Aardappelen zijn een goede bron van koolhydraten. En daar is helemaal niets mis mee. Koolhydraten zijn de belangrijkste bron van energie voor onze hersenen en spieren. Toch liggen zowel aardappelen als koolhydraten regelmatig onder vuur.
Ze zitten ook boordevol zetmeel, een koolhydraat. Maar hoewel een aardappel wordt beschouwd als een complexe "gezonde" koolhydraat, verteert je lichaam deze koolhydraten sneller dan andere soorten complexe koolhydraten . Deze afgebroken koolhydraten vullen je bloed met suiker.
Gezonde keuzes zijn koolhydraatbronnen die veel voedingsvezels bevatten. Bijvoorbeeld volkoren graanproducten als volkorenbrood, volkorenpasta, volkoren bulgur en zilvervliesrijst. Ook peulvruchten, groente en fruit zijn goede bronnen van koolhydraten.
Koolhydraatarme diëten staan in de belangstelling. Zij raden aan om aardappelen te beperken of te mijden om gewicht te verliezen.
Aardappels en overgewicht
Aardappels bevatten geen vet en zijn een bron van voedingsvezels. Dat maakt ze een geschikte bron van koolhydraten voor wie wat gewicht wil verliezen. Wie een koolhydraatbeperkt dieet volgt om af te vallen, kan een kleine portie aardappels nemen en dit aanvullen met een ruime portie groenten.
Vermijd voedingsmiddelen zoals koekjes, chips, frisdrank, fastfood en kant-en-klaarmaaltijden. Suikerhoudende dranken: Frisdrank, vruchtensappen en andere suikerhoudende dranken bevatten veel calorieën en hebben weinig voedingswaarde.
Maken aardappelen dik? Het antwoord is volmondig 'nee'. En dat kan je met cijfers staven. Een normale portie gekookte aardappelen - dat is ongeveer 200 gram of 4 middelgrote aardappelen ter grootte van een kippenei - brengt slechts 140 kilocalorieën aan.
Het is een fabel dat je er dik van wordt. 'Aardappels bevatten minder calorieën dan pasta of rijst. Tegelijkertijd hebben aardappels een veel hogere verzadigingswaarde, je zit er eerder vol van. Als we gekookte aardappels laten afkoelen en verwerken in bijvoorbeeld een salade, worden ze zelfs nog meer verzadigend.'
Handige tips om af te vallen
Verklein de porties: eet iets minder vlees, brood, aardappelen, rijst of pasta. Probeer minder te snoepen, neem vaker fruit of groenten tussendoor. Vergelijk de hoeveelheid calorieën, vet, eiwitten en koolhydraten op etiketten. Kies voor volkorenproducten voor een voller gevoel.
Rijst en pasta's zijn algemeen bekend als dikmakers. Het is niet zo dat je er per se dik van wordt, maar deze voedingsmiddelen bevatten wel erg veel koolhydraten. En gemiddeld genomen eten we te veel koolhydraten in verhouding tot hoe weinig we bewegen.
Deze worden snel afgebroken, wat leidt tot pieken in de bloedsuikerspiegel en dat is ongezond. De volgende carbs kunt u beter vermijden: suikerhoudende dranken (zoals frisdrank en vruchtensappen), snoep, wit brood, witte rijst, snacks (zoals chips en koekjes).
Wie ten volle wil genieten van gezondheidsvoordelen van aardappelen, kiest voor een gezonde bereiding. Gekookt, gestoomd, gepoft, in de schil… Kook je aardappelen in de schil, dan gaan er minder vitaminen verloren. Aardappelen zijn een gezond én veelzijdig ingrediënt waarmee je zoveel kanten uit kunt.
Fout zijn de koolhydraatrijke producten die arm zijn aan vezels en vitamines en mineralen. Plus alle producten die veel (toegevoegde) suikers bevatten. Dit zijn: snoep, koek, gebak, snacks, vruchtensap, frisdrank, wit en lichtbruin brood, witte pasta en witte rijst.
Dan is het antwoord: ja, de meeste kaassoorten bevatten niet of nauwelijks koolhydraten. Kaas past dus prima in een koolhydraatarm dieet. Je mag elke dag 100 gram kaas hebben. Denk daarbij aan 30+ kaas, roomkaas, geitenkaas en smeerkaas.
Na een dag of vijf hebben de meeste mensen nergens meer last van en voelen ze zich ineens veel beter! Ze merken dat ze veel meer energie hebben dan voor ze met deze aanpak begonnen, en dat ze bijvoorbeeld beter gaan slapen. Ook merk je dan al dat je hoofd helderder wordt en dat je van die constante trek af bent.
Gezond genieten van aardappelen
Maar aardappelen bevatten ook veel zetmeel, wat in je lichaam omgezet wordt naar suiker. De dagelijkse aanbeveling ligt tussen de 4-5 aardappelen per dag. Het is altijd goed om te variëren, dus wissel je aardappel ook een keer af met zilvervliesrijst of volkorenpasta.
Vergeleken met eenzelfde portie gekookte aardappelen leveren gekookte deegwaren en rijst meer calorieën, minder kalium en geen vitamine C. Vervang aardappelen daarom niet elke dag door een graanproduct en voorzie bij vervanging altijd een vitamine C-rijke bron in je voeding zoals een extra portie groenten of fruit.
Maar wat is nu een gezondere keuze? Over het algemeen zijn gekookte aardappels een gezondere keuze dan gebakken aardappels. Bij het bakken kunnen extra vetten worden toegevoegd, wat het caloriegehalte verhoogt.
Aardappelen bevatten veel resistent zetmeel, een opneembare stof die de groei van goede bacteriën in de darmen bevordert. Onderzoek heeft laten zien dat resistent zetmeel insulineresistentie kan verminderen.
Conclusie: een gewone aardappel is niet slecht, maar net handig bij het afvallen. Geen overdreven portie nemen is wel aangewezen, zeker bij aardappelbereidingen met meer vet. Extra wist-je-datje: een zoete aardappel heeft evenveel kcal als gewone aardappel, dus is ook helemaal OK!