Bij het verwarmen van peulvruchten komt wat eiwit uit de bonen in het water. Dit zorgt voor schuimvorming. Dit schuim kun je verwijderen door de bonen af te gieten of het schuim weg te scheppen.
Aquafaba als eiwit vervanger
Daarnaast bevat het ook saponinen, stoffen die net als eiwitten aan de oppervlakte van luchtbelletjes zitten en de lucht gevangenhouden. Hierdoor krijg je bij het opkloppen van bonenwater hetzelfde effect als bij eiwitten; er ontstaat een schuim.
Van rauwe of onvoldoende verhitte peulvruchten kun je last krijgen van je darmen. De verschijnselen van een lectinevergiftiging zijn buikpijn, misselijkheid, koorts en lichte diarree. Deze klachten komen vaak binnen 3 uur.
Peulvruchten, zoals bonen en erwten, bevatten veel eiwitten. Bij het verwarmen komen deze vrij, waardoor het schuim onstaat. Dit is geheel natuurlijk en komt ook voor bij verse bonen of bij het bereiden van bijvoorbeeld erwtensoep.
Schuimende bubbels tijdens het weken en koken
Terwijl je de belletjes afgiet en de bonen afspoelt, spoel je ook het gas weg dat het lichaam anders vanzelf zou afvoeren. We noemen deze voorgeweekte bonen 'laag octaangehalte' vanwege hun verminderde 'gaspotentieel'. Wanneer je de bonen kookt, komt er meer schuim naar boven. Schep dit er ook af .
Kuis de boontjes en kook ze net niet gaar in kokend gezouten water. Zorg ervoor dat je voldoende water gebruikt. Kook de boontjes een viertal minuten en proef er dan ééntje. Als het de bedoeling is ze daarna nog te gebruiken in een stoofschotel moet je ervoor zorgen dat er echt nog wat beet in zit.
Basisprincipes voor het koken op het fornuis (stap voor stap)
Breng de pan 10 tot 15 minuten aan de kook. Zet het vuur laag en laat zachtjes sudderen tot de bonen gaar zijn, tussen 1 en 3 uur. Als het kookwater voor de bonen te laag dreigt te worden, voeg dan heet water toe. Voeg zout toe zodra de bonen net zacht beginnen te worden.
Kook je droge peulvruchten, zoals witte bonen bijvoorbeeld, dan doe je dat beter zonder deksel: zo blijven ze beter heel. Groene groenten kook je best zonder deksel zodat ze hun frisgroene kleur behouden. Pasta kookt makkelijk over wanneer je 'm onder deksel kookt.
Na het weken kook je de peulvruchten drie kwartier tot een uur tot de gewenste gaarheid is bereikt. Dit geldt voor bruine bonen, groene erwten, kievitsbonen, witte bonen en kapucijners. Boterbonen hebben een uur nodig en linzen met schil 15 tot 20 minuten.
Kook op laag vuur en langzaam – geduld is essentieel. Om op het fornuis te koken, breng je de pan met bonen (geweekt of ongeweekt, met olijfolie, zout en eventuele kruiden plus 5 tot 7,5 cm vocht dat de bonen bedekt) aan de kook op hoog vuur. Zet het vuur vervolgens lager zodat de bonen zachtjes maar gelijkmatig sudderen en doe het deksel op de pan.
Moet je het weekwater van bruine bonen weggooien? Ja. Giet het weekwater van bruine bonen altijd weg voordat je ze kookt. In dat water zitten antinutriënten (zoals fytinezuur) en suikers die winderigheid kunnen veroorzaken.
Als je kookt, gaat het niet sneller, alleen een stuk meer gedoe. Het water verdwijnt, je roert veel om te voorkomen dat alles aanbrandt op de bodem, en je loopt het risico dat de buitenkant van je bonen geplet wordt terwijl de binnenkant nog keihard is .
Gebruik je spatel om het aan te drukken, anders begint het schuim te rijzen en een glad oppervlak te vormen. Als het schuim plotseling overstroomt, is er sprake van overkoken. Als het lijkt alsof het gaat overkoken, zet dan het vuur lager of spuit het oppervlak nat met water uit een plantenspuit .
🍲 Betere textuur en smaak : Schuim bestaat uit overtollige eiwitten en saponinen, die je gerecht troebel of licht slijmerig kunnen maken. Door het af te schuimen, krijg je een gladdere textuur en een frissere, zuiverdere smaak.
Breng en pan met water en zout aan de kook. Snijd het harde stukje van de sperzieboon eraf, het mooie sierlijke puntje aan de andere kant kun je laten zitten. Kook de sperziebonen zonder deksel, afhankelijk van de dikte in 6-8 min. gaar (de sperziebonen moeten nog frisgroen zijn).
Bovendien kan het te vroeg toevoegen van zout aan het begin van het kookproces de schil van de bonen hard maken , waardoor het een eeuwigheid duurt voordat ze zacht worden. Ten slotte is het negeren van het waterniveau een beginnerstruc. Bonen zuigen water op tijdens het koken, dus zorg ervoor dat de pan voldoende gevuld is en vul indien nodig bij met heet water om de bonen lekker te laten zwemmen.
Als je sperziebonen te lang kookt, verliezen ze niet alleen hun knapperigheid, maar ook een groot deel van hun smaak en voedingsstoffen. Houd de kooktijd daarom goed in de gaten en proef of de bonen gaar zijn voordat je ze afgiet. Wil je de sperziebonen extra smaak geven? Voeg kruiden en specerijen toe!
Zout en specerijen
Er gaat een mythe rond over bonen en zout – met name dat je je bonen nooit moet zouten vóór het koken, omdat het zout ervoor zorgt dat ze niet gaar worden. Dat is gewoon niet waar. Je kunt zout aan het begin van het koken aan je bonenpot toevoegen , dan worden je bonen er beter van.
Je kunt bonen verwerken in soepen, taco's, salades en andere recepten . Bonen en peulvruchten hebben verschillende gezondheidsvoordelen. Het eten ervan kan helpen je cholesterol te verlagen, je bloedsuikerspiegel te verlagen en gezonde darmbacteriën te stimuleren (1, 2, 3).
Afhalen. Het koken van bonen in een Instant Pot en slowcooker resulteert in gelijkmatig gegaarde, intacte en romige bonen. Beide methoden werden als eenvoudig beoordeeld, maar gezien de kooktijd die nodig is voor slowcookerbonen, komt de Instant Pot-methode als beste uit de bus.
Boontjes koken
Breng een grote pan met water aan de kook (en voeg eventueel wat zout toe). Voeg de schoongemaakte boontjes toe en laat zo'n 4 à 5 minuten koken, of tot ze beetgaar zijn.