Van de aardappelplant eet je alleen de knol; de bladeren en bloemen zijn niet eetbaar. De aardappel behoort tot de groep Nachtschadefamilie (= Solanaceae, de Latijnse naam van een aardappel is Solanum tuberosum).
De bladeren en stengels ervan kun je echt niet eten. Soms komen er aan de plant (boven de grond) besjes, en die zijn ook heel giftig. De knollen, de echte aardappels, zijn natuurlijk wel gewoon eetbaar, maar ze moeten wel eerst gekookt, gebakken, gefrituurd of gepoft worden.
De ondergrondse stengel van de aardappel is een eetbaar deel van de plant. De stengel van de aardappel wordt ook wel knol genoemd. Aardappelen zijn rijk aan vezels, kalium, vitamine C en vitamine B6.
In de schil van de pieper zitten namelijk veel vezels. Als u de aardappel met schil eet, vergroot dit uw inname van voedingsvezels. De schil zorgt ervoor dat oplosbare vitamines niet in water oplossen tijdens het koken. Deze blijven in de knol.
Aardappels behoren tot de familie van de nachtschade, net zoals tomaten, aubergine, paprika en peper. Van al deze planten eten we enkel de vruchten en geen bladeren, bloemen of bessen. Planten uit de nachtschadefamilie produceren de alkaloëde solanine en soms ook Capsaïcine en tomatine.
Eet je wel eens sla, spruitjes, spinazie, andijvie, boerenkool, rode kool of witte kool? Dan eet je het blad van de plant. De meeste groenten zijn bladgroenten.
Groenten worden onderverdeeld in hoofdgroepen: Eetbare ondergrondse delen, zoals wortels, knollen en bollen, en eetbare bovengrondse delen, zoals stengels, bladeren en bloemen .
Aardappelen eet je immers meestal in combinatie met andere voedingsmiddelen zoals groenten, een stukje vlees, vis, een eitje of peulvruchten. Onder invloed van de bijkomende vezels en eiwitten die groenten en vlees of vleesvervangers aanbrengen, daalt de glycemische index.
Die zie je wel bij de aardappel; de aardappel is dus geen wortel maar een stengel: een stengelknol. Bij kruidachtige wortels is een centrale cilinder aanwezig (het rondje dat je ziet als je een worteltje doorsnijdt). Wanneer de wortel verhout is, is de centrale cilinder verdwenen.
Schillen bevatten meer vezels dan de rest van de aardappelen. De hele aardappel bevat naast vezels ook koolhydraten, vitamine C en vitamine B6, en in kleinere hoeveelheden ook andere B-vitamines. Je kunt aardappelen het beste alleen in de schil eten als ze vers en onbeschadigd zijn. '
Kweek je eigen aardappelen
De beste manier om ze zelf te kweken is door pootaardappelen te kopen en deze voor te kiemen. Je zou ook een aardappel uit de supermarkt kunnen gebruiken maar deze zijn meestal behandeld met een product waardoor ze niet snel kiemen en dus ook geen grote plant zullen geven.
De aardappelplant komt namelijk ook uit de Nachtschadefamilie en daarom erg lekker voor de kever en zijn larven. Vooral de larven van de Coloradokever voeden zich met het blad van de aardappelplant. Ze vreten in een kleine tijd complete bladeren weg.
Aardappels worden groen als ze een tijdje in het licht liggen. Ook groene aardappelen bevatten solanine. Indien een aardappel volledig groen is, eet je die dus beter niet op. Als je de plek gewoon kunt wegsnijden, kun je de rest van de aardappel wel gewoon opeten, net zoals bij aardappelen met uitlopers.
Het lekkerste wat je kunt oogsten van de planten zijn de bovenste delen van de plant die het fijnst gerafeld zijn. Op de foto is dit goed te zien. Vooral de stukken blad met het fijnste rafeltje liggen in het zeefje. Overigens is het handig om de planten niet direct met wortel en tak uit de grond te trekken.
'Oogst na de herfstvakantie'
"Over het algemeen is het wel zo dat aardappelen in september en oktober meer stikstof opnemen dan het vanggewas. Je kunt ze dus beter oogsten op het moment dat ze daar echt aan toe zijn, dus rond de herfstvakantie." 1 oktober zou dus ook voor stikstofopname een te vroege datum zijn.
Een tomaat schijnt een stof af te scheiden waarmee hij schadelijke insecten op afstand houdt. Dat veroorzaakt ook de geur en de kleur op je handen als je het blad aanraakt. Het verhaal gaat dat komkommers daar niet tegen kunnen.
Zo zien we aardappelen officieel niet als groente, maar scharen we deze onder de categorie brood- en graanproducten. We eten ontzettend veel aardappelen, maar doen dat vaak als bijgerecht voor een 'echte' groente met een stuk vlees.
Aardappelen bevatten veel resistent zetmeel, een opneembare stof die de groei van goede bacteriën in de darmen bevordert. Onderzoek heeft laten zien dat resistent zetmeel insulineresistentie kan verminderen.
Als voorbeeld: voor een kilo aardappelen krijgt de boer tussen de 3 en 20 cent. De kostprijs ligt tussen 12 en 18 cent per kilo. In de supermarkt betaalt de consument grif tussen de €0,50 en €2,00 voor een kilo aardappelen, ook als die niet geschild en voorgekookt maar onbewerkt zijn.
Het is een fabel dat je er dik van wordt. 'Aardappels bevatten minder calorieën dan pasta of rijst. Tegelijkertijd hebben aardappels een veel hogere verzadigingswaarde, je zit er eerder vol van. Als we gekookte aardappels laten afkoelen en verwerken in bijvoorbeeld een salade, worden ze zelfs nog meer verzadigend.'
De organen van de plant zijn: wortels, stengels, bladeren, bloemen, vruchten met zaden. Wij eten natuurlijk wortels als we worteltjes (peentjes)eten . Verder eten we niet zo vaak wortels. Bij sommige planten zie wortels als een bundel alle maal dezelfde wortels onder aan de plant.
Welk deel is eetbaar? Zowel de blaadjes als de steeltjes. Je oogst de blaadjes wanneer ze ongeveer 6 centimeter groot en nog donkergroen zijn. Snijd de blaadjes met een mesje van de plant of breek de bladeren eraf.