Producten zoals snoep en snacks, frisdrank en ook vleeswaren, witbrood, sauzen en veel kant-en-klare maaltijden staan niet in de Schijf van Vijf. Ze bevatten veel suiker, zout of verzadigd vet, of weinig vezels. Deze producten heb je voor je gezondheid niet nodig, en ze belasten wel het milieu.
Wat staat er niet in de Schijf van Vijf? Eet niet te veel zout, suiker en verzadigd vet. Frisdrank, koekjes en chips staan daarom niet in de Schijf van Vijf. Net als volvette en gezoete zuivel, volvette kaas, bewerkt vlees, vette vleessoorten en gezouten noten.
Producten vallen buiten de Schijf als ze te veel zout, suiker of verzadigd vet bevatten, of als ze maar weinig vezels hebben. Denk aan koekjes, snoepjes, frisdrank en chips. Maar ook zoet broodbeleg, vleeswaren, pizza, vla, witbrood, witte pasta en witte rijst.
Rijst is een graansoort. Zilvervliesrijst staat in de Schijf van Vijf. Zilvervliesrijst bevat vezels en is een bron van koolhydraten en andere gezonde voedingsstoffen. Zilvervliesrijst is een volkoren graanproduct.
Melk en zuur voedsel zoals citrusvruchten of tomaten kunnen een slechte combinatie zijn. Het zuur kan de melk in uw maag doen stremmen, wat tot een opgeblazen gevoel kan leiden. Dit geldt ook voor zuivelproducten zoals yoghurt of room. Gekookt zuur fruit kan wel.
Nooit doen: yoghurt en vers fruit mengen
Na een tijdje gaat de yoghurt schiften en ontstaat een bittere smaak. Hetzelfde geldt voor andere zuivelproducten zoals kwark en room.
Maal vlees, aardappelen en groeten liever niet door elkaar. Door ze apart te malen en gescheiden te serveren voorkom je dat de hele maaltijd dezelfde kleur en smaak krijgt. Verdun voeding met bouillon, volle melk, room of olie in plaats van water. Gebruik kruiden en specerijen om het eten op smaak te brengen.
Een gezond voedingspatroon bestaat uit het eten van voldoende groente, fruit, peulvruchten, noten, vis en volkoren producten met zoveel mogelijk onverzadigde vetten. Maar dat is niet het enige; zout, suiker en vlees zouden we juist minder moeten eten.
Pizza staat niet in de Schijf van Vijf en kun je daarom niet gezond noemen. Je kunt een pizza wel 'gezonder' maken door bijvoorbeeld te kiezen voor een zelfgemaakte bodem van volkorenmeel en weinig zout, en 'm te beleggen met lekker veel groenten, verse kruiden en maar een klein beetje kaas.
Geen gezonde koekjes
Ook deze tussendoortjes bevatten veel suiker en verzadigd vet. Zorg er daarom voor dat je niet dagelijks een koekje bij de koffie neemt. Maak er bijvoorbeeld een 'bijzonder momentje' van. Door zo af en toe een koekje te eten, kun je jezelf er echt mee verwennen en geniet er veel meer van.
Magere en halfvolle yoghurt staat in de Schijf van Vijf. Yoghurt levert dezelfde goede voedingsstoffen en geeft dezelfde gezondheidseffecten als voor melk en andere melkproducten. Zo hangt het nemen van melk en melkproducten samen met een lager risico op darmkanker.
Een ei bevat 1,5 gram verzadigd vet en daarnaast ruim 3 gram onverzadigd vet. Een plak kaas (25 gram) bevat 5 gram vet, waarvan 3,5 gram verzadigd vet en 1,5 gram onverzadigd vet. Wat hier aan opvalt is de verhouding tussen verzadigde – en onverzadigde vetten.
Als je dus een halve kilo vet wilt verliezen op één dag tijd, dan moet je 3500 kcal minder eten dan dat je verbruikt. Stel dat je op één dag tijd 1500 kcal eet, wat echt al zeer weinig is, dan moet je dus 5000 kcal verbranden om het mogelijk te maken om een halve kilo per dag af te vallen.
Gezond avondeten bestaat voornamelijk uit producten die in de Schijf van Vijf staan. Kies voor veel groente, een volkorenproduct of aardappelen en vis, peulvruchten, vlees, ei of noten. Voor de bereiding gebruik je vloeibaar vet.
Vruchten zoals sinaasappels en grapefruits bevatten een grote hoeveelheid flavonoïden en vitamine C, die een rol spelen bij de bescherming van je hart. "Flavonoïden verlagen het risico op beroertes en vitamine C zou het risico op hart- en vaatziekten verlagen", aldus Khorana.
Waterkers is officieel het 'gezondste voedsel' ter wereld. Een onderzoek van de Amerikaanse Centers for Disease Control (CDC's, vergelijkbaar met ons RIVM) laat zien dat dat waterkers de grootste dichtheid qua voedingsstoffen heeft. Waterkers scoort 100 punten, het hoogste te behalen aantal.
1. Kaasbroodje: 653 kcal. Lekker, makkelijk en overal te koop. Deze snack is gemaakt van bladerdeeg (vet!)
Zetmeelachtige en bepaalde wortelachtige groenten zouden op lange termijn bijdragen tot een zwaarder gewicht. Daaronder vallen onder andere erwten, maïs, wortelen, pompoen, pastinaak en – no surprise there – aardappelen.
Ruimte buiten de Schijf van Vijf. Producten zoals snoep en snacks, frisdrank en ook vleeswaren, witbrood, sauzen en veel kant-en-klare maaltijden staan niet in de Schijf van Vijf. Ze bevatten veel suiker, zout of verzadigd vet, of weinig vezels.
Dat kan rotting bij de mandarijn veroorzaken. Het rijpingsproces van een onrijpe banaan komt juist op gang door er een rijpe mango naast te leggen. Maar leg een rijpe banaan liever niet naast een rijpe mango. Allebei zijn ze gevoelig, en produceren een grote hoeveelheid etheen waardoor beide soorten snel kunnen rotten.
Wil je gezond afvallen, dan is het belangrijk dat je je hele leefstijl aanpakt. Dit gaat om gezond eten, voldoende bewegen en goed slapen. Maar ook bijvoorbeeld niet roken, geen of weinig alcohol drinken en voldoende ontspannen. Voor een gezonde leefstijl zorgen, is hierdoor niet altijd even makkelijk.