Zetmeel is het meest gebruikte bindmiddel en het minst risicovolle. Nadeel is dat de smaak van een saus vervlakt als je hem met zetmeel afbindt. Gebruik dus zo min mogelijk, doe het zo laat mogelijk en check de smaak. Zuivel is als bindmiddel nogal temperatuurgevoelig en als je even niet oplet kun je opnieuw beginnen.
Appelmoes
Appelmoes kan ook als bindmiddel dienen. Vervang elk ei door 1/4 kopje appelmoes.
Maizena en aardappelzetmeel zijn bekende voorbeelden van zetmeel bindmiddelen, maar je zou ook kunnen denken aan tapioca of sago. Andere efficiënte bindmiddelen die je kunt gebruiken zijn room, eieren, boter en meel.
Meelsoorten als Quinoameel, rijstemeel, boekweitmeel, gele erwtenmeel, kikkererwtenmeel, en uiteraard maïsmeel zijn zeer geschikt. Let wel: verschillende meelsoorten kunnen de smaak beïnvloeden. Kikkererwtenmeel heeft bijvoorbeeld een zeer sterke, aanwezige smaak.
Maizena als bindmiddel
Vloeistoffen met maizena of maïszetmeel moeten koken om goed te binden. Van maizena moet je altijd eerst een papje maken met een koude vloeistof. Vervolgens kun je het papje zonder klontjes oplossen in meer vocht.
Gemalen havermout: Gemalen havermout kan worden gebruikt als vervanging voor maizena in sommige recepten, vooral in hartige gerechten. Het kan helpen bij het binden en verdikken van sauzen en stoofschotels. Gebruik 1 eetlepel gemalen havermout voor elke eetlepel maizena die in het recept wordt gevraagd.
Aardappelzetmeel is dan ook goed geschikt voor het binden van sauzen en soepen, maar eveneens voor het binden van vruchtensappen, jus, confituur en compotes. Rijstzetmeel is een fijn wit zetmeel en kan naargelang de toepassing als alternatief worden gebruikt.
In sommige recepten wordt bloem gebruikt als bindmiddel. Denk aan bechamelsaus of klassieke Nederlandse pappen. Bloem heeft de helft van het bindingsvermogen van maizena, want bloem bevat nog veel meer stoffen dan alleen het bindende zetmeel. Bloem heeft een wat zoetige smaak, maizena heeft een neutrale smaak.
Het binden van een saus is heel simpel en kan door maizena en water toe te voegen of bloem en boter. Al roerend en door kleine beetjes toe te voegen ontstaat er een heerlijke zelfgemaakte gebonden saus of soep.
Lijnzaad-ei & chia-ei
Zowel lijnzaad als chiazaad hebben na het mengen met water een gelerend effect, wat ervoor zorgt dat ze als bindmiddel gebruikt kunnen worden. Om een lijnzaad-ei of chia-ei te maken, hou je de verhouding 3:1 aan. Dus voor 1 eetlepel chiazaad of lijnzaad, gebruik je 3 eetlepels water.
Eén ei kun je vervangen door 50 gram appelmoes of een halve, liefst goed rijpe, gepureerde banaan. In hartige gerechten kun je in plaats van één ei 50 gram tomatenpuree, aardappelpuree of pompoenpuree gebruiken, maar ook 2 eetlepels maïzena, aardappelzetmeel of kikkererwtenmeel gemengd met 2 eetlepels water.
3 Saus binden met eidooiers
Splits het ei en klop de dooier (eventueel met een beetje room) los in een kom. Dit heet een liaison. Klop een klein beetje van de warme saus door de liaison, tot de massa mooi glad is. Giet dit dan vervolgens weer bij de rest van de warme saus, en laat al roeren indikken.
Dé manier om saus te binden gaat als volgt. Smelt 1 el boter en voeg 1 el bloem toe. Roer goed en voeg langzaam 375 ml vloeistof toe, zoals water, bouillon, fond of wijn. Blijf roeren totdat de saus kookt en laat het daarna nog 8-10 minuten koken.
Bloem heeft een hoger eiwitgehalte dan maizena. Hierdoor kan het meer binden en dikker worden. Daarnaast kun je het vervangen door aardappelzetmeel of tapiocazetmeel.
Wil je je saus of soep iets dikker én romiger maken? Roer het zetmeel door verse slagroom, voeg het toe aan je soep of saus en laat op dezelfde manier kort doorkoken. Je kunt hiervoor ook kookroom gebruiken, dat is namelijk niets anders dan room met zetmeel.
Bloem, maizena, aardappelzetmeel, ei en gelatine zijn bekende bindmiddelen die bijna iedereen op voorraad heeft. Maar er is meer om soep, saus en stoof steviger te maken.
Binden is het dikker maken van een vloeistof met een bindmiddel zoals aardappelzetmeel, maïzena, bloem, eieren of gelatine. Dat kun je bijvoorbeeld doen bij jus, saus of soepen.
Hoeveel bloem om te binden? De verhouding is: 1 eetlepel bloem op 1 eetlepel vet (vaak roomboter). Hier voeg je na het bakken van de roux, 375 ml vloeistof aan toe voor het maken van een gebonden saus. Dit kan bijvoorbeeld water, melk of bouillon zijn.
Bloem is vooral geschikt om niet heldere soepen of sauzen te binden, bijvoorbeeld door er samen met gesmolten boter een roux van te maken. Hierdoor gaart de bloem eerst zacht in de boter. De roux meng je vervolgens al roerende met een vloeistof tot een gebonden geheel.
Alle bindmiddelen die bij een lage temperatuur binden, vallen onder de noemer koud bindmiddel. Koud bindmiddel wordt gebruikt om de draagkracht van een product te verbeteren. Bijvoorbeeld in cake of als bindmiddel van een natte vulling, bijvoorbeeld appelvulling of vruchtensap.
Xanthaangom is een wit poeder dat ontstaat bij het fermenteren van suiker. Het is een veelgebruikt verdikkingsmiddel in cosmetica en verzorgingsproducten, zoals tandpasta en shampoo. Xanthaangom wordt gemaakt met behulp van de fermentatiebacterie Xanthomonas campestris, waar de naam van de gom vandaan komt.
Met maïzena (of aardappelzetmeel)
Je maakt eerst een papje van 1 eetlepel zetmeel met 2 eetlepels koud water en dat roer je vervolgens door de warme saus. Even kort koken en je saus wordt direct dikker. Je kunt deze methode gebruiken voor bijvoorbeeld kerriesaus of die zelfgemaakte teriyakisaus in Aziatische gerechten.
Tarwebloem is de makkelijkste vervanger van maizena in bakrecepten. Je baksel kan hierdoor wel minder luchtig worden dan bij gebruik van maizena. Rijstmeel is een glutenvrij alternatief voor maizena en heeft een fijnere structuur dan tarwebloem.
Zetmeel. Zetmeel is een van de meest gebruikte bindmiddelen en komt meestal voor als bloem, gemaakt van graan. Voor sauzen gebruiken we vaak fijne bloem, maar grove bloem kan ook. Het graan kan variëren: tarwe is het bekendst als witte bloem, maar je kunt ook experimenteren met rogge, boekweit of maïsmeel.