Wanneer er teveel caroteen in het bloed aanwezig is (carotenemie), dan zal de huid een oranjegelige kleur krijgen. Dat is het beste te zien op plaatsen met een dik stratum corneum zoals de handpalmen en de voetzolen (figuur 116.3).
De prognose voor carotenemie is goed, aangezien het een onschuldige aandoening is die uw gezondheid niet schaadt . Als u minder caroteenrijk voedsel eet, kan de gelige huidskleur geleidelijk vervagen, maar het kan enkele maanden duren voordat de kleur volledig is verdwenen.
Bètacaroteen wordt in het lichaam omgezet in vitamine A. Dit stofje zit vooral in wortels. Krijg je er te veel van binnen (een te hoge concentratie of een overschot), dan kan de huid oranje worden. Dit kan niet alleen kinderen treffen, maar ook volwassenen die bijvoorbeeld intensieve sapkuren of diëten volgen.
Meestal treden er geen symptomen op. Bij inname van zeer grote hoeveelheden carotenoïden kan de huid echter diepgeel worden (carotenose), vooral op de handpalmen en voetzolen .
Een overschot aan bètacaroteen maakt in onze huid een oranje tint los – net als die van wortels. Je kan dus daadwerkelijk een beetje oranje worden door wortels te eten. Om een kleurverschil te merken moet je wél flink veel bètacaroteen binnenkrijgen. Eén wortel bevat ongeveer vier milligram bètacaroteen.
Als je ze regelmatig eet kan dat helpen om je immuunsysteem te ondersteunen en chronische ontstekingen te voorkomen. Er zijn veel verschillende kleuren wortels en elke kleur heeft weer zijn eigen unieke voordelen voor de gezondheid.
Hoeveel wortels moet je eten? "Als je 100 tot 250 gram gekookte wortels eet op een dag, krijg je genoeg vitamine A binnen. Van sap is dit 50 tot 100 milliliter. Van rauwe wortel is dat dit 150 tot 200 gram."
Welke voedingsmiddelen bevatten bètacaroteen? In zijn natuurlijke vorm komt bèta-caroteen voor in groenten en fruit, vooral in wortelen, zoete aardappelen, rode bieten, tomaten, paprika's, abrikozen, meloenen en mango's.
De symptomen van een overschot
Een teveel aan vitamine A kan verschijnselen veroorzaken waaronder: hoofdpijn, misselijkheid, een gebrek aan eetlust, duizeligheid en vermoeidheid. Maar bijvoorbeeld ook afwijkingen van de huid.
Carotenoïden hebben bovendien een antioxidante werking. Antioxidanten zijn stoffen die het lichaam kunnen beschermen tegen schadelijke moleculen, genaamd vrije radicalen. Deze stoffen kunnen bij grote hoeveelheden cellen en weefsels beschadigen. Bètacaroteen wordt ook als kleurstof gebruikt in voedingsmiddelen.
Ouderdomsvlekken ontstaan ten gevolge van huidveroudering. Hiernaast speelt erfelijkheid en blootstelling aan de zon een grote rol. Hoe meer zonlicht de huid heeft gezien, hoe meer pigmentvlekken er ontstaan. Op de handen ontstaan vaak pigmentvlekken omdat deze vaak in de zon komen en niet goed beschermd worden.
Amyotrofe laterale sclerose (ALS) is een tamelijk zeldzame neurologische ziekte waarbij het belangrijkste kenmerk is dat de motorische zenuwcellen in het ruggenmerg en de hersenstam en de motorische schors van de hersenen afsterven.
De gele kleur treedt met name op tijdens periodes van bijvoorbeeld koorts/infecties, vasten, flinke lichamelijke inspanning of overmatig alcoholgebruik. De aandoening komt vaak voor (bij ca. 1 op de 20 mensen) zonder dat dit leidt tot duidelijke geelzucht. Deze vorm is niet gevaarlijk en er is geen behandeling nodig.
Wortelen zijn rijk aan bèta-caroteen dat in het lichaam wordt omgezet naar vitamine A. Vitamine A is onder meer nodig voor het goed functioneren van de ogen, met name voor het aanpassen van de ogen aan de duisternis.
Carotenen komen in veel groenten voor, waaronder de wortel. De naam is dan ook ontleend aan de Latijnse naam voor deze groente, namelijk carota. Ook in bladeren komt caroteen voor. Hier is het een belangrijk oranje pigment voor de fotosynthese, dat in het blad onder invloed van licht plaatsvindt.
Bepaalde soorten carotenoïden werken als antioxidanten in het lichaam. Dat betekent dat ze kunnen helpen cellen, weefsels en organen te beschermen tegen de schadelijke effecten van vrije radicalen, die de gezondheid van hart, ogen, hersenen, huid en immuunsysteem kunnen beïnvloeden.
Vitamine A stimuleert de aanmaak van collageen en versnelt de celdeling, waardoor fijne lijntjes geleidelijk minder zichtbaar kunnen worden. Bij langdurig gebruik oogt de huid steviger, gladder en meer in balans. Het is vooral effectief bij beginnende of zichtbare tekenen van huidveroudering. Acne en onzuiverheden.
Laten we de belangrijkste punten nog eens op een rijtje zetten. Fruit met een oranje of gele kleur is vaak rijk aan bètacaroteen, met mango, abrikozen, papaja en cantaloupe meloen als absolute toppers. Dit bètacaroteen wordt in je lichaam omgezet naar vitamine A, precies in de hoeveelheid die je nodig hebt.
Een teveel aan vitamine A kan schade brengen aan de lever, het zenuwstelsel, de botten en de huid. Bètacaroteen heeft geen toxisch effect, maar een langdurige hoge inname kan wel zorgen voor een gele, oranje verkleuring van de huid.
Alle vers fruit is gezond.
Daarom staan ze in de donkergroene zone van de voedingsdriehoek. Kies volop uit volgende soorten: Citrusvruchten: sinaasappel, pompelmoes*, mandarijn, citroen, limoen … Pitvruchten: appel, peer …
Wortelen
Rauwe wortelen zijn gezond, gekookte wortelen zijn nog gezonder! Gekookte wortelen bevatten namelijk meer bèta-caroteen dan rauwe wortelen. Dat is een sterk antioxidant dat zich in je darmen omzet in vitamine A.
De groenten die tot de nachtschade behoren zijn wel onderdeel van een gezond voedingspatroon, maar staan dus niet in onze top 10: gewone aardappel, tomaat, aubergine, paprika, chilipeper, groene peper, Spaanse peper, kruisbessen en goji-bessen.