Stress kan leiden tot psychische klachten zoals slaapproblemen en moeheid, somberheid en psychose. Ook kan je last krijgen van lichamelijke klachten, zoals hartkloppingen, een gejaagd gevoel, een hoge bloeddruk en veel zweten. Dit zijn signalen dat de stress te veel wordt of te lang duurt.
Je hebt lichamelijke klachten, zoals hartkloppingen, meer zweten en een snellere ademhaling. Na lange stress kan hoofdpijn, spierpijn en vermoeidheid ontstaan. Je voelt je emotioneel minder goed. Je kan je onrustig, angstig, somber of onzeker voelen.
Je voelt je moe en overspannen, prikkelbaar en lastig, hebt last van tientallen kleine klachten zoals hartkloppingen, rugpijn, vermoeidheid, slapeloosheid, lusteloosheid, piekeren, doordrammen of hoofdpijn. Soms word je zelfs onaangenaam naar anderen toe of bitsig of agressief.
De stressreactie loopt via het sympathische zenuwstelsel (snelle reactie) en de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as (langzame reactie). Deze reguleren de aanmaak van o.a. adrenaline, cortisol en dopamine, welke effect hebben op de hersenen, andere organen, het immuunsysteem en het gedrag.
Jezelf kwijt zijn manifesteert zich op verschillende manieren: Je voelt je constant opgejaagd, ook in je vrije tijd. Beslissingen nemen wordt steeds moeilijker. Je weet niet meer wat je écht wilt.
Bij alarmsignalen kun je denken aan lichamelijke stresssignalen (zoals hoofdpijn, nekklachten), emotionele stress signalen (zoals onrust of prikkelbaarheid) of cognitieve stresssignalen (zoals piekeren of vergeetachtigheid). Ons lichaam en onze geest werken eigenlijk erg mooi met elkaar samen.
Je ziet de dingen niet meer in de juiste proporties. Je gaat uitstellen en je hangt tegen taken aan omdat je er tegenop ziet. Je mijdt drukte. Je hebt behoefte aan slaap maar je komt niet altijd in slaap.
De kenmerken van stress zijn voor iedereen anders. De één ervaart meer lichamelijke klachten, de ander meer mentale klachten. Voorbeelden van lichamelijke klachten zijn hoofdpijn, vermoeidheid, hartkloppingen, buikklachten, rug- en nekklachten en gespannen spieren.
Wanneer je mentaal instort, lijkt het alsof je mentale kracht volledig uitgeput is. Je kunt het gevoel hebben dat je gedachten niet meer helder zijn, dat je geen grip meer hebt op je emoties, en je kunt jezelf niet meer motiveren om door te gaan.
Kun je last van hoesten krijgen door stress? Ja, een van de signalen dat je teveel stress hebt, is dat je problemen met je keel krijgt, zoals keelpijn of continu hoesten. Je hebt last van zogenaamde 'stresshoest'. Naast 'stresshoest' zijn er nog veel meer lichamelijke klachten die op stress/burnout kunnen wijzen.
Stress kan leiden tot psychische klachten zoals slaapproblemen en moeheid, somberheid en psychose. Ook kan je last krijgen van lichamelijke klachten, zoals hartkloppingen, een gejaagd gevoel, een hoge bloeddruk en veel zweten. Dit zijn signalen dat de stress te veel wordt of te lang duurt.
Stress begint in de hypothalamus waar het stresshormoon cortisol wordt aangemaakt. Dit activeert vervolgens de hippocampus, die stress afremt. Als je veel stress hebt, raakt je hippocampus overwerkt en dat leidt vervolgens tot geheugenverlies. Je brein is vervolgens minder in staat je amygdala af te remmen.
Tijdens het rouwen kan je echt het gevoel hebben dat er een steen in je maag zit, die zit er natuurlijk niet echt. Maar het rouwen geeft een stressreactie in de hersenen, je hersenen communiceren die stress vervolgens naar de rest van je lijf, via het autonome zenuwstelsel.
Er zijn verschillende manieren om het zenuwstelsel te kalmeren, bijvoorbeeld met ademhalingsoefeningen, de natuur in gaan, sporten, yoga, mindfulness en meditatie. Ook preventief prikkels uit de omgeving verminderen kan helpen. Mensen hebben ook een natuurlijk mechanisme om spanning en stress los te laten.
Fysieke vermoeidheid voel je vooral in je lichaam: je bent moe van inspanning, maar je herstelt na rust of slaap. Mentale uitputting zit in je hoofd: je kunt je niet focussen, bent prikkelbaar en hebt nergens zin in. Het duurt vaak langer om hiervan te herstellen.
Bij een depressie voel je je vaak voor een lange tijd somber, uitgeput, waardeloos en leeg. Het beïnvloedt je dagelijks leven. Je kan minder zelfvertrouwen hebben, slecht slapen, weinig eetlust hebben of je hopeloos voelen. Lees meer over de kenmerken, gevolgen en oorzaken van een depressie én wat je eraan kan doen.