De peulvrucht soja is rijk aan tal van componenten die ons kunnen beschermen tegen hart- en vaatziekten. Hij bevat onverzadigde vetten en zit boordevol pectine, een soort voedingsvezel die de slechte cholesterol (LDL) verlaagt. Soja is ook rijk aan plantaardige eiwitten die de cardiovasculaire gezondheid verbeteren.
Hoeveel soja mag ik eten? Volgens het Voedingscentrum passen sojaproducten zoals tofu, tempé en sojadrink in een gezond voedingspatroon. Het advies is om maximaal 2-3 porties sojaproducten per dag te eten of drinken. Vervang bijvoorbeeld een aantal keer per week rood vlees door een sojaproduct zoals tofu.
Soja is een hoogwaardige proteïne – een of twee porties sojaproducten per dag kunnen goed zijn voor onze gezondheid. Sojabonen bevatten hormoonachtige stoffen (fyto-oestrogenen) die de werking van het vrouwelijke hormoon oestrogeen nabootsen. Men denkt dat soja overgangsklachten (zoals opvliegers) kan verminderen .
Veel soja stimuleert dus de oestrogeen aanmaak in het lichaam, maar het kan deze ook verstoren. Volgens onderzoek heeft een verstoring effect op de menstruatiecyclus, maar zou het ook de schildklierfunctie beïnvloeden en zo vermoeidheid en futloosheid aanwakkeren.
Bij sommige mensen kunnen sojaproducten een opgeblazen gevoel of darmklachten veroorzaken. Vaak ligt een onderliggend darmprobleem of een onevenwichtige darmflora aan de basis. Ongeveer driekwart van de soja wereldwijd wordt geproduceerd als veevoer.
Je hoeft je dus geen zorgen te maken over hormonen in soja. Integendeel, soja is een gezonde bron van plantaardige eiwitten, onverzadigd vet, koolhydraten, vezels, ijzer, vitamine B1, fosfor, magnesium en koper. De kwaliteit van de eiwitten uit soja is vergelijkbaar met koemelkeiwit.
Sommigen maken zich echter zorgen over de mogelijke nadelen van soja, waaronder het ggo-gehalte, mogelijke oestrogeenachtige effecten en de langetermijninvloed op groei, spijsvertering, seksuele rijping, schildkliergezondheid en het risico op borstkanker . Momenteel worden deze zorgen slechts in beperkte mate ondersteund door gedegen wetenschappelijk onderzoek. Er is echter meer onderzoek nodig.
Bijwerkingen van soja kunnen zijn: een opgeblazen gevoel, constipatie, diarree en misselijkheid . Er zijn interacties gemeld tussen bepaalde sojaproducten die veel tyramine bevatten (zoals tofu en sojasaus) en monoamineoxidaseremmers (een groep antidepressiva) (bijvoorbeeld gevaarlijk hoge bloeddruk).
Veel voorkomende klachten bij een soja-allergie
Angioedeem kan zich over het hele lichaam optreden, waarbij vooral plaatselijke vochtophopingen in het gezicht te zien zijn: vooral onder de ogen, op de lippen en in wangen (wangzakken). In het keelgebied kan levensbedreigend glottisoedeem ontstaan.
De soja die we in Nederland gebruiken, komt vooral uit Zuid-Amerika. Daar zorgt de teelt voor allerlei problemen: er wordt bos voor gekapt, de bodem raakt uitgeput en het water wordt vervuild door bestrijdingsmiddelen en kunstmest. De meeste soja wordt verwerkt in veevoer.
Wel bevatten edamame aanzienlijk meer vitamine K en foliumzuur dan rijpe sojabonen. Daarnaast zijn edamame veel makkelijker in gebruik dan 'gewone' sojabonen. Die moeten eerst nog verwerkt worden tot tofu, tempeh of andere producten en zijn niet echt smakelijk om gekookt te eten. Dit kan juist wel met edamame.
Meng in een kom de groenten, het geroosterde sojamengsel, olijfolie, azijn, kruiden en citroensap. Garneer met koriander en geniet ervan . Tip voor gewichtsverlies: De combinatie van eiwitrijke soja, gezonde vetten uit zaden/noten en vezelrijke groenten houdt je urenlang vol.
Sommige studies suggereren dat soja een positief effect kan hebben op het cholesterolgehalte, het risico op kanker en symptomen van de menopauze . Andere studies hebben echter aangetoond dat sojaconsumptie een negatieve invloed kan hebben op bepaalde aspecten van de gezondheid, waaronder de spijsvertering en de eierstokfunctie.
Soja is een bron van proteïnen die rijk is aan voedingsstoffen en die veilig meerdere keren per week geconsumeerd kan worden, en waarschijnlijk zelfs vaker. Soja levert waarschijnlijk gezondheidsvoordelen op, vooral als alternatief voor rood en bewerkt vlees.
Soja en isoflavonen. Soja bevat isoflavonen, stoffen die erg lijken op het hormoon oestrogeen dat het lichaam zelf maakt. Isoflavonen worden ook wel plantaardige oestrogenen of fyto-oestrogenen genoemd. Deze fyto-oestrogenen kunnen invloed hebben op vormen van kanker die gevoelig zijn voor hormonen, zoals borstkanker.
Soja wordt gebruikt om verschillende andere voeding te maken. Maar je kunt ze ook heel eten in de vorm van bijvoorbeeld edamame. Ook de hele sojaboon kun je eten mits je het eerst kookt. Ze zijn namelijk giftig als ze rauw zijn.
Gebleken is dat het aanbrengen van stoffen uit soja de elasticiteit en dikte van de huid kunnen verhogen. Daarnaast bevat het stoffen die pigmentvlekjes door de zon verminderen, en werkt het talgregulerend.
Soja geeft gezondheidsvoordelen zoals een verbetering van je darmflora en het verlagen van het 'slechte' LDL cholesterol. Het lijkt erop dat de inname van soja een beschermend effect heeft op borstkanker, prostaatkanker, longkanker, darm- en maagkanker.
Soja allergie en fysieke symptomen
Bij een soja intolerantie kan er sprake zijn van de volgende lichamelijke symptomen: Problemen met de spijsvertering, zoals diarree of constipatie. Buikpijn of een opgeblazen gevoel. Misselijkheid.
Is soja veilig om te eten of drinken? Aan het gebruik van soja zijn geen specifieke risico's verbonden. Wel wordt zwangeren geadviseerd om niet te veel sojaproducten te nemen.
Voedingsadvies. Soja is een veelzijdig voedingsmiddel en een bron van verschillende gezonde stoffen. De vele eiwitten maken het een goede vleesvervanger. De onverzadigde vetzuren dragen bij aan bescherming tegen hart- en vaatziekten.
Tofu wordt gemaakt door gedroogde sojabonen te weken in water. Dan worden ze met vers water gemalen en door een kaasdoek gefilterd om de vaste bestanddelen te verwijderen. De gezeefde sojamelk wordt aan de kook gebracht waarna een stremsel wordt toegevoegd.
Soja isoflavonen beschadigen bij zowel volwassenen als kinderen die elke dag veel soja eiwitten consumeren (bijvoorbeeld uit sojamelk en sportrepen met veel eiwitten waar geïsoleerde soja eiwitten in zitten – de meest geconcentreerde vorm van soja waar alle isoflavonen en phyto-oestrogenen nog in zitten) meer dan ...
Na het eten van soja kunnen allerlei mogelijke allergische reacties optreden, gaande van huidklachten, angio-oedeem (zwellingen, meestal in gezicht en keel) tot roodheid, jeuk, problemen met de luchtwegen, maagdarmklachten enzovoort.
De onderzoekers concluderen dat soja-isoflavonen een matig, maar significant effect hebben op de botdichtheid bij vrouwen in de overgang. Ze zijn van mening dat het gebruik ervan een belangrijke strategie kan zijn om het verlies van botmassa te beperken.