Deze zondagmiddag pranzo is heel belangrijk voor de Italianen. Heerlijk eten met je familie om je heen. Deze pranzo begint rond 13.00 en duurt vaak tot een uur of 17.00. Met belangrijke feestdagen zoals Kerst en Pasen zelfs nog langer.
Lunch is vaak na 13.30 en ook het diner is later dan wij in Nederland gewend zijn. Italianen dineren meestal pas rond 21.00. Wandel je voor deze tijden een restaurant binnen heb je kans dat het personeel nog niet klaar is voor ontvangst of eet je uitsluitend met andere toeristen, wat toch een beetje aan charme inboet.
Traditionele Italiaanse menu's bestaan uit vijf onderdelen. Een volledige maaltijd bestaat meestal uit een voorgerecht, een voorgerecht, een hoofdgerecht en een bijgerecht. Het is niet nodig om van elke gang te bestellen, maar meestal bestellen mensen minstens twee gangen. Traditionele maaltijden kunnen een of twee uur duren, of zelfs langer .
Op een Italiaanse menukaart vind je eerst de antipasti, daarna de primi piatti, vervolgens de secondi piatti, vaak nog contorni (een overzicht van de salades en/of bijgerechten) en tot slot de dolci.
Een diner aan tafel duurt vaaks rond de 3 uur. Dit is inclusief bubbels en amuses vooraf. Voor een walking dinner gaan wij vaaks uit van iets meer dan 3 uur uitgaande van 6 gerechtjes. Een warme lunch van 3 gangen kan geserveerd worden binnen anderhalf uur.
Een oude regel voor restaurantkosten was de verdeling 30/30/30/10, met 30% voor arbeidskosten, 30% voor voedselkosten, 30% voor overheadkosten en 10% voor netto operationele winst (NOP) .
Vloeistoffen blijven meestal minder dan 30 minuten in de maag, tenzij ze complex zijn (smoothies, eiwitmelk enz.). Gekookte groenten blijven 30 tot 45 minuten in de maag en een portie vlees blijft ruim 5 uur in de maag. Over het algemeen varieert de duur van vast en complex voedsel in de maag tussen 3 en 7 uur (1).
Om niet te gehaast te hoeven eten is het beter om tussen 13.00-14.00 uur aan tafel zitten. Na de lunch komt aan het einde van de middag, rond 16.00 uur, het Italiaanse leven weer op gang. Vrijwel alle winkels (behalve de grote supermarkten) zijn 's middags gesloten. Het avondeten in Italië begint vanaf 20.00 uur.
De gangen: Voorgerechten, pasta, vlees (in die volgorde, of niet) Een typisch Italiaans menu is verdeeld in antipasti (voorgerechten), primi (pasta-voorgerechten) en secondi (vlees-voorgerechten), met contorni (bijgerechten) en dolci (desserts) aan het einde .
Italianen hebben over het algemeen een sterke afkeer van voedselverspilling . Eten op je bord laten liggen wordt gezien als verspilling, vooral wanneer er zoveel zorg aan de bereiding ervan is besteed. In Italië is het gebruikelijk om alleen te bestellen wat je op kunt en van elke hap te genieten, waarbij je de smaken en texturen van de gerechten waardeert.
Eetmomenten in Italië
De lunch wordt meestal om 13.00/13.30 uur gegeten en het diner meestal om 20.00/20.30 uur. Een "gewoon" familiediner doordeweeks begint meestal om 20.00 uur en eindigt in minder dan een uur . Maar als je met vrienden eet, houd er dan rekening mee dat de maaltijd 2-3 uur, of zelfs langer, kan duren.
Snacks in de late ochtend en halverwege de middag, merenda (mv.: merende) genoemd, worden ook vaak gegeten. Volledige maaltijden in Italië bestaan uit vier of vijf gangen.
Standaard wordt een secondo meestal zonder aardappels en groente geserveerd, dus vergeet de contorni niet als je meer wil eten dan alleen vlees of vis. Na dit alles eten de Italianen graag nog un dolce, een dessert. Hoewel ijs soms wel op de kaart staat, eten de Italianen liever un gelato als merenda.
In Italië wordt het als onbeleefd beschouwd om fooi expliciet op tafel te laten liggen na het eten, harde gesprekken te voeren in publieke ruimtes en kerkelijke ruimtes te betreden met blote schouders en benen.
Italianen beginnen hun dag meestal vroeg, maar nemen een lange middagpauze, bekend als "riposo" of "siësta", waarbij veel bedrijven een paar uur gesloten zijn. Deze pauze biedt ruimte voor een ontspannen lunch, vaak gevolgd door een rustpauze, waardoor het diner later op de avond plaatsvindt.
Een typische Italiaanse maaltijd begint met een antipasto (voorgerecht), gevolgd door een primo (pasta, risotto of polenta, afhankelijk van de regio en het seizoen), een secondo (vlees of vis), een contorno (gekookte groenten of een salade, ook wel insalata genoemd) en dolce (dessert).
De meeste diners bestaan uit een salade, de primo (pasta- of soepgerecht) en de secondo (vlees- of visgerecht). Italianen genieten ook van gekookte groenten zoals artisjokken, aubergines, champignons, spinazie en courgette, die ze op de markt kopen of zelf in hun tuin verbouwen.
Diner (cena)
Een typisch Italiaans diner thuis wordt meestal rond 8 uur 's avonds geserveerd en bestaat uit pasta, vlees en vis. Uit eten gaan in Italië is best wel een ding: meerdere gangen, wijn en veel kletsen en wachten maken allemaal deel uit van het geheel.
Het Italiaanse dagritme verschilt aanzienlijk van de Nederlandse levenstijl. De Italiaan begint vaak rond 7 uur in de namiddag met een 'aperitivo' en zal vanaf 8 uur gaan eten. Veel restaurants gaan dan ook pas vanaf deze tijd open. Kom je eerder dan heb je kans dat je voor een gesloten deur staat.
Op een Italiaanse kaart vind je eerst de antipasti, daarna de primi piatti, vervolgens de secondi piatti, vaak nog contorni en tot slot de dolci. De letterlijke vertaling van antipasti is 'voor de pasta'. Kortom, voordat je pasta gaat eten, kun je eerst iets voor de pasta eten.
Dat is er ook nog steeds bij volwassenen: 36 % van de Italiaanse mannen gaat pas na mezzanotte, middernacht, naar bed in tegenstelling tot 23% van de Italiaanse vrouwen. Nederlanders daarentegen gaan gemiddeld eerder naar bed, namelijk tussen 23.00 en 23.15 uur.
60 procent van de ondervraagden zegt met veel aandacht te eten. Zo zit driekwart van de Nederlanders tijdens het avondeten aan tafel en nemen we voor dat avondeten gemiddeld 29 minuten de tijd.
Als je bijvoorbeeld je eiwitiname wilt verhogen, maar je suikeriname wilt minimaliseren, kun je perfect gebruik maken van de 5/20 regel. Zorg dat de producten die je koopt meer dan 20% van je dagelijkse eiwitwaarde zijn, maar minder dan 5% van je dagelijkse suikerwaarde.
Hoe lang het spijsverteren duurt, verschilt per persoon en per maaltijd. Dat hele proces van mond tot kont ligt tussen de 24 en 48 uur. Best een flinke tijd dus! Hoe groter de maaltijd, hoe langer het in de maag zit om vervolgens de verdere route af te leggen.