Voetzoollaesies veroorzaakt ontstekingen en zweren op de poten van pluimvee, wat leidt tot zwelling, roodheid en verdikking van de huid. De aandoening varieert van oppervlakkige tot diepe zweren, die kunnen uitgroeien tot abcessen.
Bumblefoot is een bacteriële infectie die voorkomt op de poten bij pluimvee of vogels. Bumblefoot is dus ook een ziekte bij kippen aan de poten. Vooral grote kippenrassen zijn gevoelig voor het creëren van deze infectie. De bacteriële infectie zorgt ervoor dat de kippenpoten last krijgen van een gewrichtsontsteking.
De behandeling van bumblefoot bij kippen omvat het schoonmaken van de wond, het aanbrengen van geschikte medicijnen zoals drievoudige antibiotische zalf en het afdekken van de wond met verband om verdere besmetting te voorkomen . U kunt de poot van de kip ook in een zoutbad laten weken om de infectie te behandelen.
Een Bumblefoot bij kippen herkennen
Een Bumblefoot ontstaat als de bacterie Staphylococcus via een klein wondje de poot binnendringt. Het eerste wat je vaak ziet is een verdikking onder de voetzool, meestal met het typische zwarte 'Bumblefoot puntje' in het midden.
Luizen, vlooien en mijten
Mijten zijn grote veroorzakers van ziekten aan de poten van kippen, zoals kalkpoten. Zowel mijten, luizen als vlooien veroorzaken huidirritaties. Reinig en ontsmet het hok als je denkt dat je kippen besmet zijn met luizen, vlooien of mijten.
De ziekte van Marek wordt gekenmerkt door verlamming van de poten, waarbij één poot naar voren is uitgestrekt en de andere naar achteren. Pluimvee met de ziekte van Marek blijven achter in hun ontwikkeling en overlijden meestal binnen 1 tot 2 weken.
Veranderingen in gedrag
Kippen die pijn hebben, kunnen bijvoorbeeld minder actief zijn, minder rondlopen of minder stofbaden. Ze kunnen ook minder eetlust hebben of minder water drinken. Sommige kippen worden ook agressiever of schuwer dan normaal.
De symptomen zijn duidelijk. Een locale zwelling en erge pijnlijkheid. Indien het een bot betreft in een poot zal de kat er meestal niet meer op kunnen staan. Soms steekt het bot uit als het een open breuk betreft.
Een goedaardige tumor kenmerkt zich vaak door een ronde vorm. Een kwaadaardige tumor daarentegen groeit meer als een aardappel die begint uit te lopen. Deze 'sprieten' groeien door de wanden van omliggend weefsel en organen heen.
Kreupelheid bij de kip kan meerdere oorzaken hebben. Dit kan van alles zijn. Misschien heeft de kip met de poot vastgezeten in het gaas of is op de poot, per ongeluk, een drinkbak gevallen. Met rust en een pijnstiller zal de kip zich snel weer beter voelen en weer goed kunnen lopen.
Als de poten schoon en korstvrij zijn smeer je ze in met een schurftpreperaat. Deze zijn vaak te verkrijgen bij (locale) dierenartsen. Om te voorkomen dat je kippen opnieuw besmet raken, ontsmet je het kippenhok en gebruik je wanneer nodig een middel tegen parasieten.
Legnood behandelen
De kip moet in een verblijf geplaatst worden met een warme omgevingstemperatuur, bij voorkeur tussen de 28 en 32 graden. Dit stimuleert de leg. Ook kan de kip gehouden worden op een gaasbodem met daarin een bak warm water. De stoom die hier vanaf komt kan de leg bevorderen.
Een vogel met legnood zit vaak op de bodem van de kooi en vertoont persbewegingen om te proberen het ei, dat dwarsligt, te leggen. Het 'dwarsliggende' ei drukt vanwege zijn grootte vaak op andere organen zoals de longen en luchtzakken en het maagdarmkanaal.
Breng je kip er zelf naar toe of zorg dat ze wordt opgehaald. Na enkele dagen krijg je de as van je dier terug. Bewaar dit in een urn of strooi het uit op een mooi plekje. Bij de veearts Breng je kip naar de veearts of laat hem ophalen als je dit te moeilijk vindt.
Hoe herken je een botbreuk? Het doet pijn als je het lichaamsdeel stilhoudt, en vaak nog meer pijn bij bewegen. Het slachtoffer kan het lichaamsdeel niet normaal bewegen of erop steunen. Soms kan het lichaamsdeel op een gekke manier bewogen worden of is er een krakend geluid bij bewegen.
Een vogel met maar één bruikbare poot – vergroeid, gebroken, ontbrekend – kan zich best redden, zoals we hier bij het vinkje zien. Maar het kost extra moeite om in balans te blijven of te landen. En alle extra inspanningen leiden opnieuw tot extra kwetsbaarheid en niet te vergeten verminderde snelheid.
Bij een kneuzing ontstaat ook vaak een zwelling of een blauwe plek. Een kneuzing kan ook erg veel pijn doen, maar vaak zie je dat een kneuzing in een groter gebied pijnlijker is en bij een breuk de pijn met één vinger is aan te wijzen.
Bumblefoot is een van de meest voorkomende aandoeningen aan de poten van kippen. Veel hobbyhouders krijgen er vroeg of laat mee te maken. De medische naam is pododermatitis, een ontsteking van de voetzool die meestal wordt veroorzaakt door de bacterie Staphylococcus aureus.
Kippen hebben een uitstekend geheugen en kunnen de gezichten van wel 100 anderen van hun soort onderscheiden. Ook kunnen ze mensen herkennen.
Schudt de kip met de kop en lijkt het of de kip gaapt, dan is de kans groot dat deze besmet is met gaapworm. Doordat de wormen in een (groot) deel van de luchtpijp zitten, hapt de kip naar lucht (gapen), hoest de kip, schudt met de kop, eet minder, valt af en zit in elkaar gedoken.
Als je kip de zenuwvorm heeft, dan tast het Marek virus de zenuwen aan. Daardoor komen de signalen vanuit de hersenen niet meer goed aan bij de spieren. In het begin valt het vaak bijna niet op. De kip loopt misschien wat stijf, mankt een beetje of beweegt net iets minder soepel.
Het is een ziektesyndroom die we geregeld tegen komen in de praktijk bij verschillende vogelsoorten waarbij de zooltjes van de poten ontstoken geraken. Het komt voor in verschillende gradaties, gaande van een milde, rode zwelling van de huid tot een diepe ontsteking met betrokkenheid van pezen of zelfs botweefsel.
Als de poot van je kip verlamd is dan kan dat meerdere oorzaken hebben. De bekendste oorzaak is de ziekte van Marek. Maar ook een tekort aan calcium en fosfor, een trauma, tumoren, Newcastle disease (pseudovogelpest), zenuw aandoeningen of mycotoxines (gifstoffen van schimmels) kunnen verlammingen veroorzaken.