Een bewerking kan bijdragen aan veiligheid door schadelijke bacteriën of virussen te doden, zoals bij het goed verhitten van rauwe melk. Ook kunnen schadelijke stoffen door verhitten onschadelijk worden gemaakt zoals de natuurlijke gifstof lectine in peulvruchten.
Denk aan de toevoeging van suiker, (verzadigd) vet en/of zout aan tal van bewerkte producten. Bewerkingen kunnen ervoor zorgen dat (een deel van) de aanwezige voedingsstoffen verloren gaan, bijvoorbeeld voedingsvezels, vitaminen en mineralen. Bij verhitting kunnen er schadelijke componenten gevormd worden.
De trend is alarmerend, omdat dit soort voedsel – zoals kant-en-klare snacks, frisdranken, diepvriespizza's, gezoete ontbijtgranen en instant soepen – vaak boordevol verzadigd vet, zout en suiker zit. Ze worden in verband gebracht met diverse gezondheidsproblemen, waaronder obesitas, diabetes, hart- en vaatziekten en kanker.
Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar de effecten van sterk bewerkt eten. Er is al een relatie ontdekt met hart- en vaatziekten, kanker, diabetes en depressie. Omdat we van sterk bewerkte producten gemakkelijk te veel eten, krijgen we ook meer energie binnen dan we nodig hebben en neemt de kans op overgewicht toe.
Vleeswaren, zoals worst, ham of paté, en bewerkt vlees zoals hamburger, worst en gemarineerd vlees vallen in de categorie bewerkt vlees. Door de bewerking kunnen kankerverwekkende stoffen (carcinogenen) ontstaan. Deze stoffen kunnen cellen beschadigen in ons lichaam, wat tot kanker kan leiden.
Het grootste risico op kanker komt door roken en meeroken. Tabaksproducten en de tabaksrook bevatten stoffen die schadelijk zijn voor het DNA in de cellen. Fouten in het DNA kunnen ertoe leiden dat een cel ontspoort en dat er kanker ontstaat.
Een rauw stuk kipfilet uit de supermarkt is geen voorbeeld van bewerkt voedsel. Gegaarde kipfilet voor op brood (met vaak toevoegingen zoals kaliumlactaat, natriumasorbaat, dextrose, bamboevezel en natriumnitriet) is dat wel. Uit onderzoek blijkt dat zo'n 50-60% van onze huidige energie-inname komt van bewerkt voedsel.
Een dieet met veel ultrabewerkte voedingsmiddelen is in verband gebracht met een verhoogd risico op gezondheidsproblemen zoals obesitas, diabetes type 2 en hartziekten . Het is niet bekend of ultrabewerkte voedingsmiddelen ongezond zijn vanwege de bewerking zelf of vanwege de calorieën, vetten, zout en suiker die ze bevatten.
Je kunt geen kaas of yoghurt uit de natuur halen. Het zijn bewerkte producten, echter betekent dit niet dat ze ongezond zijn. Bewerkte voedingsmiddelen kunnen extra worden bewerkt om het product gezonder te maken. Denk maar aan de teksten minder zout, minder suiker of minder vet.
Dit heeft vaak te maken met de zogenoemde gastrocolic reflex: als je gaat eten, gaat vooral de dikke darm extra bewegen om ruimte te maken voor het nieuwevoedsel. Dit wordt getriggerd doordat je maag wordt opgerekt wanneer er nieuw eten inkomt.
1. Bewerkte vleeswaren zoals spek, hotdogs en vleeswaren . Bewerkte vleeswaren zoals worst, ham en spek bevatten veel calorieën en zout en worden in verband gebracht met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten vanwege hun invloed op cholesterol en bloeddruk, aldus Julia Zumpano, RD, gediplomeerd diëtiste bij de Cleveland Clinic in Ohio.
Voorbeelden van ultra bewerkt voedsel zijn frisdranken, fastfood, ingeblikte soepen, koekjes en chips, maar ook producten waar vet en suiker uitgehaald zijn. Ultra bewerkt voedsel bestaat uit ingredienten die in een normale keuken niet voorkomen.
Gundry adviseert een lectinearm dieet door de volgende voedingsmiddelen te eten: Kip en rundvlees van weidegronden, gekookte zoete aardappelen en bladgroenten.
Denk aan ijs, koekjes, zoete (zuivel)dranken, snoep, chocolade, gebak, kant-en-klare toetjes, pizza, gezoete ontbijtgranen, hartige snacks en chips. Over het algemeen zit in de meeste sterk bewerkte producten veel calorieën, suiker, vet en zout, en juist weinig vezels.
De 80/20-regel betekent dat je 80% van de tijd kiest voor voedzame, gezonde voeding en 20% van de tijd ruimte laat voor iets lekkers. Denk aan een stukje taart op een verjaardag, een wijntje in het weekend of een bakje chips op de bank — zónder schuldgevoel.
Onder ultrabewerkt voedsel valt: koek, chips, frisdrank, maar ook aan sommige soorten brood of halvarine.
Yoghurt is namelijk maar gedeeltelijk gezond op een lege maag. De gezonde melkzuurbacteriën worden door een lege maag niet goed opgenomen. In plaats daarvan doodt agressief maagzuur al de goede bacteriën voordat ze de darmen bereiken.
Als je ze naast elkaar legt, is het duidelijk dat zowel eieren als yoghurt gezonde, voedzame ontbijtopties zijn . De gezondere keuze hangt af van je persoonlijke voorkeuren en doelen.
Ambachtelijk + volkoren = de juiste match
Even alles op een rijtje. Volkoren is dus altijd de beste keus. En ambachtelijk brood verdient de voorkeur boven fabrieksbrood, omdat het het minst bewerkt is en daardoor beter verzadigt.
Een goede tip voor beginners die hun macro's bijhouden, is om het de eerste paar weken simpel te houden. Probeer de 3-3-3-methode. Kies 3 verschillende eiwitbronnen, 3 vetbronnen en 3 koolhydraatbronnen (alle groenten en fruit tellen als 1).
Zijn er voedingsmiddelen die u beter niet kunt eten? Voedingsmiddelen die u beter niet kunt eten, zijn producten met weinig tot geen voedingswaarde, zoals producten met veel vet, suiker, zout en geraffineerd meel . Bewerkte voedingsmiddelen, fastfood en andere ongezonde voedingsmiddelen smaken misschien wel lekker, maar vormen aanzienlijke gezondheidsrisico's bij overmatige consumptie.
Nee. Sommige bewerkte voedingsmiddelen, maar niet ultrabewerkt , zoals gedroogd fruit en gesneden en verpakte groenten, zijn gezond omdat ze veel voedingsstoffen bevatten zonder extra suiker, zout of andere conserveermiddelen.
Voorbeelden van bewerkt vlees zijn vleeswaren als ham, bacon, salami en bepaalde soorten worst zoals knakworst en rookworst. Hamburgers en gehakt vallen alleen onder bewerkt vlees wanneer deze zijn geconserveerd met zout of chemische toevoegingen. Denk aan hamburgers uit de diepvries.
Verse dierlijke eiwitten en producten zoals voorgesneden biefstuk of vis worden als minimaal bewerkt beschouwd, terwijl ultrabewerkt vlees onder meer bestaat uit vleeswaren, hotdogs, spek, worst, gedroogd vlees of ander vlees dat is bewerkt om de vorm, smaak en versheid te veranderen .