Croissantdeeg, ook wel bekend als getoerd, gerezen deeg, kent veel dezelfde kenmerken als bladerdeeg. Er is echter één groot verschil: croissantdeeg bevat gist, wat ervoor zorgt dat het deeg moet rijzen. Dankzij de toevoeging van gist krijgt het croissantdeeg een nog luchtigere structuur.
Bladerdeeg waar gist in is verwerkt wordt getoerd gerezen deeg genoemd. Dit deeg wordt onder andere gebruikt voor het maken van croissants. In het Engels wordt gerezen bladerdeeg Danish pastry genoemd, terwijl de Denen het wienerbrød noemen.
Hoe weet je of deeg goed gerezen is? Je weet dat deeg goed gerezen is als het in omvang is verdubbeld. Een goede test is om zachtjes met je vinger op het deeg te drukken. Als de indruk langzaam terugveert, is het deeg klaar voor de volgende stap.
Wat zijn getoerd gerezen producten? Getoerd gerezen producten, zoals croissants, zijn gemaakt van deeg dat op een speciale manier wordt bereid door lagen boter en deeg afwisselend uit te rollen en op te vouwen. Dit proces, ook wel "toeren" genoemd, zorgt voor de kenmerkende luchtige en gelaagde structuur.
Rijzen gebeurt door gist (of zuurdesem) in je deeg. Deze micro-organismen zetten suikers om in koolzuurgas. Dit gas zorgt voor belletjes in het deeg. Het deeg krijgt hierdoor volume en wordt luchtig.
Goed gerezen brood is de basis voor een luchtig, smaakvol en goed gebakken brood. Laat u uw deeg te kort rijzen, dan blijft uw brood compact en smakeloos. Laat u het deeg echter te lang staan voor u het in de oven schuift, dan kan het instorten of teveel luchtbellen bevatten.
Bakpoeder is een chemisch middel dat aan het deeg wordt toegevoegd om het te laten rijzen. Het vervangt gist als rijsmiddel. Bakpoeder is een mengsel van natriumbicarbonaat en citroenzuur of wijnsteenpoeder.
Duizend laagjes
De hier beschreven methode is er maar één, bij de Franse methode wordt het deeg niet tweemaal per toer gevouwen, maar éénmaal per toer in drieën gevouwen. Wordt het deeg gemaakt met gist, dan wordt het gerezen bladerdeeg of getoerd gerezen deeg genoemd.
Bij te lang kneden wordt het deeg te stug en kan het niet goed rijzen. Zorg dus dat je het deeg niet te kort, maar ook niet te lang kneedt. In 10 tot 15 minuten krijg je meestal een mooi gekneed deeg. Te veel bloem toevoegen tijdens het kneden.
Voorbakken: Verwarm de oven voor op 180°C en bak de taartbodem met steunvulling in zo'n 15-20 minuten mooi gaar en krokant. Steunvulling verwijderen: Haal het bakpapier en de steunvulling voorzichtig weg. Bak de bodem vervolgens nog eens 5-10 minuten totdat hij mooi goudbruin en krokant is.
3 Te lang rijzen
Je deeg te lang laten rijzen is nog een reden dat je brood kruimelig wordt. De textuur van een brood steunt op de juiste verhouding van gluten, zuurstof en waterdamp. Als het deeg te lang rijst, wordt de gist overactief en is de verhouding uit balans. Je brood valt dan in of wordt plat.
Croissantdeeg, ook wel bekend als getoerd, gerezen deeg, kent veel dezelfde kenmerken als bladerdeeg. Er is echter één groot verschil: croissantdeeg bevat gist, wat ervoor zorgt dat het deeg moet rijzen. Dankzij de toevoeging van gist krijgt het croissantdeeg een nog luchtigere structuur.
De rol van hydratatie bij het bakken van luchtig brood
Wilt u een luchtig brood, dan raden wij u een gemiddelde hydratatie (60–70%) aan: bij een hoeveelheid van 1000 gram bloem kiest u dus voor 600/700 gram water. Daarmee krijgt u een goed verwerkbaar deeg en brood met een mooie, open kruim.
Een bodem kiezen
De twee best gekende quichebodems zijn bladerdeegbodems en kruimeldeegbodems. Bladerdeeg zelf maken is arbeidsintensief, maar kruimeldeeg kun je heel gemakkelijk zelf maken. Natuurlijk kun je ook gewoon kant-en-klaar deeg kopen in de supermarkt.
Hoe kan dat? Bestrijk het bladerdeeg aan de bovenzijde met losgekopt ei, iets verdund met water voor het bakken. Of als een heel ei teveel is: koffiemelk verdund met een klein beetje water.
Een handige tip is het gebruik van je oven om deeg te laten rijzen. Zet het deeg in de oven en doe alleen het ovenlampje aan. Dit maakt al snel een aangename temperatuur voor je deeg en je kunt het in zomer en winter toepassen. Maar leer vooral goed te kijken naar je deeg.
Warme boter smelt tijdens het kneden en maakt het deeg plakkerig. Daarom moet je ook zo kort mogelijk kneden. Hoe langer je kneed, hoe warmer de boter wordt door de wrijving van je handen. Bestuif je werkblad vooraf goed met bloem zodat het deeg er niet aan plakt.
Is het deeg goed gekneed? Mogelijk is het deeg niet lang genoeg gekneed. Het kneedproces zorgt voor een goede vorming van de gluten en maakt het deeg elastisch, waardoor de luchtbellen die door de gist worden geproduceerd, goed vastgehouden worden in het deeg.
Soms staat in een recept: prik gaatjes in het deeg om ervoor te zorgen dat het tijdens het bakken lekker luchtig wordt. Natuurlijk kun je hier een vork voor gebruiken, maar wat als je 40 tompouces wilt maken van een groot stuk bladerdeeg? Dan ben je wel even bezig. Dan is een korstprikker een ideaal hulpmiddel.
Het bladerdeeg wordt niet gaar
Het kan helpen om de bodem dan eerst blind te bakken. Bak hiervoor alleen de bodem, met daarbovenop bakpapier en een blindbakvulling of een andere steunvulling. Daarna kan de vulling erin en nog een tijd in de oven.
Anders dan bij gewoon bladerdeeg gaat er door getoerd gerezen bladerdeeg ook gist. Gerezen bladerdeeg is daardoor eigenlijk een combinatie van brooddeeg en bladerdeeg, waardoor het zowel zal rijzen door de gist in het deeg als door de bladerende werking van de ingevouwen boter.
Gist in tarwe- of speltdeeg gedijt het best bij 26°C - 28°C. Dat wil zeggen dat wanneer er rijstijden in een recept vermeld staan, er uitgegaan wordt van deze temperatuur. Voor rogge is 30°C - 32°C ideaal. Maar deeg rijst ook bij hogere en lagere temperaturen.
Oorzaak: Als het deeg tijdens de tweede rijs te veel of juist te weinig rijst, kan het instorten in de oven. Bij te weinig rijs krijgt het brood niet genoeg luchtigheid, en bij te veel rijs is het glutennetwerk te zwak.
Droge gist, ook wel instant gist genaamd, is een natuurlijke en levende gist in gedroogde vorm. Het drogen van de gist is een uiterst delicaat proces. Droge gist heeft een vochtgehalte van maximum 5%, maar toch is droge gist na contact met water terug levensvatbaar.