In een pan met antiaanbaklaag heb je minder vet nodig: zo'n 15 gram boter of 1 eetlepel olie voor 125 gram vlees p.p. Bij wat vettere vleessoorten, zoals gehakt, saucijsjes en speklapjes, kan je ook prima minder vet gebruiken.
Olijfolie voor boterverhouding
De verhouding is meestal 2/3 . Dat betekent dat je voor een recept dat bijvoorbeeld 15 gram boter nodig heeft, 10 gram olijfolie toevoegt.
Gebruik als indicatie 3 eenheden olijfolie in plaats van 4 eenheden boter of margarine.
Hoeveelheid: 100 ml olie voor 100 g boter
Boter laat zich door veel plantaardige olies vervangen.
Algemene regel: vervang 1 eetlepel boter door ongeveer ¾ eetlepel olie. Voorbeeld: als het recept 2 eetlepels boter vereist, gebruik dan 1½ eetlepels olie.
Boter kun je niet 1 op 1 vervangen door olie, omdat boter meer water bevat dan olie. Het werkt met de volgende rekensom: (x) gram boter x 0,82 = (y). (y) ÷ 0,92 = benodigde hoeveelheid olie. Appelmoes maakt je baksel een stuk gezonder.
Pinda, soja, maïs, koolzaad, saffloer, zonnebloem, avocado, druivenpit en dergelijke kunnen allemaal volstaan. Donkere sesamolie van geroosterde zaden wordt gebruikt voor sommige zeer smakelijke Aziatische dressings.
Plantaardige olie, zoals zonnebloemolie, kokosolie of amandelolie zijn fijne vervangers voor boter. De meeste oliën hebben een neutrale smaak en doordat de olie meer vocht bevat, blijft de cake extra lang smeuïg.
Om boter te kunnen vervangen door olie moet je dus gaan omrekenen en dat doe je als volgt: Stel, je hebt 250 gram boter/vet nodig voor een taart/cake. Dan vermenigvuldig je de 250 gram vet met 0,82. De uitkomst hiervan deel je door 0,92 en de uitkomst hiervan is de hoeveelheid olie die je nodig hebt bij de taart/cake.
100 ml olie weegt 92 gram en natuurlijk bestaan ze, zoals alle pure oliën en vetten, uit 100% vetten. Aangezien één gram vet 9 kilocalorieën of 37kJoule ontwikkelt wordt de hoeveelheid energie verkregen door 92 gram te vermenigvuldigen met 9 of 37.
Olijfolie heeft ook een betere smaak dan boter, omdat het een rijke en fruitige smaak heeft, die verschillende gerechten kan verrijken. Olijfolie is bovendien duurzamer dan boter, omdat het minder land, water, energie en broeikasgassen verbruikt en minder chemicaliën gebruikt.
Bakken in olijfolie
Je kan dus met elke soort olijfolie bakken en dus ook met (extra) vierge olijfolie. Enkel bij extreme verhitting, zoals wokken op extreem hoge temperatuur, kunnen er PAK's ontstaan. Dit zijn dezelfde schadelijke stoffen die ook ontstaan wanneer eten aanbrandt.
"In oliën zitten onverzadigde vetten. Die zijn beter dan de verzadigde, die in boter en andere harde vetten zitten. Onverzadigde vetten bevatten namelijk goed HDL-cholesterol en verzadigde het slechtere LDL-cholesterol." Olie is het beste om in te braden en bakken.
Daaruit blijkt dat het consumeren van 2 eetlepels (20 gram) extra vergine olijfolie per dag bijdraagt 'tot de bescherming van bloedvetten tegen oxidatieve stress'.
Boter is gezonder dan olie omdat het meer voedingsstoffen en vitamines bevat. Boter bevat ook veel vitamine A, D, E en K2. Het bevat meer eiwitten dan olie en is gemakkelijker te verteren. Olie heeft minder voedingsstoffen dan boter omdat het geen melkbestanddelen of vitamines bevat.
Eén portie (15ml) bevat 123kcal en 506kJ.
Cake met olijfolie blijft lang smeuïg
Niet alleen is het erg smaakvol en makkelijk in toepassing. Het zorgt er ook voor dat de cake langer smeuïg blijft. Niet dat deze cake daarvoor bij ons de kans krijgt, daar is hij immers te lekker voor.
Hangt af van de olie, maar een veilige gemiddelde is 0,90 tot 1 ml, d.w.z. 1000 ml (1L) WATER weegt hetzelfde als 900 gram olie.
Gebruik je boter in harde vorm, zoals bijvoorbeeld in scones en koekjes, dan kun je de boter vervangen door koude kokosboter of plantaardige margarine. Gebruik je de boter vloeibaar, zoals in een cake, dan kun je het vervangen door olie. Zonnebloemolie is erg geschikt, omdat dit weinig bijsmaak bevat.
Hoewel zonnebloemolie veel gebruikt wordt om in te frituren, is het niet de gezondste keuze. Bij hoge temperaturen kunnen schadelijke stoffen zoals aldehyden ontstaan. Zeker bij herhaald gebruik wordt dit risico groter.
We bevelen aan pure of extra vierge olijfolie te gebruiken van soorten met een zoete en zachte smaak; natuurlijk dient u de bittere soorten te vermijden. Daarom zijn de soorten arbequina en empeltre het meest geschikt voor een geslaagde substitutie.
Olijfolie kun je goed als vervanger van zonnebloemolie gebruiken. Voor het bakken en braden van bijvoorbeeld vlees of groenten raden we de gewone of Mild Olijfolie aan. Ook bij het bakken van een taart of cake kan olijfolie worden gebruikt, maar dit blijft niet onopgemerkt door de sterkere smaak van olijfolie.
Boter kun je niet 1 op 1 vervangen door olie, omdat boter meer water bevat dan olie. Het werkt met de volgende rekensom: (x) gram boter x 0,82 = (y). (y) ÷ 0,92 = benodigde hoeveelheid olie.
Olijfolie maakt sommige gerechten echt lekkerder (en er gaat écht niks boven warm brood met zout en olijfolie) maar in veel gevallen kun je het prima vervangen door kokosolie. Deze olie komt, zoals de naam al doet vermoeden, van de kokosnoot en is prima om in te bakken en te braden.
Wanneer je extra vierge olijfolie verhit, gaat een deel van de smaak verloren. Zorg bij bereiding dat de olie niet te warm wordt en gaat roken of dampen. Als de olie warmer wordt dan 180 °C kunnen er ongezonde stoffen ontstaan.