De hele nootmuskaathandel op Banda is in handen van Indonesiërs van Chinese afkomst. De Chinese tussenhandelaars brengen de nootmuskaat vervolgens met vrij kleine schepen naar Ambonstad.
Het eerste bewijs van het gebruik van nootmuskaat komt van 3.500 jaar oude resten op potscherven uit Pulai Ai, een van de Banda-eilanden in het oosten van Indonesië. Deze eilanden waren tot halverwege de 19de eeuw de enige plek waar nootmuskaat en foelie geproduceerd werden.
Nootmuskaatbomen komen oorspronkelijk van de Banda-eilanden , een kleine vulkanische archipel zo'n 400 kilometer ten oosten van Indonesië. Meer dan duizend jaar lang waren deze kleine stukjes land de enige bron van nootmuskaat en foelie ter wereld.
Nootmuskaat is het zaad van Myristica fragrans, een tropische groenblijvende boom. Waar komt nootmuskaat vandaan? Nootmuskaat is een specerij die afkomstig is uit Indonesië, meer bepaald de Molukken. Het werd historisch gecontroleerd door de Nederlandse Oost-Indische Compagnie vanwege zijn hoge waarde.
Het lukte de VOC een monopolie op nootmuskaat, foelie en kruidnagel te veroveren. Dat leidde in Europa tot torenhoge prijzen. Niet omdat het verbouwen zo duur was, maar omdat de VOC de prijs kon bepalen.
Van nootmuskaat kun je onder invloed raken, maar de meeste mensen die het gebruiken geven aan dat ze de effecten onplezierig vinden. Symptomen zijn: misselijkheid, overgeven, diarree, hoofdpijn, verhoogde hartslag en een droge mond. Bij hoge doseringen (meer dan 10 gram) komen hallucinaties voor.
Saffraan is het duurste specerij ter wereld. De prijzen verschillen van jaar tot jaar, maar een saffraan prijs per kilo van €30.000 is bepaald geen uitzondering. Gelukkig heeft het een zeer sterke smaak, waardoor een paar gram of zelfs milligram vaak al voldoende is om er gerechten mee te bereiden.
Vitaminen in nootmuskaat
Nootmuskaat maakt niet alleen je maaltijd lekkerder, maar bevat ook een aantal vitaminen en vooral veel mineralen die je niet wilt missen. In het rijtje vitaminen zijn B1, B3, B6 en B9 vertegenwoordigd. Vitaminen B1 en B3 dragen onder andere bij aan je energievoorziening en je zenuwstelsel.
Het totale aantal doden onder hen is onbekend. Volgens Coen zelf werden 2500 mensen gedood of kwamen om door honger en ontbering nadat ze de bergen waren ingevlucht . Enkele honderden werden gedeporteerd naar Batavia.
Hele nootmuskaat (Jaiphal) is een krachtige, aromatische specerij die je vers raspt voor maximale smaak. Ideaal voor zowel zoete als hartige gerechten: van béchamelsaus, aardappelpuree en koekjes tot Indiase curry's, rijstgerechten en chai.
Qua smaak komen ze dicht bij elkaar, toch is nootmuskaat een stukje zoeter dan foelie. Alhoewel ze NOOT-muskaat worden genoemd, zijn het geen noten. Ze hebben wel de vorm, waardoor ze de naam hebben gekregen, maar mensen met een noten-allergie kunnen nootmuskaat dus gewoon gebruiken.
VERVANGINGEN VOOR NOOTMUSKAAT
Andere geschikte vervangers zijn gember of kruidnagel in hartige gerechten, en kaneel of piment in zoetere gerechten. Piment kan één op één worden vervangen als in een recept nootmuskaat wordt gevraagd; bij vervanging door kaneel moet je de helft van de aangegeven hoeveelheid gebruiken.
Notenallergie
In diverse voedingsmiddelen zijn noten verwerkt, bijvoorbeeld olie, bindmiddel of koekjes. Nootmuskaat of kokosnoot heeft niets met noten te maken en valt daarom ook niet onder een notenallergie.
Pala (nootmuskaat)
Pala past zowel bij hartige als zoete gerechten door zijn subtiele smaak. Je kunt het best vers geraspte Pala in gerechten gebruiken want gemalen nootmuskaat verliest snel zijn smaak.
nootmuskaat zelfst. nw. (meestal gebruikt)
My mother adds nutmeg and other spices to the recipe. Mijn moeder voegt nootmuskaat en andere specerijen toe aan het recept.
Sheikh Dr. Wahbat az-Zoehayli zei: “Er is geen reden waarom een kleine hoeveelheid nootmuskaat niet gebruikt mag worden om de smaak van voedsel, cakes en dergelijke te versterken. Maar een grote hoeveelheid is Haraam, omdat het een verdovend middel is.”
Zo mag je VOC-gouverneur-generaal Jan Pietersz Coen (1587-1629) wel noemen. Eind 19e eeuw werd hij als nationale held en één van de grondleggers van het Nederlandse koloniale rijk op een sokkel gehesen in zijn geboorteplaats Hoorn.
Jan Pieterszoon Coen is de geschiedenisboeken ingegaan als één van de bekendste VOC-dienaren. Hij werd bekend vanwege zijn capaciteiten als bestuurder maar ook om zijn meedogenloze optreden tegen zijn tegenstanders. Coens motto was “dispereert niet” (wanhoop niet).
Er vielen minimaal 2.500 doden; enerzijds door de beschietingen en vervolgingen, anderzijds door uithongering. Na het bloedbad zouden slechts 480 van de totaal 14.000 inwoners op de Banda eilanden overblijven.
Om de blend wat warmer te maken wordt er vaak een beetje kaneel, kruidnagel en nootmuskaat bij gemengd.
Paranoten zitten bomvol vezels, eiwitten, fosfor, magnesium, vitamine E en B1 en selenium. Hoewel die stoffen allemaal heel goed zijn voor je gezondheid, kun je er beter niet te veel van eten.
Bij normaal gebruik merk je er niks van, want pas bij ongeveer 5 tot 15 gram gemalen nootmuskaat zou een sterk effect voelbaar zijn. Dat is véél meer dan een theelepeltje. En hoewel dit misschien niet als heel veel klinkt, is inname van dié hoeveelheid niet aan te raden.
De “Grand Velas Taco's”: 25.000 dollar
Deze taco's hebben de slordige prijs van maar liefst 25.000 dollar. Daarvoor krijg je wel taco's gevuld met langoustines, Kobe-rundvlees, Almas Beluga-kaviaar en zwarte truffelbrie. Dit alles wordt geserveerd in een taco die doordrenkt is met gouden vlokjes.
1. Kurkuma. Kurkuma (geelwortel, koenjit) is een heus wondermiddel.
Saffraan is verreweg de duurste specerij die we kennen. Er wordt wel eens gezegd dat een kilo saffraan duurder is dan een kilo goud, maar dat gaat bij de huidige goudprijs niet meer op. Toch komt saffraan, met een prijs van € 30.000 per kilo, aardig in de buurt.