Kurkuma wordt ook wel aangeduid als Indiase geelwortel, koenier (Surinaams-Nederlands), koenjit (Nederlands-Indisch), kunyit (Indonesisch). Het werd vroeger ook wel tarmeriek genoemd, een anglicisme van het Engelse woord turmeric. Vanwege de gele kleur wordt het ook wel Indiase saffraan genoemd.
Er is geen verschil tussen koenjit en kurkuma. Het zijn beide benamingen voor dezelfde specerij, die wordt gewonnen uit de wortelstok van de plant Curcuma longa. In Nederland wordt de term kurkuma het meest gebruikt, terwijl koenjit vooral in Indonesië en Suriname wordt gebruikt.
Kurkuma is één van de belangrijkste ingrediënten van kerrie. De wortel wordt ook wel geelwortel genoemd en de Maleise naam van de specerij is ook wel Koenjit. De oorsprong van kurkuma ligt in India, maar het wordt tegenwoordig ook geteeld in onder andere Zuid-China, Thailand, Indonesië en Australië.
In India en Zuid-Azië wordt kurkuma al jaren gebruikt om het lichaam te zuiveren en bij het behandelen van uiteenlopende gezondheidsproblemen zoals eczeem, candida, reuma, artritis en artrose. Kurkuma poeder is heerlijk om te verwerken in gerechten, maar heeft geen heilzaam effect.
Koenjit, wordt gewaardeerd om zijn aardse, licht scherpe smaak en wordt gebruikt in o.a. curry's, soepen en rijstgerechten. De specerij koenjit bevat curcumine, wat zorgt voor de kenmerkende gele kleur en ook gebruikt wordt als kleurstof E100 in voedingsmiddelen.
Kurkuma op een lege maag ondersteunt de werking van de lever en stimuleert natuurlijke ontgiftingsprocessen. Het helpt bij het neutraliseren van schadelijke stoffen die zich in het lichaam kunnen ophopen als gevolg van een slecht dieet, stress of blootstelling aan toxines uit de omgeving.
De gezondheidsvoordelen van kurkuma
Kurkuma is de afgelopen decennia onderzocht om de potentiële gezondheidsvoordelen ervan te begrijpen. Een onderzoek uit 2020 wees uit dat kurkuma ontstekingsremmende, kankerbestrijdende, antidiabetische, antidiarree-, antimicrobiële, antivirale en antioxiderende eigenschappen heeft.
Kurkuma en Sint Janskruid
Zo moeten middelen met kurkuma bijvoorbeeld niet gecombineerd worden met imatinib, dasatinib, nilotinib, bosutinib, ponatinib, ibrutinib, idelalisib, venetoclax, bortezomib, ixazomib en midostaurine. Datzelfde geldt voor middeltjes met Sint Janskruid.
Volgens experts is het het beste om het als drankje voor het slapengaan te drinken voor maximale voordelen. Rijk aan ontstekingsremmende eigenschappen: Kurkuma is rijk aan curcumine, een stof die bekend staat om zijn ontstekingsremmende eigenschappen en die helpt bij het beheersen van ontstekingsgerelateerde problemen zoals artritis en gewrichtspijn.
Gember is een krachtige ontstekingsremmer en helpt bij het bestrijden van verkoudheid en griep. Kurkuma, ook wel geelwortel genoemd, heeft eveneens ontstekingsremmende eigenschappen en wordt vaak ingezet bij spijsverteringsproblemen en gewrichtspijn.
Komijn Komijn doet het ook goed als je geen kurkuma bij de hand hebt, maar toch die verwarmende smaak en aardse kleur in je gerecht nodig hebt. Komijn combineert ook goed met andere specerijen zoals korianderzaad, wat betekent dat er veel mogelijkheden zijn om komijn als ingrediënt te gebruiken in plaats van kurkuma.
Samenvatting. Kurkuma bevat meer mangaan, ijzer, kalium en vitaminen . Kurkuma heeft een lagere glycemische index dan kerrie. Kerrie bevat meer calcium, fosfor en magnesium en minder koolhydraten dan kurkuma.
Eet kerriebladeren: Kerriebladeren staan bekend om hun antimicrobiële, ontstekingsremmende en antioxiderende eigenschappen. Ze helpen de symptomen van infecties aan de bovenste luchtwegen, zoals hoest, verkoudheid, keelpijn, etc., te verminderen en bieden daardoor snel verlichting.
Curcumine, het actieve ingrediënt in kurkuma, is een krachtige antioxidant die helpt vrije radicalen te neutraliseren en de huid te beschermen tegen uv-schade. Dit helpt de vorming van rimpels, fijne lijntjes en pigmentvlekken te voorkomen, zodat de huid er jong en gezond uit blijft zien en je langer bruin blijft.
Hoewel kurkuma een specerij met veel gezondheidsvoordelen is, wordt rauw eten ten zeerste afgeraden. Dit komt door de aanwezigheid van curcuminoïden, met name curcumine, die in rauwe vorm moeilijk door het lichaam worden opgenomen en zelfs maagklachten kunnen veroorzaken.
Waarom kurkumapoeder vaak de betere keuze is
Kurkumapoeder is daardoor een veiligere en stabielere manier om kurkuma toe te voegen aan je voeding. Bovendien is poeder handig in gebruik: je kunt het doseren, mengen, koken of verwerken in allerlei gerechten en drankjes.
Specerij wordt niet goed opgenomen
"Kurkuma wordt heel slecht opgenomen, omdat het lichaam het ziet als een stof die het niet per se op wil nemen. Je ziet dan ook dat veel supplementen worden gecombineerd met een andere stof, piperine, dat je ook veel in zwarte peper vindt.
Een geweldige thee voor het slapen gaan
Gewone kurkuma thee bevat geen cafeïne. Daarom is kurkuma een geweldige thee voor in de late namiddag of avond, zonder je slaapcyclus te verstoren. Bovendien gaat kurkuma goed samen met andere cafeïnevrije theeën zoals kamille.
De meest voorkomende bijwerkingen van kurkuma zijn maagklachten, misselijkheid, diarree en duizeligheid. In de meeste gevallen komen deze klachten voor als je kurkuma dagelijks in de vorm van een hoog gedoseerd supplement inneemt.
Kurkuma vertraagt de bloedstolling en heeft een suikerverlagend effect. Hierdoor versterkt de werking van bloeddrukverlagers, anti-stollingsmiddelen en bloedsuikerverlagers. De combinatie van kurkuma en dergelijke geneesmiddelen wordt dus meestal afgeraden.
Om kurkuma te gebruiken voor specifieke gezondheidsdoelen, wordt in de meeste onderzoeken een dagelijkse dosering tussen de 500-2000mg curcumine gebruikt. Goed om te weten is dat het niet wordt aangeraden om langere periodes hoge doseringen kurkuma te nemen.
Als je goede kurkuma wilt gaan nemen, dan werkt het meestal binnen een paar dagen. Dit kan als je het in de juiste dosering en van excellent goede kwaliteit neemt.
Uit onderzoek is gebleken dat je de opneembaarheid van kurkuma kunt versterken door het te combineren met zwarte peper*1 en/of vet. Dit laatste komt omdat kurkuma vetoplosbaar is. Door deze combinaties kun je beter profiteren van de gezondheidseffecten.
Gebruik kurkuma in je gerechten vooral omdat het lekker is en een mooie kleur geeft, maar niet omdat het zou helpen tegen kanker. Gebruik geen supplementen met kurkuma als je last hebt van galwegproblemen. Ook niet wanneer je chemotherapie, bloedverdunners of het medicijn Tamoxifen krijgt.