De meeste Italianen eten maar één 'volle' maaltijd per dag, meestal een primo piatto (voorgerecht) met de lunch en een secondo met contorno (hoofdgerecht met bijgerecht) 's avonds. Een volledige maaltijd is meestal voorbehouden aan feestdagen of vieringen zoals kerstlunch, bruiloften, etc.
Italianen eten drie maaltijden per dag: ontbijt, lunch en diner; zoals de Nederlanders. Maar misschien eindigen de overeenkomsten hier. De tijden zijn anders, en ze verschillen ook erg tussen de Italiaanse regio's. De manier van eten is anders: Italianen houden traditioneel van een warme maaltijd als lunch.
Italiaanse eettijden
Het ontbijt is vroeg in de ochtend; er is een ochtendsnack rond 11.00 uur (voor sommigen is dit gewoon een koffiepauze); de lunch is tussen 13.00 en 14.00 uur en duurt meestal minstens een uur; de middagsnack is rond 16.00-17.00 uur (ook voor sommigen is dit gewoon een koffie of thee);
De Italianen eten anders dan hoe wij gewend zijn, een traditionele maaltijd bestaat uit vijf gangen: antipasti, primi piatti, secondi piatti, controni en dolci.
Il pranzo:
Italianen eten niet gauw een simpel broodje maar nuttigen een uitgebreide warme maaltijd. Bij de Italianen thuis bestaat dit vaak uit een primo (warm pasta gerecht), een secondo (vlees- of visgerecht) en een contorno (bijgerecht zoals salade, aardappelen of andere groenten).
Pranzo (Lunch)
De middagpranzo is de belangrijkste maaltijd van de dag in Italië. Terwijl een sandwich (panino) of een pizza a taglio – een pizza die per gewicht wordt verkocht en een populair straatvoedsel is – voor Italianen in steden voldoende is, brengt een traditionele pranzo families en vrienden samen om thuis van hun lunch te genieten.
In Italië wordt het als onbeleefd beschouwd om fooi expliciet op tafel te laten liggen na het eten, harde gesprekken te voeren in publieke ruimtes en kerkelijke ruimtes te betreden met blote schouders en benen.
Meestal is er keuze uit een aantal aardappel- en groentegerechten. Standaard wordt een secondo meestal zonder aardappels en groente geserveerd, dus vergeet de contorni niet als je meer wil eten dan alleen vlees of vis. Na dit alles eten de Italianen graag nog un dolce, een dessert.
Tegenwoordig worden volledige maaltijden vooral gereserveerd voor speciale gelegenheden zoals bruiloften , terwijl alledaagse maaltijden slechts een voorgerecht of hoofdgerecht (soms beide), een bijgerecht en koffie bevatten. De primo (het voorgerecht) is meestal een vullend gerecht zoals risotto of pasta, met sauzen gemaakt van vlees, groenten of zeevruchten.
Italianen die regelmatig fruit en groenten eten , hebben bijvoorbeeld een significant lager overgewicht dan mensen die regelmatig alcohol drinken en junkfood eten. Mensen met overgewicht lijken meer plezier te beleven aan winkelen en zijn meer geïnteresseerd in koken.
Een typische Italiaanse maaltijd begint met een antipasto (voorgerecht), gevolgd door een primo (pasta, risotto of polenta, afhankelijk van de regio en het seizoen), een secondo (vlees of vis), een contorno (gekookte groenten of een salade, ook wel insalata genoemd) en dolce (dessert).
Italianen stoppen gewoon met eten als ze vol zitten en nemen dan een koffie. Maar ook de ingrediënten van hun dieet zijn uitgebalanceerd: niet te veel vet, net genoeg koolhydraten, veel vis en kip en weinig rood vlees.
Een Italiaans diner bestaat uit vier gangen; antipasti, primi, secondi en dolci. Bij antipasti kan je denken aan bruschetta, typisch Italiaanse vleeswaren of kaas en salades. De prima piatti is meestal een pasta of risotto gerecht. En de secondi is een hoofdgerecht wat meestal uit vlees of vis bestaat.
In Italië wordt cappuccino traditioneel beschouwd als een ochtenddrank, omdat er cafeïne inzit en het wordt geassocieerd met het opwekken van alertheid, en daarom wordt het meestal vóór 11:00 uur gedronken.
Het Italiaanse ontbijt bestaat uit een cappuccino (of espresso) met een zoete croissant of een ander zoet gebakje. De brioche is vaak gevuld met een chocolade, pistache of andere creme vulling. Het tijdstip waarop Italianen ontbijten is vrij vroeg. Meestal wordt het ontbijt genomen tussen 7:00 en 9:00 uur 's ochtends.
De Italiaan begint vaak rond 7 uur in de namiddag met een 'aperitivo' en zal vanaf 8 uur gaan eten. Veel restaurants gaan dan ook pas vanaf deze tijd open. Kom je eerder dan heb je kans dat je voor een gesloten deur staat. En kijk er niet van op wanneer er om half 10 nog Italianen binnen komen voor een avondmaal.
Drinkwater. Over het algemeen is het kraanwater in Italië van goede kwaliteit en kan het veilig worden gedronken. Bij twijfel, of als er bij een kraan een bordje met het opschrift Acqua non potabile (Geen drinkwater) is aangebracht, kan water uit flessen worden gebruikt, dat overal verkrijgbaar is.
Diner (cena)
Een typisch Italiaans diner thuis wordt meestal rond 8 uur 's avonds geserveerd en bestaat uit pasta, vlees en vis. Uit eten gaan in Italië is best wel een ding: meerdere gangen, wijn en veel kletsen en wachten maken allemaal deel uit van het geheel.
De meeste Italianen eten maar één 'volle' maaltijd per dag, meestal een primo piatto (voorgerecht) met de lunch en een secondo met contorno (hoofdgerecht met bijgerecht) 's avonds. Een volledige maaltijd is meestal voorbehouden aan feestdagen of vieringen zoals kerstlunch, bruiloften, etc.
Tafelmanieren
Het wordt correct gevonden wanneer je eerst een klein beetje opschept, een tweede serving wordt zeker aangeboden. Het is niet netjes om je handen onder de tafel op schoot te houden tijdens het eten, noch met je ellebogen op de tafel te leunen. Een goede lichaamshouding wordt min of meer verwacht.
Tussen de middag eet je met een primo, een secondo en een contorni. Meestal samen met ¼ wijn. Tussen 12 en 15 uur zijn dan ook nog steeds veel winkels en kantoren dicht. Vind je het leuk om een keer als een Italiaan tussen de Italianen te lunchen eet dan een keer bij Il Vero, in Varese Ligure.
Dat is er ook nog steeds bij volwassenen: 36 % van de Italiaanse mannen gaat pas na mezzanotte, middernacht, naar bed in tegenstelling tot 23% van de Italiaanse vrouwen. Nederlanders daarentegen gaan gemiddeld eerder naar bed, namelijk tussen 23.00 en 23.15 uur.
In Italië is fooi geven geen verplichting, maar eerder een vrijwillige daad van waardering voor goede service. Hoewel het niet gebruikelijk is om royale bedragen te geven, kan een bescheiden fooi je dankbaarheid tonen.