Oude kaas heeft minimaal 12 maanden de tijd gehad om te rijpen en dit is goed te proeven. De langere rijpingstijd zorgt ervoor dat de kaas zijn vocht verliest en daardoor droger en pittiger smaakt. Oude kaas brokkelt dan ook iets meer dan jonge kaas, dat maakt deze kaas ook zo karakteristiek en lekker.
Van oude kaas spreekt men als de kaas minimaal 12 maanden heeft gerijpt. Overjarige kaas gaat een stapje verder. Deze kaas krijgt minimaal 24 maanden de tijd om te rijpen. Dit zorgt voor heerlijke witte rijpingskristallen en een unieke, zeer rijke smaak.
Mensen eten al minstens 7200 jaar lang kaas. Maar doordat voedsel snel vergaat, zijn er weinig oude resten gevonden. De 3600 jaar oude kefirkaas uit China biedt daarom een unieke kans om onderzoek te doen naar de geschiedenis ervan.
Er zijn kazen met 20+, 30+, 40+, 45+, 48+, 50+ en 60+ markering op de verpakking. Deze nummers staan niet voor de leeftijd. Het is een aanduiding voor het vetgehalte van de kaas. Niet alle kazen zijn even vet namelijk.
Oudste kaas ter wereld ontdekt op 3.500 jaar oude mummies. Ongeveer twintig jaar geleden werd in de Chinese regio Xinjiang een mysterieus goedje aangetroffen op mummies uit de bronstijd (3.300 – 1.200 v. Chr.). Nu blijkt dat deze substantie de oudste kaas ter wereld is.
De oorsprong van kaas
Kaas wordt al eeuwenlang gemaakt. De oudste sporen van kaasproductie dateren van ongeveer 5500 voor Christus in Polen. Door de eeuwen heen ontwikkelden culturen over de hele wereld hun eigen technieken en recepten.
Wat betekent 40+?
En alhoewel sommige mensen het wel denken, zegt dit getal niets over de leeftijd, het aantal gaten of hoelang de kaas gerijpt heeft. Nee. De aanduiding 40+ zegt wel een heleboel over het vetgehalte van de kaas. Maar het betekent niet dat de kaas die u eet voor 40% uit vet bestaat.
"Kies je voor een blokje 20+-kaas, dan krijg je 0,8 gram verzadigd vet binnen, waar dat bij een blokje 48+ 2 gram is." Kaas kan onderdeel zijn van een gezond voedingspatroon. "Het is een goede bron van calcium, dat sterke botten ondersteunt" aldus Nienke Kreté-Tolhuijs, diëtist en leefstijlcoach bij Mood & Food.
Dit is onze kampioen: De Rotterdamsche Oude 55 weken gerijpt is bij de Gouda Cheese Awards 2020 bekroond met goud en draagt nu het predicaat 'lekkerste oude Goudse kaas van Nederland'. Eerder werd deze kaas ook al met goud bekroond tijdens het wereldkampioenschap kaas in Wisconsin.
Als je in de supermarkt of bij de kaasboer de verschillende kazen goed bekijkt, zie je allerlei nummers staan. Er zijn kazen met 20+, 30+, 40+, 45+,48+, 50+ en 60+ erop. Al die nummers hebben dus niets te maken met de temperatuur of de hoeveelheid gaten in de kaas, maar wel met de hoeveelheid vet.
De duurste kaas ter wereld is de Pule Kaas.
Deze kaas wordt namelijk gemaakt van ezelinnenmelk uit Servië. Alleen voor de Pule kaas zijn er ongeveer 100 ezelinnen. Voor 1 kilo kaas is er wel 25 liter melk nodig. Hier leg je gemakkelijk 1037 euro voor neer.
Jonge kaas bevat meer vocht, minder zout en een mildere smaak, dat klopt. Maar 'gezond' is relatief. Oude kaas bevat juist meer calcium, meer eiwit per gram en heeft dankzij het rijpingsproces extra smaakstoffen en aroma's. Dus waar jonge kaas licht en smeuïg is, biedt oude kaas juist meer voedingswaarde en karakter.
Cheddar is bij lange na de bekendse en meeste gegeten kaassoort ter wereld. De speciaal geselecteerde belegen Cheddar die we gebruiken heeft een rijke, iets nootachtige smaak wat de ROKA kaaskoekjes een heerlijk milde kaassmaak geeft.
Wat zijn de gezondste kazen? De gezondste kaassoorten zijn 10+, 20+ of 30+ kazen met niet te veel zout (minder dan 2 gram zout per 100 gram kaas). Verder ook magere plattekaas, verse kaas, halfvolle plattekaas, cottagecheese, volle plattekaas, magere smeerkaas, ricotta, mozzarella en zachte, verse geitenkaas.
Officieel spreken we van oude kaas na circa 10–12 maanden rijping. Een jaar of langer liggen de kazen op de plank om te rijpen, waarbij steeds meer vocht verdampt en de smaak zich concentreert. Sommige bijzondere kazen rijpen zelfs nog langer; alles boven ~12 maanden noemen we overjarig.
Het advies is voor volwassenen om iedere dag 40 gram kaas te eten. En dan bij voorkeur een soort die in de Schijf van Vijf staat.
Top 10: beste kazen ter wereld
Op nummer 1 staat een kaas die haast iedereen weleens gebruik: Parmigiano Reggiano – oftewel Parmezaanse kaas.
De blauwe kaas 'Nidelven Blå' van Gangstad Gårdsysteri kreeg de kroon van beste kaas ter wereld.
07:00 uur: kazen zetten
Vrachtwagens vol kazen rijden het Waagplein op waar de Alkmaarse Kaasmarkt al vanaf het begin plaatsvindt. Onder toeziend oog van de marktmeester leggen de 'zetters' maar liefst 30.000 kilo aan kazen in lange rijen op het nog stille Waagplein. Dat zijn zo'n 2.400 kazen!
Kaas kan zeker passen in een gezond voedingspatroon, maar daarbij is het belangrijk om je porties en de frequentie waarmee je het eet, te matigen. Door te kiezen voor magere kaassoorten, kun je zo je inname van verzadigd vet alvast wat beperken.
In kaas, melk en andere melkproducten zit verzadigd vet, wat het LDL-cholesterol verhoogt. Toch zijn het producten die goed zijn voor je gezondheid. Kies daarom voor producten met minder vet, zoals 20+ en 30+ kazen, mozzarella, hüttenkäse en zuivelspread en voor halfvolle en magere melk(producten).
Maar ga je een nachtje kamperen, of verblijf je op een plek waar geen koelkast is? Dan kun je het best oude kaas meenemen: die blijft het langste goed bij een hogere temperatuur. Als truc kun je harde kazen ook vacumeren. Op die manier blijven ze buiten de koelkast maandenlang goed.
Gezondheidsbewuste eters vragen zich soms af of brie gezonder is dan andere kazen. Het antwoord hangt af van de vergelijking. In verhouding bevat brie iets minder zout dan veel harde kazen, maar wel meer vet. Dat maakt het niet per se beter of slechter; het gaat vooral om balans.
Voor harde kazen die ongesneden zijn of nog in de verpakking zitten, geldt over het algemeen een houdbaarheidsduur tot 4 maanden. Heb je hem al aangesneden of uit de verpakking gehaald? Dan staat er zo'n 6 weken voor. Wil je hem langer bewaren?
Welk cijfer er ook voor staat, bij kaas geldt dat een getal met een + iets zegt over het vetgehalte van de kaas. Hoe hoger het getal, hoe vetter de kaas.