Symptomen van een cafeïne-intoxicatie zijn o.m. misselijkheid, braken, hoofdpijn, hartkloppingen, agitatie, angst en bevingen. In zeldzame gevallen kan de intoxicatie leiden tot meer ernstige complicaties zoals hallucinaties en stuipen.
De Hoge Gezondheidsraad stelt een maximale bovengrens voor blootstelling aan cafeïne voor gezonde volwassenen op 5,7mg/kg/dag. Toegepast op een persoon van 60kg komt dit overeen met 320 mg cafeïne per dag (voor een gemiddeld kopje koffie van ongeveer 80 mg cafeïne komt dit dus overeen met ongeveer 4 koppen koffie).
De rol van cafeïne in het brein
Na het drinken van koffie neemt het lichaam de cafeïne snel op in het bloed. Binnen enkele minuten bereikt het de hersenen. Daar blokkeert cafeïne de werking van adenosine, een stof die normaal zorgt dat u zich moe voelt. Het gevolg is dat u zich alerter en energieker voelt.
Bij geconcentreerde cafeïnepoeders kan zo'n hoeveelheid al snel genoeg zijn voor een ernstige cafeïnevergiftiging. Een cafeïnevergiftiging kan leiden tot levensbedreigende situaties, zoals hartritmestoornissen, stuipen en een gevaarlijk laag kaliumgehalte.
Maar wat kun je doen aan dat trillerige gevoel? Allereerst is voldoende beweging goed voor de vertering van koffie. Daarnaast is het slim om ervoor te zorgen dat je genoeg water drinkt tussen het koffie drinken door. Producten eten waar veel kalium of magnesium in zit (zoals melk en bananen) helpt ook.
Het advies van het Voedingscentrum is om maximaal 400 mg cafeïne per dag te gebruiken. Dat zijn ongeveer 5 kopjes koffie per dag. Cafeïne wordt pas dodelijk bij een inname van 15 gram, dat zijn ongeveer 150 koppen koffie binnen een paar uur. Dood door een overdosis cafeïne is dus vrijwel onmogelijk.
Het duurt dus ongeveer 10 uur voordat cafeïne volledig uit je lichaam is. Dit proces is te versnellen door voldoende water te drinken en producten te eten waar veel kalium of magnesium in zit.
Het is absoluut mogelijk om overgevoelig te zijn voor cafeïne. Wanneer je overgevoelig bent kan je dezelfde symptomen ervaren als wanneer je te veel cafeïne inneemt. Ook krijgen mensen die overgevoelig zijn vaak last van opvliegers, vaak naar het toilet moeten en rusteloze benen.
Als u besluit te stoppen met cafeïne, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen zoalsminder energie en slaperigheid, concentratieproblemen en depressie. Een typisch symptoom van cafeïneontwenning is hoofdpijn.
Gemiddeld zit in 250 ml Redbull 80 mg cafeïne, dat staat gelijk aan bijna 2 kopjes koffie. Het Voedingscentrum adviseert dat gezonde volwassenen ongeveer 400 milligram (mg) cafeïne per dag mogen binnenkrijgen.
Een Britse studie toont aan dat veel koffiedrinken niet zorgt voor een verharding van de bloedvaten, maar hield geen rekening met het negatieve effect van te veel koffie op de bloeddruk en de slaapkwaliteit. Voor je gezondheid drink je beter niet meer dan 5 koppen per dag.
Cafeïne stimuleert je zweetklieren en alcohol verwijdt de bloedvaten in je huid, waardoor je ook meer kunt gaan zweten.
Volgens het Voedingscentrum kunnen gezonde volwassenen zonder al te veel problemen zo'n 4 kopjes koffie per dag drinken, als het om filterkoffie, pad-koffie of oploskoffie gaat. Drink je liever espresso (los of uit cups) dan is 2 tot 3 kopjes per dag het maximum.
Denk aan hoofdpijn, slaperigheid en vermoeidheid, verminderde energie en minder actief zijn, verminderde alertheid, depressieve stemming, prikkelbaarheid, concentratieproblemen en je niet helder van geest voelen.
Dat veel koffie drinken (meer dan vijf koppen per dag) tot hartproblemen kan leiden, daarover zijn de meeste deskundigen het wel eens. Maar nieuw is, dat ook een paar koppen per dag al schadelijk kunnen zijn voor het functioneren van het hart.
Wat te veel cafeïne is, verschilt sterk per persoon. Sommige mensen zijn gevoeliger voor de effecten van cafeïne dan anderen. Te veel cafeïne kan leiden tot hoofdpijn, beven, duizeligheid, suizende oren, hartkloppingen, rusteloosheid, prikkelbaarheid, slaapproblemen en angstgevoelens.
- Eet voedingsmiddelen met magnesium of kalium, die de cafeïne neutraliseren. Bananen en groene bladgroenten kunnen het bibberen en beven van onder meer je handen verminderen. - Beweeg lichtjes. Wat sporten kan helpen om de cafeïne sneller uit je systeem te krijgen.
Daarbij moet je oppassen met cafeïne, want dat stimuleert de spieren. Het gaat dan niet om een enkel kopje koffie of glas cola, maar om meerdere drankjes. En in energiedrankjes zit vaak een veel hogere concentratie cafeïne. Door veel cafeïne, schiet een spier eerder in een kramp.
Water bij de koffie
Het water is bedoeld om je smaak te neutraliseren. Na een paar slokken water, proef je de koffie beter en geniet je er dus optimaal van.
Zo remt cafeïne de opname van een aantal belangrijke voedingsstoffen (zoals ijzer) en kan het de slaap – en daarmee het herstel – verstoren. Verder kan (over)consumptie leiden tot rusteloosheid, beven, hoofdpijn, duizeligheid en hartkloppingen.
Cafeïne lijkt qua vorm op adenosine en blokkeert die receptoren tijdelijk, waardoor slaperigheid even wordt onderdrukt en alertheid toeneemt. Zodra de cafeïne uitwerkt, kan adenosine weer binden en dan voel je juist extra moe: de koffiedip!
Mensen die gevoelig zijn voor koffie kunnen maagklachten ervaren zoals een branderig gevoel in de slokdarm, oprispingen en een misselijk gevoel na koffie.14,15 Het lijkt hierbij niet uit te maken of de koffie wordt ingenomen op een lege maag of na het eten. Cafeïne stimuleert namelijk de uitscheiding van maagzuur.
Te veel gedronken
Eerst en vooral kan je beginnen met voldoende water te drinken. Water zorgt er voor dat je lichaam de cafeïne makkelijker weer kan afvoeren. Ook in beweging blijven kan daarbij helpen. Voeding rijk aan kalium en magnesium eten kan ook zinvol zijn.