Als je nu in het eerste vak aardappelen kweekt, zet je daar volgend jaar je peulgewassen. En op de plek waar eerst de peulgewassen stonden, zet je vervolgens de koolgewassen.
Na welke gewassen kan er nog nateelt? Eigenlijk alle gewassen die je rond augustus of op zijn laatst september oogst, kun je laten opvolgen door een nateeltgewas. Bij mij zijn dat bijvoorbeeld aardappelen, courgette, vroege sperziebonen, vroege bieten, vroege zomerwortel, vroege kolen en tomaten.
Ik heb even opgezocht wat de slechte buren van aardappelen zijn volgens de veel op elkaar lijkende lijsten: slechte buren zijn tomaten, tijm, courgette, komkommer, kamille, framboos, pompoen, selderij, ui, rozemarijn, munt, zonnebloem, melde en worteltjes.
'Vooral oogst voor oktober'
Deze aardappelplanten worden voor de oogst doodgespoten waardoor er minder stikstof wordt opgenomen dan bij het langzaam afsterven van de plant zou gebeuren.
Aardappelen en graanproducten zijn onze belangrijkste energieleveranciers en verdienen daarom een plaats bij elke maaltijd. Om niet elke dag aardappelen te eten kan je als afwisseling eens kiezen voor rijst, pasta, couscous, bulgur, quinoa of tarwekorrels.
Daarbij kun je denken aan tomaten, courgettes en aubergines. Deze moeten minimaal vier jaar na de aardappelen worden gezaaid. Dan is de kans veel kleiner dat aardappelziekte overslaat op je tomaten. Een logische keuze dus om deze groep zo ver mogelijk bij de aardappelen vandaan te planten in het moestuinplan.
Nog een vergeten groente: pastinaak. Ook dit is een groente is een van de vele alternatieven voor aardappels waar je eindeloos mee kan variëren. Denk aan een soep, frietjes of zoals ons recept een stamppot. De pastinaak is familie van de wortel en zit bomvol vitaminen en vezels.
De opbrengst per plant varieert tussen de 1 en 2 kg, afhankelijk van het ras en de oogsttijd. Vroege aardappelen leveren gemiddeld 900 gram per plant, terwijl late rassen tot 2,5 kg per plant kunnen produceren.
Afhankelijk van het klimaat en het type aardappel dat u plant, kan het vier maanden duren voordat de aardappelen rijp zijn. Door echter elke drie tot vier weken een nieuwe oogst te planten, begint het groeiproces opnieuw, zodat u het hele jaar door aardappelen kunt oogsten met tussenpozen .
De regels zijn bedoeld voor het verbeteren van de waterkwaliteit, een belofte die de Nederlandse regering op Europees niveau heeft gedaan. Boeren die aardappels hebben geoogst, moeten tijdig gewassen planten die een deel van de overgebleven meststoffen uit de grond halen, zodat ze niet in het water terechtkomen.
Wat dat precies betekent? Als je eerst aardappelen hebt geplant, dan plant je daarna het beste peulgewassen en dat jaar daarna koolgewassen. Plant je eerst vruchtgewassen, dan kun je daarna het beste wortelgewassen planten, gevolgd door aardappelgewassen.
Alliums, waaronder bieslook, knoflook, uien, prei en bosui, weren ongedierte af met hun sterke geur. Knoflookextract bleek effectief tegen aardappelziekte en verhoogde de aardappelopbrengst in één onderzoek. Het planten van knoflook in de buurt van uw aardappelen kan een vergelijkbaar effect hebben dankzij de natuurlijke schimmelwerende eigenschappen van knoflook .
Een appelboom en een perenboom kunnen elkaar niet bestuiven. Bestuiving is wel van belang om fruit te kunnen plukken, want zonder bestuiving komen er na de bloei geen vruchten in de boom.
Teel aardappelen maximaal 1 keer in 3 jaar op een perceel
U mag slechts 1 keer in 3 jaar op hetzelfde perceel aardappelen telen. Dit heet het 1:3 voorschrift. In de 2 jaar voor een aardappelteelt mag u dus geen aardappelen op dat perceel telen.
Aardappelen verkiezen een bodem met een lage pH-waarde, 5 à 6 is voldoende. Een bodemverbeteraar, zoals Horta Koemest of Horta Universele Bodemverbeteraar, geeft je aardappelplanten een goede start. Kalium voorkomt glazigheid en zorgt later voor een betere bewaring.
Als de geoogste producten na het rooien droog en afgekoeld zijn tot beneden de 10°C dek je deze af met vliesdoek. Vliesdoek biedt geen bescherming tegen vorst. Hiervoor kun je aanvullende afdekmaterialen aanschaffen. Let op, Agrifirm vliesdoek van 15,75x25m is niet geschikt om aardappelen mee af te dekken.
Tegen stikstof
Hiervoor heeft de overheid beleid ingesteld, waarbij boeren op vaste data moeten oogsten, zoals 1 oktober geldt voor aardappelen. Na deze datum moet er namelijk een 'vanggewas' worden ingezaaid, zoals gras of wintertarwe. Dat houdt stikstof vast, zodat het niet in de bodem en het grondwater terechtkomt.
De meeste vroege en middelvroege aardappelen kunnen in juli/augustus geoogst worden. Halflate of late rassen oogst je vervolgens in september of oktober.
Gemiddeld zijn aardappelen in huis 2 tot 3 weken houdbaar. Als je de hierbovenvermelde tips goed toepast uiteraard. Primeuraardappelen of nieuwe aardappelen moeten na het oogsten best snel gegeten worden. Hun kwaliteit gaat achteruit bij langere bewaring.
Als voorbeeld: voor een kilo aardappelen krijgt de boer tussen de 3 en 20 cent. De kostprijs ligt tussen 12 en 18 cent per kilo. In de supermarkt betaalt de consument grif tussen de €0,50 en €2,00 voor een kilo aardappelen, ook als die niet geschild en voorgekookt maar onbewerkt zijn.
Plant de aardappels 10-15 cm diep in de grond. De planten hebben veel water nodig dus zorg ervoor dat de bodem niet uitdroogt ook na het uitplanten. Of deze nou in de volle grond groeien of in potten staan.
Uitlopers (of scheuten) ontstaan wanneer je een aardappel te lang of te warm bewaart. Als je aardappel uitlopers heeft, hoef je die niet meteen weg te gooien. Het is voldoende om de uitlopers te verwijderen en de ogen rond de uitlopers weg te snijden.
Friet, frieten, patat, patatten. En aardappelen.
De Belg zegt friet en de Nederlander patat.
Zoete aardappels bevatten meer vitamine A en hebben een lagere glycemische index, wat betekent dat ze de bloedsuikerspiegel minder snel doen stijgen dan gewone aardappels. Beide varianten kunnen een gezonde keuze zijn, afhankelijk van je individuele voedingsbehoeften.