Surströmming (letterlijk: zure haring) is een traditioneel Zweeds gerecht dat uit gefermenteerde (gegiste) oostzeeharing bestaat. Oostzeeharing of stromeling (strömming), basis voor de surströmming.
Die geur. De geur van surströmming wordt vergeleken met die van rotte eieren, rotte vis of een stinkbom. Dat komt door de zwavelverbindingen die tijdens het gisten zijn ontstaan. Toch is de inhoud van het blikje allesbehalve verrot: het is gewoon ingemaakte haring.
Surströmming is een Zweedse delicatesse gemaakt van haring uit de Oostzee. De palen worden in het voorjaar gevangen en vervolgens in pekel geplaatst, waar ze langzaam beginnen te gisten. Dit fermentatieproces geeft Surströmming zijn karakteristieke smaak en geur.
Ondanks de geur is het niet nodig om de vis eerst af te spoelen als je het wil eten. Surströmming smaakt wat zoutig, maar verrassend mild. Surströmming wordt door de Zweden graag gegeten op tunnbröd (Zweeds platbrood) met plakjes gekookte aardappel, rauwe ui, room, bieslook en dille.
Blikjes surströmming kan je kopen in de Zweedse supermarkten en online. Wel goed om weten is dat je de blikjes surströmming bij veel luchtvaartmaatschappijen niet mag meenemen.
Het aller domste dier is namelijk de kakapo. Dit dier loopt zonder zorgen op zijn vijanden af. Lange tijd had de kakapo geen vijanden maar tegenwoordig zijn er hermelijnen, honden en ratten.
Surströmming is vrij seizoensgebonden en wordt meestal gegeten in de late zomer/herfst. Maar je zou het het hele jaar door in grotere supermarkten moeten kunnen vinden. Het kost ongeveer $6-7.
Overdag leeft het ingegraven in de zeebodem, in het zomerhalfjaar tot in de branding. Bij contact met de stekels van de zwarte rugvin of die op het kieuwdeksel, wordt gif in het getroffen ledemaat geïnjecteerd. Wie dus onbewust blootvoets trapt op een ingegraven pieterman, riskeert een venijnige en pijnlijke steek.
De vetzuren in vis zijn belangrijk voor de ontwikkeling van de hersenen en het zicht bij ongeboren baby's. Let op: bepaalde vis kun je beter niet eten. Vissen zoals tonijn, makreel, sardines en paling kun je beter vermijden.
Voelen vissen wel pijn, als ze aan de haak geslagen worden of in een net belanden? Het korte antwoord: ja, vissen voelen pijn, net zoals mensen, honden en andere dieren.
Voor wie het niet kent; surströmming, letterlijk zure haring is gefermenteerde gegiste Oostzeeharing. Het is zo sterk van geur en smaak dat heel veel mensen alleen al bij het openen van het bol staande blikje afhaken. Zelfs in Zweden zijn ze niet allemaal even dol op deze XXL umami smaak.
Met gemak bijten ze iets van ijzer kapot! Niet voor niets is de naam piranha Indiaans voor 'vis met tanden'. De tanden in het gebit van de piranha zijn net zo opgebouwd als die van haaien, ze hebben meerdere lagen tanden achter elkaar! En ook komen ze op de geur van dood vlees en bloed af; daar worden ze agressief van.
De gezondste keuze is vette vis, zoals haring, makreel, (Atlantische) zalm en sardines. Deze vette vissoorten bevatten veel omega 3-vetzuren. Deze bijzondere vetten beschermen tegen een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. De Gezondheidsraad adviseert dan ook om 1 keer per week (liefst vette) vis te eten.
Ondersteunt de darmflora
Tijdens het fermentatieproces ontstaan levende bacteriën die ondersteuning kunnen bieden aan de gezondheid van de darmen. Door het eten van gefermenteerde voeding kun je de hoeveelheid goede bacteriën in je darmen vermeerderen en de slechte bacteriën tegenwerken.
Biologische vis is dus altijd gekweekt. Biologische zalm verschilt op een aantal punten als je het vergelijkt met “gewone” kweekzalm. De vissen hebben meer ruimte en er worden geen preventieve antibiotica gebruikt.
Rond de steekplaats waarlangs het gif het lichaam binnendringt, ontstaat een zeer intense pijn. Deze pijn kan zelfs zo uitgesproken zijn dat men er misselijk van wordt en kan gedurende 20-50 min aanhouden. Het is in dit stadium dat warmtebehandeling zinvol is.
Wellicht heb je nog nooit van 'm gehoord, maar het is een van de giftigste dieren van Europa: de pieterman. Deze vis komt voor in de Noordzee, wordt 10 tot 18 centimeter lang en graaft zich in onder het zand van de bodem.
Verspreiding en leefgebied. Pietermannen, die 15 tot 53 cm lang kunnen worden, komen vooral voor in het oostelijke deel van de Atlantische Oceaan, de Noordzee en de Middellandse Zee. Ze graven zich in, in het zand, in ondiep water, loerend op prooivissen.
Surströmming-challenge
Voor velen was het nog onbekend: surströmming. Dit authentieke Zweeds gerecht bestaat uit ingeblikte haring. Het staat vooral bekend om zijn penetrante geur, die volgens sommigen doet denken aan rotte eieren. Deze geur ontstaat door de zwavelbindingen tijdens het gistingsproces.
Prijzen liggen in Zweden gemiddeld 6% hoger dan in Nederland en België. Enkele voorbeelden: restaurants zijn circa 5% goedkoper, levensmiddelen zijn 24% duurder en het openbaar vervoer is zo'n 5% goedkoper. Vooral voor alcohol betaal je in Zweden de hoofdprijs. Geïmporteerd bier in de horeca is wel 66% duurder.
,,Haring is een gefermenteerde vis”, aldus Velzeboer. ,,Haring wordt gekaakt, dat betekent dat je de darmen er in één beweging uit trekt. Helemaal achterin blijft de alvleesklier zitten die de eiwitten kan splitsen. Dat wil zeggen dat de haring mals wordt.
Op ontdekkingstocht naar het diepste punt van de planeet! Sinds de eerste keer in 1960 werd er zowat 30 maal gedoken in de Marianentrog en hebben de wetenschappers en onderzoekers kunnen vaststellen dat er zelfs op dergelijke grote diepte leven is!
De blobvis heb je vast weleens voorbij zien komen. Ooit werd hij het lelijkste dier van de wereld genoemd, maar nu is hij uitgeroepen tot vis van het jaar. Dat heeft een Nieuw-Zeelandse dierenorganisatie besloten.
De kakapo is een papagaaiachtige uit Nieuw-Zeeland. De groene vogel staat bekend als een van de domste dieren. Deze twijfelachtige roem heeft hij omdat hij steeds vergeet dat hij door zijn gewicht (ca. 4 kilo) niet kan vliegen.