Houdbare melk is melk die gepasteuriseerd of gesteriliseerd is. Gepasteuriseerde melk kort verhit tot 72°C. Hierdoor worden niet alle bacteriën gedood, wat de melk (mits gekoeld) een aantal dagen houdbaar maakt.
De halfvolle melk is ongekoeld lang houdbaar en bevat minder calorieën dan volle melk.
Je kunt houdbare melk vinden in het zuivelschap van je lokale supermarkt. Zoek naar "ultragepasteuriseerd" op het etiket, wat betekent dat het ESL-melk is. Wanneer je kiest voor een merk van DFA-boeren, weet je dat het ESL-melk is (en vele andere zuivelproducten!).
Het grote verschil tussen rauwe, verse en houdbare melk is vooral de smaak. Voor de voedingswaarde maakt het niet zoveel uit. De verhoudingen mineralen, lactose, eiwit en vet veranderen niet bij pasteuriseren. Wel is het zo dat de vitamines bij houdbare melk iets afnemen, al is dat verschil echt minimaal.
In het koelschap van de supermarkt vind je verse melk. Dit is gepasteuriseerde melk. Het wordt zo'n 20 seconden verhit op 72 graden, om slechte bacteriën te doden. Houdbare melk wordt een paar seconden op een veel hogere temperatuur verhit, tussen de 130 en 150 graden.
“Meestal is houdbare magere of halfvolle melk goedkoper dan volle melk. Dat komt omdat producenten de melk eerst koken en ontromen. Daarna wordt de room er gedoseerd weer aan toegevoegd.
Zowel volle, halfvolle als magere melk staan in de lichtgroene zone van de voedingsdriehoek en passen dus in een gezonde voeding. Halfvolle melk krijgt in het algemeen de voorkeur. Hiermee krijg je minder (verzadigd) vet en calorieën binnen maar nog altijd voldoende eiwitten, vitaminen en mineralen.
Houdbare melk wordt echter op ultra hogere temperatuur (UHT) verhit, om het langer te kunnen bewaren, maar hierdoor treden er ook chemische veranderingen op, de melksuikers karameliseren, en dat geeft die vreemde weeïge smaak aan houdbare melk.
Gezondheid
In een gezonde dagelijkse voeding passen melkproducten. Er zijn gezondere opties dan Melkan Houdbare volle melk. Melkan Houdbare volle melk kun je wel als extraatje eten of drinken. Het advies is om dat niet meer dan drie keer per week te doen.
Zowel de kiemen zelf als de sporen van bacteriën zijn door het UHT-proces volledig vernietigd. Hierboven werd al beschreven, dat na verhitting van melk er gemakkelijk ongewenste bacteriën kunnen uitgroeien.
Melk: is na de THT-datum nog veilig om te drinken, maar de kwaliteit kan verminderd zijn. De melk is bedorven als het klonten bevat, muf, zuur of overheersend ruikt en niet meer lekker smaakt. Eieren: kun je vaak nog consumeren nadat de 'ten minste houdbaar tot datum' is verlopen.
Plaats lang houdbare melk na opening en gebruik meteen terug in de koelkast. Een uur buiten de koelkast kan de houdbaarheid inkorten met een dag. Een geopende fles of karton melk kan je zo'n 3 tot 5 dagen bewaren in de koelkast.
De rauwe melk is ongeveer 3 dagen na aanschaf houdbaar, mits deze op de juiste manier wordt bewaard. Let goed op de geur en de smaak van de melk: als deze zuur ruikt of smaken zich ontwikkelen die niet typisch zijn voor verse melk, is het tijd om de melk weg te gooien.
Maak je niet te veel zorgen. Door de 'verkeerde' smaak van echt bedorven melk is de kans niet heel groot dat je grote hoeveelheden naar binnen hebt gegooid. Bovendien maken de meeste bacteriën en schimmels in bedorven melk je niet meteen doodziek. Neem even contact op met je huisarts als je je zorgen maakt.
Gepasteuriseerde en UHT-melk kun je makkelijk invriezen, maar het invriezen van volle melk leidt tot stremming van de vetten. Dat is niet erg, want je hoeft maar te schudden om de melk weer in zijn normale, vloeibare toestand terug te brengen. Ingevroren melk kun je maximum 1 maand in de diepvriezer bewaren.
Een derde variant is houdbare melk. Deze ligt ongekoeld in de supermarkt en gaat, zoals de naam al doet vermoeden, een tijdje mee in de voorraadkast. Houdbare melk wordt kort verhit tot een Ultra Hoge Temperatuur (UHT) tussen de 130 en 140°C. Door dit proces wordt de melk gesteriliseerd en worden álle bacteriën gedood.
Of het nu in thee of koffie is, over ontbijtgranen of puur, velen van ons drinken dagelijks graag koemelk. Maar hoewel het voedingsstoffen zoals calcium en eiwitten bevat, kan koemelk ook veel verzadigd vet bevatten, wat het cholesterolgehalte kan verhogen en daarmee het risico op een hartaanval of beroerte kan vergroten .
Melkproducten bevatten goede voedingsstoffen, zoals eiwit, calcium, vitamine B2 en B12. Bovendien verkleint het gebruik van zuivel het risico op darmkanker. Om niet te veel verzadigd vet binnen te krijgen is het advies om magere of halfvolle zuivel te gebruiken in plaats van volle, ook voor kinderen.
Nadeel van UHT-melk: 1. Problemen met de melkkwaliteit / Verandering van smaak – Klachten zijn onder meer een “gekookte” smaak, een muffe/geoxideerde smaak, een bittere smaak vanwege peptiden die worden gegenereerd door hittestabiele proteasen, of een ranzige/zure/ranzige smaak vanwege de resterende activiteit van bacteriële enzym.
Nummer 1: AH Houdbare Volle Melk
Uit de test is gebleken dat de AH Houdbare Volle Melk onze favoriet is. Deze melk geeft een mooie presentatie, een lichte en romige geur, de smaak is lekker en het schuim blijft mooi zitten.
Voor uw thermosflessen of -bekers raadt Stanley PMI het af om melk of zuivelproducten voor een langere tijd in uw fles of beker te houden. De reden hiervoor is dat er bij bepaalde temperaturen bacteriegroei kan ontstaan.
Wat is de aanbevolen hoeveelheid melk en melkproducten per dag? De Hoge Gezondheidsraad raadt volwassenen een inname aan tussen 250 en 500 ml melk of melkproducten per dag (bv. yoghurt, karnemelk, kaas); 250 ml melkequivalenten komt overeen met zo'n 250 g yoghurt, 100 g plattekaas of 25 tot 50 g harde kaas.
Melk kan de samenstelling van de darmflora veranderen, zodat er meer slechte bacteriën de darmen kunnen koloniseren. De goede bacteriën moeten dan het veld ruimen[1]. Als je weet dat je gevoelig bent voor zuivel of lactose intolerantie hebt, maak het je darmen dan niet moeilijker dan nodig.
Voldoende calcium is dus erg belangrijk. Calcium krijgt u binnen door uw voeding; vooral zuivelproducten zoals melk, kaas en yoghurt bevatten veel calcium. Daarbij maakt het niet uit of u volle, halfvolle of magere melk of melkproducten gebruikt. Ook peulvruchten, groente en noten leveren calcium.