Surströmming staat wereldwijd bekend als een van de smerigste gerechten. Dit komt voornamelijk door de opvallende geur die vrijkomt wanneer een blik hiervan wordt geopend. Door het openen van zo'n blik ontsnapt een kenmerkende, sterk doordringende geur die de meeste mensen uiterst onaangenaam vinden.
Een net geopend blikje surströmming heeft een van de meest stinkende voedselgeuren ter wereld, zelfs sterker dan vergelijkbare gefermenteerde visgerechten zoals de Koreaanse hongeo-hoe, de Japanse kusaya of de IJslandse hákarl. Surströmming is dan ook een gerecht waar je aan moet wennen.
Misschien wil je het helemaal vermijden als je echt gevoelig bent. Vis zoals arctische zalm, tilapia en bot zijn lichtere vissoorten die je misschien lekker vindt. Kleinere vissen zoals sardines kunnen een intensere geur hebben.
Vissen die in koud, zout water leven – zoals kabeljauw – produceren meer TMAO en zullen daardoor ook meer stinken dan zoetwatervissen, die lage niveaus van TMAO bevatten.
Makreel staat bovenaan de lijst, met een intense visgeur. Van alle eetbare vissen heeft makreel verreweg de meest visachtige geur. Volgens velen is rauwe zalm een van de meest visachtige vissen. Maar natuurlijk staat wildgevangen zalm bekend om zijn rijke, romige smaak.
Surströmming is een traditioneel gerecht uit Noord-Zweden dat ontstond in de 16e eeuw toen Zweden een zouttekort had. Tegenwoordig is de vis berucht vanwege zijn stinkende geur, maar liefhebbers prijzen surströmming om zijn geweldige smaak.
Wanneer de chemicaliën in het lichaam van een vis in aanraking komen met de lucht, begint een proces genaamd carboxylering. Hierbij komen enzymen vrij, amine genaamd, en de eigen cellen van de vis breken de chemicaliën af en scheiden de TMA-stof – en de geur – af.
Zalm zal altijd naar zalm ruiken. Het is een vette vis, geen witte vis. Als het naar zalm ruikt, zit je goed. Als het stinkt, gooi het dan weg.
Bij verhitting worden ziekteverwekkers gedood. Zwangeren, jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand wordt afgeraden om rauwe vis, rauwe schaal- en schelpdieren, of kant-en-klare gerookte vis te eten. Bijvoorbeeld sushi, oesters en gerookte zalm zijn risicovolle producten om direct op te eten.
Visluchtsyndroom” of trimethylaminurie is een zeldzame en weinig bekende aandoening die gepaard gaat met een rotte visachtige lichaamsgeur. Dit fenomeen is te wijten aan de uitscheiding van trimethylamine (TMA) in biologische vloeistoffen: urine, zweet, vaginale afscheiding, etc.
De gezondste keuze is vette vis, zoals haring, makreel, (Atlantische) zalm en sardines. Deze vette vissoorten bevatten veel omega 3-vetzuren. Deze bijzondere vetten beschermen tegen een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. De Gezondheidsraad adviseert dan ook om 1 keer per week (liefst vette) vis te eten.
Het aller domste dier is namelijk de kakapo. Dit dier loopt zonder zorgen op zijn vijanden af. Lange tijd had de kakapo geen vijanden maar tegenwoordig zijn er hermelijnen, honden en ratten.
Kenmerkend voor bedorven vis is de stank. Stinkende vis wordt niet gegeten. Daarom is bedorven vis nauwelijks een gevaar voor de volksgezondheid. Verder geldt dat eventuele aanwezig bacteriën en virussen tijdens het koken worden gedood.
Surströmming staat wereldwijd bekend als een van de smerigste gerechten. Dit komt voornamelijk door de opvallende geur die vrijkomt wanneer een blik hiervan wordt geopend. Door het openen van zo'n blik ontsnapt een kenmerkende, sterk doordringende geur die de meeste mensen uiterst onaangenaam vinden.
Trimethylamine is een stof die ontstaat bij de afbraak van bepaalde eiwitten. De stof hoopt zich op in het lichaam. Het wordt uitgescheiden via de urine, zweet, adem of de afscheiding. Dit kan er dus voor zorgen dat de urine naar vis ruikt.
De spiering (Osmerus eperlanus) behoort tot de familie van de spieringen (Osmeridae) en heeft een langgerekt lichaam met zilverkleurige flanken en een relatief grote bovenstandige bek met tandjes. Jonge dieren zijn bijna doorzichtig. Tussen de staart- en rugvin bevindt zich een vetvin. Spiering ruikt naar komkommer.
Thoolse horeca-ondernemers eten het smerigste gerecht ter wereld voor het goede doel. THOLEN - Surströmming. Het meeste smerig ruikende gerecht ter wereld, als we de kenners mogen geloven. Het betreft een Zweedse delicatesse dat gefermenteerde haring in blik betreft.
Bewust eten
De reden waarom Carrefour pangasius uit de rekken heeft gehaald is omdat de vis te veel bacteriën bevat en hij resistent zou zijn tegen antibiotica. Bovendien zijn de werkomstandigheden in veel kwekerijen schrijnend en is de productie van de vis erg slecht voor het milieu.
Dit kan doorgaans bij de lokale hengelsportzaken. In Duitsland is het wettelijk verplicht om iedere gevangen vis te doden. Je mag deze niet weer terug zetten zoals we in Nederland gewend zijn. Dit is voor Duitsers een reden om juist naar Nederland te komen om te vissen.
“Of het eten van zalm schadelijk kan zijn, hangt af van diverse factoren, waaronder de oorsprong van de vis (wild of gekweekt), de aanwezigheid van contaminanten zoals PCB's, pesticiden, zware metalen, antibiotica, en de gebruikte kleurstoffen.
Hoge concentraties ureum zijn echter schadelijk voor cellen, en daarom hebben vissen van nature ook het beschermende goedje trimethylamine N-oxide in hun lijf. Dit spul is geurloos. Maar zodra vissen rotten, zetten bacteriën het om in trimethylamine, een afgeleide van ammoniak.
Deze klachten beginnen vaak tussen de 12 en 96 uur na het eten van besmet voedsel. Meestal gaan deze klachten na drie tot zeven dagen vanzelf voorbij. Soms hebben mensen die besmet zijn met salmonella ook last van: hoofdpijn.
Stinkende afscheiding
Maar als je last krijgt van anders of sterker ruikende afscheiding, is dat reden voor nader onderzoek. Je afscheiding ruikt bijvoorbeeld zuur, naar vis, naar ijzer of naar ammoniak. Zaken zoals een zure afscheiding of een visgeur kunnen wijzen op onder andere een schimmelinfectie of soa.
Verse vis heeft een frisse geur en ruikt naar de zee. Zodra de vis een geurtje verspreidt, is hij niet meer vers. Heeft hij een ammoniakgeur, dan is hij niet meer geschikt voor consumptie. Verse vis heeft een glanzende huid zonder verkleuringen en met een heldere slijmlaag.
De natuurlijke geurverwijderaar bij uitstek is azijn. Het helpt enigszins om een spons in azijn te drenken op een schaaltje. Maar wanneer je de vloeistof aan de kook brengt, doet het pas echt wonderen. De vrijgekomen damp haalt de onaangename visgeur namelijk sneller weg.