De ene snackbar zegt gewoon patat, de andere kiest bewust voor friet. De ene is traditioneel, de andere vernieuwend. Als er twee Rotterdamse snackbarren met elkaar in contrast staan, zijn het Rodi aan de Rodenrijselaan en Fritéz aan de Witte de With wel. Frituren is wat beide doen, maar wel op geheel eigen wijze.
Patat (of toch friet) in Rotterdam
In Rotterdam zeggen ze patat, maar toch zien wij hier genoeg zaken met 'friet' in de naam.
In het zuiden van Nederland lag een verkorting tot 'patat' niet voor de hand, omdat die term er al sinds de 17e eeuw gebruikt werd voor aardappelen. Zij kozen dus voor Friet. Boven de rivieren werd de naam Patatfriet als snel Patat.
De 'patat-frietgrens' of kortweg 'frietgrens' is de informele benaming voor een idiomatische isoglosse binnen het Nederlands taalgebied. Ten noorden van deze isoglosse wordt vooral het woord patat gebruikt, terwijl men ten zuiden ervan eerder friet of frieten zegt.
In Brabant zeggen we friet en geen patat! 🍟
Wist je dat? Patat een scheldwoord is dat gebruikt wordt door kleurlingen om een blanke aan te duiden. In de eerste helft van de negentiende eeuw was er een Belg die op het lumineuze idee kwam om aardappels in stukjes te snijden en deze vervolgens te frituren. Hij noemde deze lekkernij patat frites.
De Franse frietjes- emoji 🍟 toont een pakje friet. Hij wordt vaak gebruikt om friet, fastfood of specifiek de fastfoodketen McDonald's te symboliseren.
Friet vóór mannen. De ongeschreven regel dat je 'Friet - Vrouwelijke vrienden' altijd vóór mannen moeten komen . Gebruikt als troefkaart door je 'Friet' wanneer ze het gevoel hebben dat je ze hebt verwaarloosd door alleen maar met je vriend om te gaan. Maar als je meer van eten houdt, betekent het simpelweg 'Friet vóór mannen'!
In België zelf is er geen twijfel: daar heet het gewoon “friet”. Hier wordt zelfs onderscheid gemaakt tussen “friet” en “patat”. “Friet” staat voor de gefrituurde variant, terwijl “patat” de rauwe aardappel betekent. Dat verschil zie je in Nederland niet terug, waar beide termen voor hetzelfde gerecht worden gebruikt.
De politieke naamswijziging vond plaats in de context van Frankrijks verzet tegen de voorgenomen invasie van Irak. Hoewel sommige restaurants in het land de naamswijziging overnamen, raakte de term onpopulair, mede door de afnemende populariteit van de Irakoorlog.
Dat ligt er meestal aan waar je woont: in frietgebied of in patatland. Er zijn natuurlijk geen echte stukken van Nederland die zo heten. Maar het had gekund, want vooral in het zuiden van Nederland zeggen de meeste mensen friet. En in het noorden vaak patat.
In de drie zuidelijke provincies van Nederland spreekt men van friet en in Vlaanderen wordt meestal van frieten, frietjes of fritten gesproken, terwijl in de rest van Nederland men het meestal over patat heeft. In Noord-Holland en Utrecht raakt de benaming Vlaamse friet echter steeds meer in zwang.
In Frankrijk heten ze frites, een afkorting van fried potato . En Frankrijk is niet het enige land dat aanspraak maakt op de moderne 'friet'...
El Aviva
De Kapsalon is als gerecht niet meer weg te denken uit Culinair Rotterdam. Sterker nog: heel Nederland kent deze stevige snack. De allereerste Kapsalon werd gemaakt in Turkse shoarmazaak El Aviva, op verzoek van de 'buren' van kapsalon Tati. Zo kreeg het gerecht zijn naam.
In het noorden en westen van Nederland spreekt men voornamelijk de West-Vlaamse variant van het Nederlands, waarin de term “patat” gangbaar is. Daarentegen wordt in het zuiden en oosten van Nederland de Brabantse variant van het Nederlands gesproken, waarin de term “friet” wordt gebruikt.
Zo is het om te wonen in de Vijverlaan, de duurste straat van Rotterdam.
Vanuit Belgisch standpunt wordt de populariteit van de term "friet" verklaard als de "Franse gastronomische hegemonie" waar de Belgische keuken deel van uitmaakte. Dit kwam door een gebrek aan begrip, een gedeelde taal en de geografische nabijheid van de landen .
Na grondig onderzoek kan geconcludeerd worden dat zowel “friet” als “patat” correcte benamingen zijn voor de gefrituurde aardappelreepjes in Nederland.
Ook al hebben ze de friet niet uitgevonden, Belgen maken waarschijnlijk wel de beste friet ter wereld. Overigens hebben frieten in ons land ook twee namen. In het Noord-Nederlandstalige deel van het land heten ze 'frieten' en in het Franstalige zuiden 'frites'.
Er is geen enkel onderzoek dat beweert dat 1 frietje even schadelijk is als 1 sigaret , maar met mate roken blijft de sleutel!
De pijp uit gaan betekent 'doodgaan'. De pijp in deze uitdrukking is eigenlijk een konijnenhol. Een konijn dat 'de pijp uit gaat' (dus zijn hol verlaat) terwijl er jagers in de buurt zijn, wordt afgeschoten, en sterft dus.
In Frankrijk noemt men frieten pommes frites. Amerikanen spreken van French fries, een term die voor het eerst in 1856 in druk voorkomt in het kookboek Cookery for Maids of All Work door E. Warren. In de rest van de Engelstalige wereld wordt meestal over chips gesproken.
Die scheidslijn wordt gevormd de grote rivieren. Daarboven zegt men 'patat' en daaronder noemt men hetzelfde product 'friet'. In België wordt deze gewoonte voorgezet en worden enkele varianten van het woord 'friet' gebruikt. Overigens is de patat pas na de Tweede Wereldoorlog in het noorden van ons land aangekomen.
De Belg zegt friet en de Nederlander patat.