van deze zieken zijn er 6 overleden, allen in 2019. Ook kregen twee vrouwen een miskraam als gevolg van de besmetting.
Algemeen beladvies bij ziekte in de zwangerschap
Veel zwangeren merken de verandering in hun afweer; ze worden bijvoorbeeld sneller verkouden of klachten houden langer aan. Dit is normaal en niet iets om je zorgen om te maken.
In rauwe vis, zoals gerookte zalm en rauwe sushi, kan listeria of toxoplasmose zitten. Hier kan je een infectieziekte van krijgen, die gevaarlijk kan zijn tijdens de zwangerschap. Als de vis goed is verhit (gebakken of gekookt) kan je het wel veilig eten.
Heb je tijdens je zwangerschap iets gegeten dat niet goed meer is, bijvoorbeeld beschimmeld brood of melk die over de datum was? Dan is dat in principe niet erg. Ook als je er echt een voedselinfectie van krijgt is dat meestal alleen vervelend voor jezelf.
Bij zwangerschap zijn sommige voedselinfecties extra gevaarlijk. De bacterie Listeria kan in rauwe, ongepasteuriseerde melk, kip, vlees, vis en schaal-/schelpdieren, groente en fruit zitten. Listeria kan niet tegen verhitting. De parasiet Toxoplasma kan zitten in rauw of onvoldoende gaar vlees.
Listeria is een bacterie die een voedselinfectie kan veroorzaken. De kans op besmetting met listeria is klein maar de gevolgen kunnen ernstig zijn. Vooral zwangeren moeten oppassen omdat het bij die groep kan leiden tot een miskraam of vroeggeboorte.
Voedselvergiftiging tijdens de zwangerschap
Het is een manier voor je lichaam om slecht of onverteerbaar voedsel kwijt te raken en het is niet gevaarlijk voor je kindje.
Zwangere vrouwen kunnen fastfood en ultrabewerkt voedsel beter mijden, stelt Amerikaans onderzoek. De voeding bevat hogere concentraties ftalaten, chemicaliën met een hormoonverstorende werking. Ftalaten zijn chemicaliën die vaak gebruikt worden in plastics als “weekmaker”.
Kroepoek kun je beter niet eten. Kroepoek wordt gemaakt van garnalen. Hierin kunnen schadelijke stoffen zitten zoals kwik of dioxine, wat gevaarlijk kan zijn voor je ongeboren baby. Heb je wel een keer een aantal stukjes kroepoek gegeten, dan hoe je je niet gelijk zorgen te maken.
Tijdens de eerste maanden van de zwangerschap is de kans dat een infectie bij de moeder overgaat naar het kind kleiner (zo'n 10 tot 15%), dan tijdens de laatste maanden van de zwangerschap (zo'n 60%). Gemiddeld raken twee op de vijf kinderen van moeders met een toxoplasmose infectie zelf ook besmet met deze parasiet.