De Wereldgezondheidsorganisatie raadt aan om keukenzout te vervangen door kaliumzout. 'Toch is zout toevoegen nergens voor nodig', zegt diëtist Michaël Sels. Keukenzout is de meeste gebruikte zoutvorm in onze voeding.
Het meest voor de hand liggende én meest onderschatte alternatief voor zout: kruiden! Met kruiden geef je smaak en als je dat goed en genoeg doet, heb je daar geen (of minder) zout bij nodig. Denk aan paprikapoeder, komijn, tijm, oregano en koriander.
Zeezout beschikt over wat meer mineralen dan keukenzout. Kalium en magnesium zijn voorbeelden van mineralen die we daarmee bedoelen. Deze toegevoegde mineralen zorgen er bovendien voor dat u het verschil tussen zeezout en gewoon zout minder goed proeft.
Waarom adviseert de Consumentenbond dit niet? Antwoord: Voor veel consumenten is zout met kaliumchloride inderdaad een beter alternatief voor keukenzout (100% natriumchloride). Kaliumchloride kan helpen de bloeddruk laag te houden. Er zijn ook groepen mensen voor wie veel kalium schadelijk is voor de gezondheid.
Vaak wordt gedacht aan kruiden als vervanging, maar ook azijnen zijn een uitstekende optie. Deze ingrediënten geven gerechten een frisse en intense smaak, waardoor je minder behoefte hebt aan zout. Ze versterken de natuurlijke smaken van voedsel en zorgen voor een verrassend effect.
Als je zoutloos kookt, is het handig om altijd een citroen of limoen bij de hand te hebben. Een schijfje citroen of limoen doet namelijk wonderen bij zoutloze gerechten. De frisse smaak pept een zoutloze maaltijd enorm op.
Zelfs hartpatiënten en mensen met hoge bloeddruk mogen dit zeezout gebruiken (maar moeten vervolgens wel alle andere soorten bewerkt zout, natrium en tafelzout uit hun dieet schrappen).
Tafelzout is een geraffineerde vorm en zijn alle gezonde stoffen uitgehaald. Het voegt dus niks toe aan jouw gezondheid. Zout met toegevoegde jodium zit een klein beetje jodium in, maar alsnog zijn alle mineralen eruit gefilterd. Daarom kan je het beste kiezen voor onbewerkt zeezout en het liefst de grove variant.
Het blokje met het minste zout is de 'low salt' groentebouillon van Damhert en bestaat voor 7 procent uit zout bestaat.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) raadt aan om geen keukenzout meer te gebruiken om eten op smaak te brengen. Zout met minder natrium is een beter alternatief, net omdat we volgens de WHO te veel zout eten. Daarom wordt ook aangeraden om zo weinig mogelijk ultrabewerkte voeding te eten.
Grof zeezout = geraffineerd zeezout
Het resultaat is een harde, mooi afgelijnde korrel met een grootte tussen 1 en 6 mm. Grof zeezout is relatief goedkoop en wordt gebruikt om écht mee te koken. Gebruik het om kookwater te zouten, maar ook om een gerecht in zoutkorst te bereiden of grote stukken vlees te pekelen.
❌ Het maakt geen verschil of je zeezout, Himalayazout of keukenzout gebruikt. Alle soorten zout bevatten natriumchloride en hebben hetzelfde effect op je gezondheid.
Dat kaliumverrijkt zout beter is voor de bloeddruk dan gewoon zout is meermalen in wetenschappelijke studies aangetoond. Mensen die kaliumzout gebruiken hebben vaak een lagere bloeddruk, minder last van hart- en vaatziektes en een lagere mortaliteit dan mensen die natriumzout gebruiken.
Puur keukenzout zonder jodium is eenvoudig verkrijgbaar bij de meeste supermarkten (oa. AH, Jumbo, COOP, Dirk), prikt niet en is voordelig. Een potje puur keukenzout van Jozo (de variant zonder jodium) kost slechts 0,38 euro en bevat voldoende zout voor ruim 40 neusspoelingen!
Bij gekookte aardappelen kun je smaak toevoegen door bijvoorbeeld nootmuskaat, kervel, peterselie of dille te gebruiken in plaats van zout. Bij gebakken aardappeltjes zijn rozemarijn en tijm lekker voor wat Zuid-Europese smaken, of kerrie en paprikapoeder voor wat afwisseling.
Herbamare kruidenzout zorgt ervoor dat je lichaam alle natuurlijke zouten krijgt die het nodig heeft. De jodium is goed voor de schildklier en draagt samen met de andere kruiden van Herbamare zeezout bij aan een vlot verloop van de spijsvertering. Bovendien hebben sommige kruiden in dit zout een vochtafdrijvend effect.
Op wat enkele na bevatte vrijwel alle geteste bouillon blokjes meer zout dan goed voor ons is. Globaal gezien kunnen we uit dit alles concluderen dat bouillonblokjes ongezond zijn en geen gezonde bijdrage zijn in een voedingspatroon. Zeker als het regelmatig wordt gebruikt kan het voor gezondheidsproblemen zorgen.
Tips voor boodschappen doen
Vermijd zout brood beleg zoveel mogelijk. Vleesbeleg met veel zout zijn: rookvlees, rauwe ham, cervelaatworst, bacon en salami. Ook kaas is zout. Minder zoute kaassoorten zijn: Milner-minder zout, Maaslander en smeerkazen van Slankie of La Vache qui rit.
Zout is immers een smaak die alles overheerst! Je compenseert het gemis aan zout het eenvoudigst met kruiden of specerijen. Hele sterke smaakmakers zijn bijvoorbeeld peper, knoflook, kruidnagel, kaneel, nootmuskaat, komijn en gember. Peper doet het bijvoorbeeld geweldig bij vleesgerechten en in salade dressings.
Dit zeezout dat zich diep in de Himalaya bevindt, was bedekt met lava, sneeuw en ijs. Hierdoor bleef het zout beschermd tegen hedendaagse vervuiling. Himalayazout is dus het zuiverste zout dat op aarde te vinden is.
Alle kaas bevat zout, Boerenkaas ongeveer 1,5 procent. Dat geldt voor jonge kaas, maar het gaat ook op voor oude. Veel mensen denken dat ze in oude kaas veel meer zout proeven. Maar dat lijkt erger dan het is.
Gezond zout is niet schadelijk
Het gaat om producten zoals zeezout, Himalayazout en Keltisch zout. Zulke zouten bevatten wel een beetje mineralen en spoorelementen, zoals jodium, magnesium en calcium.