Voor 1 kilo vlees is bijvoorbeeld gemiddeld 5 kilo plantaardig materiaal (veevoer) nodig (Milieu Centraal, 2021b). Vleesproductie zorgt verder voor veel meer uitstoot van broeikasgassen en voor verzuring van de bodem en de lucht. Dat geldt ook voor de productie van zuivel.
Milieugevolgen vleesproductie
De productie van vlees en zuivel belast het milieu over het algemeen meer dan plantaardige alternatieven. Er is meer energie, mest, water en landoppervlak voor nodig. Daarnaast zorgt de veehouderij voor meer uitstoot van broeikasgassen en stikstof. Deze komen bijvoorbeeld vrij uit mest.
De cijfers tonen dat zowel vliegen als vlees eten een grote impact hebben, maar dat de uitstoot van veel vlees eten groter is dan die van een paar keer per jaar vliegen.
Het eten van vlees wordt in het bijzonder gekoppeld aan dikke darmkanker, prostaatkanker, borstkanker, lymfeklierkanker en maagkanker. De reden hiervoor is tweeledig: dierlijke producten bevatten veel stoffen die ons risico op kanker direct verhogen, zoals vetten en carcinogeen heterocyclische aminen.
Maar de productie van vlees is slecht voor het milieu. Koeien, varkens en kippen produceren veel CO2, een broeikasgas. En het produceren van vlees kost heel veel water en energie.
De productie van vlees veroorzaakt over het algemeen veel meer milieuschade dan die van plantaardig eiwitrijk eten. Zo is voor de productie van vlees vaak veel meer land nodig dan voor de productie van plantaardige eiwitrijke producten.
Vlees levert een belangrijke bijdrage aan de inname van verzadigd vet. Verzadigd vet verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Bewerkt vlees bevat veel zout. Te veel zout kan leiden tot een hoge bloeddruk.
Vlees en verzadigd vet
Sommige vleessoorten bevatten veel verzadigd vet, wat het cholesterolgehalte in het bloed kan verhogen als je er te veel van eet . Een hoog cholesterolgehalte verhoogt je risico op coronaire hartziekten. Gezondere keuzes kunnen je helpen om vlees te eten als onderdeel van een evenwichtig dieet.
Voor 1 kilo vlees is gemiddeld 5 kilo plantaardig voer nodig. En voor het verbouwen van voer, zoals soja uit Zuid-Amerika, is niet alleen land nodig, maar wordt ook vaak oerwoud gekapt. Daarnaast zorgen dieren voor veel uitstoot van broeikasgassen door scheten, boeren en mest.
" Iedereen die beweert dat we mensen zullen vertellen dat ze moeten stoppen met het eten van vlees, of dat ze geen mooi huis meer willen, en dat we gewoon de menselijke verlangens zullen veranderen, vind ik te moeilijk ", zei hij donderdag. "Je kunt daar wel iets over zeggen. Maar ik denk niet dat het realistisch is dat dat een absoluut centrale rol speelt."
Veruit de meeste energie die we in Nederland verbruiken (zo'n 80 procent) komt van fossiele brandstoffen: aardolie, aardgas en kolen. Deze fossiele brandstoffen zorgen voor de uitstoot van broeikasgassen, en bovendien veroorzaken ze de nodige vervuiling.
Over het algemeen geldt dat het voor het milieu beter is om vis te eten in plaats van vlees, maar let wel op: wereldwijd wordt nog maar zo'n 15% van de vis duurzaam -volgens de MSC standaard - gevangen.
Via je neusslijmvlies worden deze signalen naar je hersenen gestuurd. Maar door de lage luchtdruk en droge omgeving in het vliegtuig werken ook deze signalen minder goed. Daardoor smaakt eten in het vliegtuig dus anders dan op de grond.
Rund- en lamsvlees zijn het meest vervuilend, daarna volgt varkensvlees. Kip is het minst vervuilend. Kies ook eens voor gerechten zonder vlees of gebruik een plantaardige vleesvervanger. Verspil zo min mogelijk eten.
Veganisten gebruiken 95% minder landbouwgrond
Voor de voedselvoorziening van een vegetariër is 3 keer zoveel grond nodig (2025 vierkante meter). Voor iemand die ook dieren eet, is ongeveer 18 keer zoveel grond nodig dan voor een veganist: wel 12150 vierkante meter (1,215 hectare).
Vlees bevat waardevolle stoffen voor het functioneren van het menselijk lichaam - als energiebron, voor de celdeling en de opbouw van botten en spieren. Nuttige stoffen in vlees zijn (onder meer) eiwitten, vitamines B1, B6 en B12 en ijzer en zink.
Je lichaam heeft geen vlees nodig om gezond te blijven. De voedingsstoffen uit vlees zitten ook in andere producten. Het is dan wel belangrijk dat je die stoffen op een andere manier binnenkrijgt. Denk aan melk, eieren, peulvruchten, volkoren producten, noten, tofu of verrijkte vleesvervangers.
De levensverwachting van vegetariërs ligt gemiddeld acht jaar hoger dan die van vleeseters, vergelijkbaar met de extra jaren die niet-rokers hebben ten opzichte van rokers.
Als we enkel kijken naar de milieu-impact voor de productie kunnen we stellen dat vegan leer gemaakt van plastic inderdaad beter is voor het milieu dan regulier leer. Verschillende studies berekenden dat de totale milieu-impact van veganistisch leer uit plastic tot 30% lager zou liggen dan regulier leer.
"Vegetariërs hebben minder kans op hart- en vaatziekten, minder kans op diabetes en het risico op een aantal kankers daalt." Nadelen zijn er weinig. "Je moet enkel zorgen dat je genoeg ijzer en eiwitten opneemt." "En - als we even buiten het menselijke lichaam stappen - is het ook veel beter voor onze planeet.
Ongezondste broodbeleg
Een boterham met 15 gram vlokken heeft bijvoorbeeld al 10,5 gram suiker, dat is letterlijk een broodje suiker. Maar de vruchtenhagel spant de kroon: daar zit relatief gezien het meeste suiker in.
Wit vlees komt van kippen en ander gevogelte zoals bijvoorbeeld kalkoen. Er zijn geen aantoonbare negatieve effecten voor je gezondheid bij het eten van wit vlees. Verder is de milieu-impact beperkter dan bij rood vlees. Daarom wordt (onbewerkt) wit vlees als voorkeurs vlees geadviseerd.
De impact van vlees eten is buitensporig groot. Dierlijke producten zijn verantwoordelijk voor ongeveer 60% van de voedsel gerelateerde uitstoot van broeikasgassen. Vlees en zuivelproducten zijn de onderdelen van ons dieet die het meest schadelijk zijn voor ons klimaat, en in het algemeen voor het milieu.
Zeker nu vleesvervangers steeds goedkoper worden dan vlees. We onderscheiden twee soorten vleesvervangers: Traditionele vleesvervangers tofu, tempé en seitan. Dit zijn weinig bewerkte producten, die al eeuwenlang gebruikt worden.