Ze bevatten eiwit en zijn een bron van de vitamines B2, B12 en calcium. Het vet in melk bevat wel veel verzadigde vetten. Dit vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Eet je magere en halfvolle melkproducten, dan krijg je niet te veel verzadigde vetten binnen.
Zowel volle, halfvolle als magere melk staan in de lichtgroene zone van de voedingsdriehoek en passen dus in een gezonde voeding. Halfvolle melk krijgt in het algemeen de voorkeur. Hiermee krijg je minder (verzadigd) vet en calorieën binnen maar nog altijd voldoende eiwitten, vitaminen en mineralen.
Je hoort het wel eens: zuivelproducten zijn dikmakers... Maar dat klopt niet. Zeker niet als onderdeel van een gezonde voeding. Halfvolle en magere melk zijn met minder dan 1,8 g vet per 100 ml zelfs te beschouwen als vetarme producten.
Zuivel (als je er gevoelig voor bent)
Maar uit onderzoek blijkt dat ongefermenteerde zuivel, zoals koeienmelk, bij sommige mensen nadelige effecten kan hebben. Melk kan de samenstelling van de darmflora veranderen, zodat er meer slechte bacteriën de darmen kunnen koloniseren.
'Twee glazen melk per dag is goed voor je'
"Er wordt door de Richtlijnen Goede Voeding geadviseerd om twee porties zuivel per dag te nemen", zegt Ellen Kampman, hoogleraar Voeding en Kanker aan Wageningen University and Research. "In zuivel zitten belangrijke bouwstenen, zoals calcium, vitamine B12 en B2.
Melk en melkproducten zoals 30+ kaas, yoghurt en karnemelk leveren daarnaast veel goede voedingsstoffen. Ze bevatten eiwit en zijn een bron van de vitamines B2, B12 en calcium. Het vet in melk bevat wel veel verzadigde vetten. Dit vergroot het risico op hart- en vaatziekten.
Melk en andere zuivelproducten worden bij sommigen gezien als een trigger voor constipatie. Laten we dit verder onderzoeken, de mogelijke oorzaken hiervoor identificeren en kijken naar mogelijke alternatieven voor deze voedingsmiddelen.
Als de lactose uit de voeding niet of onvoldoende verteerd wordt, komt de lactose onveranderd in de dikke darm terecht en trekt daar vocht aan. De ontlasting kan daardoor dunner worden en (ernstige) diarree veroorzaken. Daarnaast kan de lactose in de dikke darm worden afgebroken door darmbacteriën (darmflora).
Melk bindt het maagzuur eventjes, waardoor de pijn wat afneemt. Maar daarna stimuleert het drinken van melk juist de aanmaak van maagzuur. Daardoor wordt de pijn vaak heviger. Als je meer wil weten over maagklachten, ga dan naar tips en adviezen bij maagklachten.
De raad adviseert om tussen de 250 en 500 ml melk per dag te consumeren, als bijdrage aan de inname van calcium, vitamine B2 en B12. Let op: deze aanbevolen hoeveelheid gaat over melk in vloeibare vorm. Het equivalent in bijvoorbeeld yoghurt of kaas vind je in dit overzicht.
Klachten als je niet tegen melk kunt, zijn buikpijn, diarree en winden laten. Je hebt te weinig van het eiwit dat melk verteert. Als je veel melk drinkt, kan niet alle melk verteerd worden. Drink daarom niet te veel melk op een dag.
Magere zuivelproducten
Melk, yoghurt en andere zuivelproducten bevatten onder meer calcium, dat mogelijk een bloeddrukverlagend effect heeft. Tip: kies voor halfvolle melk of magere natuuryoghurt om verzadigd vet te beperken.
Het Voedingscentrum adviseert mensen boven de 70 jaar om dagelijks 600 g melk en melkproducten en 40 g kaas te nemen, bij voorkeur de halfvolle en magere varianten. Ook kaas is een bron van eiwit en calcium en past daarom in een gezond voedingspatroon, bij voorkeur 20+ en 30+ kaas.
Calcium zorgt voor sterke botten. Heeft u een tekort aan calcium, dan haalt uw lichaam deze stof uit uw botten waardoor de botdichtheid nog sneller afneemt. Voldoende calcium is dus erg belangrijk. Calcium krijgt u binnen door uw voeding; vooral zuivelproducten zoals melk, kaas en yoghurt bevatten veel calcium.
Vetabsorptie problemen: vetten kunnen dan niet goed worden opgenomen door je spijsvertering. Hierdoor komt het vet in je ontlasting terecht. Ook een dieet met veel vetrijke maaltijden en te weinig vezels kan bijdragen aan plakkerige of vettige ontlasting.
Natte scheten kunnen komen door een slechte vertering van vetten. Dit kan bijvoorbeeld komen door een verminderde galproductie. Oplossing? Bittere kruiden zoals tijm, rozemarijn, kurkuma en gember kunnen de galstroom stimuleren en de spijsvertering verbeteren.
Als je niet tegen melk kunt, krijg je klachten als je veel melk drinkt. Of veel producten eet waar melk in zit. Je krijgt dan last van buikpijn, diarree en winden laten. De klachten komen doordat er in je darm te weinig van het eiwit lactase is.
Water, koffie en thee zijn een goede keuze. Ook zuiveldranken zoals halfvolle melk, karnemelk en yoghurtdranken, en sojadrink tellen mee. Omdat vezels vocht binden, kunnen ze namelijk alleen goed hun werk doen als je ook voldoende drinkt. Drink je te weinig, dan kan dat zorgen voor harde en droge ontlasting.
Eén a twee porties zuivel per dag passen in een gezond voedingspatroon. Dit is ook opgenomen in de Schijf van Vijf.” "Het kunnen dus ook andere melkproducten zijn dan melk alleen. Vooral mensen met een lactose intolerantie kunnen beter gefermenteerde zuivel gebruiken, zoals karnemelk en yoghurt.”
"Mensen die regelmatig last hebben van hun maag en darmen kunnen vaak slecht tegen melk. Lactose is een melksuiker die je moet verteren. Daarvoor is het natuurlijke enzym lactase nodig. Grofweg driekwart van de bevolking maakt dat enzym vanaf jonge leeftijd niet goed meer aan.
Bron van eiwitten, vitamines en mineralen
Melk bevat net als andere zuivelproducten veel eiwitten, calcium en vitamine B2 en B12. Toch zit er ook veel vet in melk. Daarom kun je beter kiezen voor halfvolle of magere melk.
Mensen die veel magere of halfvolle melk drinken hebben een iets hoger overlijdensrisico, vooral door hartfalen of colorectale kanker. Terwijl bij mensen die veel volle melk drinken juist cardiovasculaire aandoeningen en diverse soorten kanker vaker voorkwamen.
Zuivelproducten
Hoewel zuivel niet voor iedereen ontstekingsbevorderend is, kunnen sommige mensen gevoelig zijn voor de eiwitten in zuivel, zoals caseïne, wat ontstekingen kan veroorzaken. Dit kan leiden tot spijsverteringsproblemen en ontstekingen bij mensen die lactose-intolerant of gevoelig zijn voor zuivel.