Bijwerkingencentrum Lareb ontvangt regelmatig meldingen van gewichtstoename. Een aantal geneesmiddelgroepen waarbij deze bijwerking bekend is zijn antidepressiva, antipsychotica, anti-epileptica, antihistaminica, corticosteroïden en bepaalde geslachtshormonen.
Een aantal voorbeelden: Corticosteroïden (zoals prednison en astma medicatie) en sommige antipsychotica (zoals olanzapine) kunnen leiden tot een gewichtstoename van meer dan 3 kg. Bepaalde antidepressiva, zoals mirtazapine of paroxetine, worden geassocieerd met een gewichtstoename van 1 kg of meer.
Medicijnen en hun bijwerkingen
Ook medicijnen zoals diabeticamedicijnen, ontstekingsremmers en antihistaminica kunnen als bijwerking gewichtstoename hebben.
Als er te weinig of te veel hormonen worden aangemaakt, kan dit leiden tot een gewichtstoename in en rondom de buik. Deze disbalans is het gevolg van langdurige tekorten in vocht en essentiële voedingsstoffen in het lijf. Cortisol is bijvoorbeeld een hormoon dat het lichaam helpt te kalmeren bij stress.
Bijwerkingencentrum Lareb ontvangt regelmatig meldingen van gewichtstoename. Een aantal geneesmiddelgroepen waarbij deze bijwerking bekend is zijn antidepressiva, antipsychotica, anti-epileptica, antihistaminica, corticosteroïden en bepaalde geslachtshormonen.
Opletten met zout
Als je heel veel zout (wat natrium bevat) eet, raakt je lichaam in de war en ga je vocht vasthouden. Minder zout eten is dan ook een goede tip als je hier last van hebt.
Veranderingen in levensstijl
Het is geen verrassing dat een verhoogde voedselinname of verminderde fysieke activiteit gewichtstoename kan veroorzaken. Maar er zijn veel andere leefstijlfactoren die je gewicht kunnen beïnvloeden, waaronder: Stress. Wanneer je onder stress staat, maakt je lichaam cortisol aan.
Waarom ontstaat buikvet tijdens de overgang? Voor veel vrouwen ontstaat extra buikvet tijdens de overgang als gevolg van hormonale veranderingen. Het lichaam maakt minder oestrogeen aan, wat invloed heeft op de verdeling van vet. Waar vet eerst vooral rondom de heupen of dijen zat, verschuift dit nu vaak naar de buik.
Sommige ziektes, zoals een langzaam werkende schildklier of het syndroom van Cushing, kunnen ook een rol spelen bij het ontstaan van overgewicht. Soms ontstaat obesitas door een foutje in een gen. Of is obesitas een kenmerk van een erfelijke ziekte, zoals het Prader-Willi syndroom of het Bardet-Biedl syndroom.
In Nederland zijn drie medicijnen beschikbaar voor de behandeling van obesitas, te weten liraglutide (Saxenda®), naltrexon/bupropion (Mysimba®) en orlistat (Alli®, Orlistat®, Xenical®). Semaglutide (Wegovy®) is in Nederland wel geregistreerd voor de behandeling van obesitas, maar (nog) niet beschikbaar.
Veel angst- en antidepressiva, zoals paroxetine, escitalopram en duloxetine , kunnen gewichtstoename veroorzaken. Gewichtstoename is echter niet gegarandeerd en mag u er niet van weerhouden om medicatie te zoeken. Het vinden van de juiste behandeling voor angst, waar vaak medicatie voor nodig is, kan een uitdaging zijn.
INSULINE EN SULFONYLUREUMS
Insuline veroorzaakt gewichtstoename via meerdere mechanismen (4). Sulfonylureumderivaten veroorzaken gewichtstoename door de endogene insulinespiegels te verhogen. Het stimuleren van de eetlust, soms veroorzaakt door hypoglykemie en een fluctuerende bloedsuikerspiegel, is waarschijnlijk de belangrijkste factor bij de toename van lichaamsvet.
Bètablokkers. Bètablokkers kunnen de pompkracht van het hart verminderen. Hierdoor kan het lichaam meer vocht vasthouden. Dit leidt tot wat gewichtstoename.
Het bijwerkingencentrum Lareb onderzocht in 2022 de oorzaken van gewichtstoename bij verschillende medicijnen. Er kwamen meldingen binnen over antipsychotica, antidepressiva, anti-epileptica, antihistaminica, corticosteroïden en geslachtshormonen.
Oorzaak. Er is vaak geen duidelijke oorzaak voor overgewicht of obesitas. Doorgaans is er sprake van een combinatie van factoren, zoals een overmatige consumptie, ongezond eten (veel suikers en vet) en te weinig beweging. De omgeving waarin de persoon zich bevindt, ligt hieraan vaak ten grondslag.
Je kunt aankomen door te weinig eten. Dit heeft alleen niet per se te maken met dat je stofwisseling zodanig vertraagt, dat je hierdoor bijna geen ruimte hebt om te eten. Het gaat eerder om toegenomen gewicht van onzichtbare calorieën, een dieet dat men je kan volhouden of of dat je lichaam extra vocht vasthoudt.
Vaak wordt bij obesitas alleen aan de lichamelijke gevolgen van het overgewicht gedacht. Maar door obesitas kunt u ook ernstige psychische problemen krijgen. Denk daarbij aan vermoeidheid, lusteloosheid, weinig zelfvertrouwen, een laag zelfbeeld en zelfs depressie.
Maak gebruik van vochtafdrijvend eten
Wat fruit betreft helpen citroen, ananas, perzik, peer, watermeloen en cranberry je om op een lekkere en gezonde manier vocht af te drijven.
Behalve water kun je het beste koffie en vochtafdrijvende thee zoals gemberthee, verse muntthee, groene thee en brandnetelthee drinken bij vochtophoping.
Diuretica werken vochtafdrijvend. Ze worden ook wel 'plaspillen' genoemd. Ze zorgen ervoor dat er meer vocht wordt afgegeven via de nieren. Hierdoor vermindert de vochtopstapeling in het lichaam en neemt de zwelling van bijvoorbeeld de voeten af en kan kortademigheid verbeteren.