Vroeger werden blikken gemaakt van tin. Wanneer zo'n blik word geopend, komt er zuurstof bij het metaal. Dit kan een chemische reactie veroorzaken, vooral bij zure producten zoals tomatensaus. Hierdoor kan de smaak van het voedsel metalig worden en bestaat er een risico op maagirritaties.
Het advies om een geopend blik niet in de koelkast te zetten, heeft vooral met de smaak van het voedsel te maken. Als een blik geopend is, kan het metaal onder invloed van zuurstof reageren met de inhoud. De producten van die reactie kunnen in het voedsel terechtkomen. Dat kan een metalige smaak aan het eten geven.
Om voedsel uit een blik veilig te bewaren, doe je het volgende: doe het in een schone kom of bak in de koelkast zodra het blik is geopend. Bewaar het niet in het geopende blik. Gebruik lege blikken niet opnieuw om voedsel te koken of te bewaren. In een geopend blik worden het voedsel en het blik blootgesteld aan lucht. Dit betekent dat het blik sneller aan het voedsel kan worden doorgegeven .
Tin in je eten
Dat eten in geopend blik bewaren afgeraden wordt, is oorspronkelijk om de zogenaamde 'blikvergiftiging' tegen te gaan. Dit probleem ontstaat soms door de tin die in het metaal van het blik verwerkt zit. Dat kan om redelijk wat tin gaan, tot wel 150 mcg per gram metaal.
Vraag: Kun je resten voedingsmiddelen als boontjes, tomatenpuree of perziken in een conservenblik in de koelkast bewaren? Antwoord: Het metaal van geopende blikken kan reageren met zuurstof uit de lucht. Dat kan het voedsel aantasten.
In sommige blikken vruchten met een hoog zuurgehalte (ananas, peren, perziken) is die van tin – wat vlokkig oogt. Tin reageert sneller met zuurstof dan met de vruchten, die daardoor anders snel donker zouden verkleuren en minder lekker zouden gaan smaken.
Als je tomatensaus uit blik gebruikt in plaats van uit een pot of fles, haal het dan uit de originele verpakking (dus niet alleen het blik afdekken en terug in de koelkast zetten). "Hoewel het veilig is om het eten in blik te bewaren, behoudt het zijn smaak beter in een glazen of plastic bewaarbakje ", aldus Fiest.
Hoewel blootstelling aan lood loodvergiftiging kan veroorzaken (dit is de reden dat het in de meeste landen niet meer wordt gebruikt in blik), is er geen eenduidig antwoord op de vraag of er een verband is tussen lood en kanker.
Vanuit voedselveilig oogpunt is het geen probleem om voedingswaren in een geopend blik in de ijskast te bewaren. Er zal geen chemische reactie tussen het voedsel en het metaal optreden waardoor het giftig of niet langer eetbaar wordt. Een eventuele reactie kan echter wel de smaak beïnvloeden.
De bacterie of de sporen van de bacterie kunnen in eten terechtkomen. Als voedsel onvoldoende wordt verhit voor het eten of inmaken, dan overleven deze bacteriën en hun sporen. Onder zuurstofarme omstandigheden, zoals in een blik of potje, kunnen zij weer uitgroeien en toxines gaan produceren.
Nadat een blik is geopend, kan je de overige inhoud best overbrengen naar een goed afgesloten bewaarbakje, bij voorkeur van glas of plastic. Bewaar dit in de koelkast en consumeer de restjes binnen twee dagen.
Oftewel: als een blik geopend is, kan de binnenkant door zuurstof reageren met de inhoud. In het metaal van het blik zit tin verwerkt. Door de oxidatie kan de tin in je eten terechtkomen. Vaak zie je bij zure producten zoals fruit op sap na een paar dagen zelfs een donkere kring waar de tin wordt opgenomen.
Dat 'goed' wil zeggen dat soms de inhoud verkleurd was en dat de smaak wat minder was geworden, maar dat je er niet ziek van zult worden als je het eet. Nu is veertig of vijftig jaar wel een hele lange tijd, maar je kunt in elk geval dus gerust een blikje dat een tot vijf jaar over de datum is, gewoon nog gebruiken.
Denk aan water in flessen of pakken, lang houdbare melk, havermout, pinda's, pasta of rijst en ingeblikte groente, fruit, bonen en vis.
Eten dat nog niet is afgekoeld zorgt ervoor dat de temperatuur in de koelkast stijgt. Hierdoor wordt de kans op te veel bacteriën vergroot en gaat de kwaliteit van de andere producten in je koelkast achteruit. Laat je warme eten dus een half uurtje afkoelen op het aanrecht en zet het dan alsnog koud.
Een conservenblik (ook wel als 'een blik' aangeduid) is een gesloten cilindervormige of doosvormige metalen verpakking waarin voedsel zit. Doordat er geen lucht bij kan, blijft het voedsel na sterilisatie bij hoge temperatuur, lang houdbaar.
Fruitsoorten die veel ethyleen uitstoten of heel erg vatbaar ervoor zijn kun je dus beter niet naast elkaar bewaren – behalve als je dus wilt dat ze snel rijp worden – zijn: appels, abrikozen, bananen, kiwi's, pruimen, perziken, papaya's, passievruchten en mango's.
Ja, vries het gewoon in zonder het sap. Of vries het sap apart in als je dat ook moet invriezen.
Gaat het om een gesloten verpakking? Volg het bewaaradvies op de verpakking van het product en bekijk de houdbaarheidsdatum. Ten minste houdbaar tot (THT): kijk, ruik en proef ná datum Conserven tot 1 jaar en mogelijk langer na THT houdbaar, mits het er nog goed uitziet en de verpakking heel is.
Gezondheidsrisico's voor volwassenen
Dan kun je ook als je volwassen bent nog te veel van het metaal in je bloed hebben. Dat kan een hogere bloeddruk of chronische nierziekten veroorzaken. Ook als je op volwassen leeftijd te veel binnenkrijgt kan dat leiden tot een hogere bloeddruk en een grotere kans op nierziekten.
Bij volwassenen die veel kraanwater drinken (vanaf 2 liter) kan een hoge loodconcentratie leiden tot een verhoogde kans op nierschade en een licht verhoogde bloeddruk. Let op! Lood verdwijnt niet uit het water door het te koken of te filteren.
1 Weet wat je kiest
Er bestaan zoveel verschillende soorten tomaten in blik, maar hele, gepelde tomaten in blik zijn het puurst én je kunt er alle kanten mee uit in bereidingen. Bij het koken vallen ze vanzelf uiteen, dus je hoeft niet voor duurdere tomatenblokjes te kiezen.
Door de tomaten niet te koken maar te roosteren wordt de smaak rokerig en zoeter, sindsdien geven wij de voorkeur aan die saus boven deze.
Voedsel uit blik: Tomatenpuree, perziken in blik of kant-en-klare soep zijn vaak nog lang na de houbaarheidsdatum goed. Naast kijken, ruiken en proeven is het handig om te checken of het blik bol staat. Als dit het geval is kun je het product wel beter weggooien.
En bonen zitten er vol mee, kijk maar: Lectinen (of lectines, dat mag ook) zijn stoffen die in veel planten (en zelfs dieren) voorkomen.