Laat je aardappelen na de oogst drogen op een luchtige, droge en donkere plaats. Leg ze in bakken die de lucht doorlaten. Zakken zijn goed om aardappelen te vervoeren, maar minder goed om ze in te bewaren. Controleer de eerste maand een paar keer op de aanwezigheid van rotte knollen, want die steken de rest ook aan.
Nieuwe, verse aardappelen kun je met schil eten 🥔 Maar liggen aardappelen al wat langer of hebben ze groene plekjes of uitlopers? Dan kun je ze beter eerst even schillen en de uitlopers wegsnijden 🔪 ⚠️ In de groene plekjes en uitlopers van aardappelen kan de gifstof solanine zitten.
Voordat de aardappelen in de opslag worden geplaatst, moeten ze worden gepekeld . Pekel de aardappelen gedurende twee weken bij een temperatuur van 7-16 °C en een hoge relatieve luchtvochtigheid (85-95%). Kleine snijwonden en kneuzingen genezen en de schil verdikt tijdens het pekelproces.
Wil je de aardappelen zo lang mogelijk bewaren? Zorg er dan voor dat alle beschadigde aardappelen, hoe klein ook, uit de stapel gehaald worden. Leg de goede aardappelen voorzichtig op een donkere, koele en vorstvrije plaats. Zorg er ook voor dat ze zeker niet nat kunnen worden!
'Vooral oogst voor oktober'
Deze aardappelplanten worden voor de oogst doodgespoten waardoor er minder stikstof wordt opgenomen dan bij het langzaam afsterven van de plant zou gebeuren.
Vaak gebeurt dat in het voorjaar en afhankelijk van het aardappelras is bepaald hoe lang deze onder de grond blijven. Vroege rassen hebben een groeiperiode van 90 – 100 dagen, waar dat bij late aardappelen minimaal 150 dagen is. Hoe langer een aardappel onder de grond blijft, hoe beter deze beschermd is.
De regels zijn bedoeld voor het verbeteren van de waterkwaliteit, een belofte die de Nederlandse regering op Europees niveau heeft gedaan. Boeren die aardappels hebben geoogst, moeten tijdig gewassen planten die een deel van de overgebleven meststoffen uit de grond halen, zodat ze niet in het water terechtkomen.
Plaats ze op een koele, donkere, goed verluchte en droge plaats (bvb. een kelder of berging), tussen 7 en 10°C is ideaal. Heb je geen koele kelder of berging, dan kan de koelkast (de groentelade) een alternatief zijn. Het wordt aangeraden om aardappelen niet langer dan 2 weken te bewaren in de koelkast.
Als de geoogste producten na het rooien droog en afgekoeld zijn tot beneden de 10°C dek je deze af met vliesdoek. Vliesdoek biedt geen bescherming tegen vorst. Hiervoor kun je aanvullende afdekmaterialen aanschaffen. Let op, Agrifirm vliesdoek van 15,75x25m is niet geschikt om aardappelen mee af te dekken.
Er zijn echter ook jaren dat de aardappels pas laat geoogst kunnen worden, bijvoorbeeld bij veel regenval. Het is dan te nat om met de trekker en de aardappelrooier op het land te komen. Het risico is dat je met de machines vast komt te zitten. Toch is er wel een richtlijn wanneer aardappels te oogsten zijn.
Na een paar maanden zijn de aardappelen klaar om geoogst te worden. Eind april geplante knollen kunnen al in juni geoogst worden, terwijl late soorten pas in september of oktober rijp zijn. Een duidelijk teken dat geoogst kan worden, is wanneer het loof geel of bruin en verdord is.
Wat dat precies betekent? Als je eerst aardappelen hebt geplant, dan plant je daarna het beste peulgewassen en dat jaar daarna koolgewassen. Plant je eerst vruchtgewassen, dan kun je daarna het beste wortelgewassen planten, gevolgd door aardappelgewassen.
Het koken van nieuwe aardappelen duurt typisch ongeveer 6–8 minuten, gevolgd door een rustperiode van 5 minuten van het vuur af. De exacte tijd kan enigszins variëren afhankelijk van de grootte van de aardappelen.
De dunne schil van primeuraardappelen verwijder je namelijk het makkelijkste door er met een schone spons over te wrijven. Je kan de nieuwe aardappelen ook in een kom met water (of spoelbak) onderdompelen en voorzichtig 'stampen'. Zo komt de dunne schil lichtjes los en kan je de rest makkelijk met je vingers weghalen.
De meeste vroege en middelvroege aardappelen kunnen in juli/augustus geoogst worden. Halflate of late rassen oogst je vervolgens in september of oktober.
Door ze tweemaal te koken, verdwijnen niet alleen de vitamine C, maar ook andere waardevolle voedingsstoffen. De beste manier is ze goed te spoelen, water aan de kook te brengen en ze pas dan in het water te leggen om ze verder te garen. Dezelfde methode geldt voor geschilde aardappelen.
'Oogst na de herfstvakantie'
"Over het algemeen is het wel zo dat aardappelen in september en oktober meer stikstof opnemen dan het vanggewas. Je kunt ze dus beter oogsten op het moment dat ze daar echt aan toe zijn, dus rond de herfstvakantie." 1 oktober zou dus ook voor stikstofopname een te vroege datum zijn.
Als voorbeeld: voor een kilo aardappelen krijgt de boer tussen de 3 en 20 cent. De kostprijs ligt tussen 12 en 18 cent per kilo. In de supermarkt betaalt de consument grif tussen de €0,50 en €2,00 voor een kilo aardappelen, ook als die niet geschild en voorgekookt maar onbewerkt zijn.
Behalve koel moet jouw bewaarplaats ook nog steeds luchtig, donker en droog zijn. Door contact met licht ontwikkelen de knollen het giftige solanine. Dat zie je ook, want dan worden ze groen.
Om uitlopers zo lang mogelijk te voorkomen kun je ze best op een koele, donkere en droge plaats bewaren.
Geschild, en dan? Als je de aardappelen niet onmiddellijk gaat koken, bewaar je ze best in een kom met water. Als je dat niet doet, kleuren de aardappelen zwart. Maar, belangrijk detail: langs de snijvlakken verliezen de aardappelen wateroplosbare vitaminen – die je daarna dan weggiet met het kookwater.
Hiervoor heeft de overheid beleid ingesteld, waarbij boeren op vaste data moeten oogsten, zoals 1 oktober geldt voor aardappelen. Na deze datum moet er namelijk een 'vanggewas' worden ingezaaid, zoals gras of wintertarwe. Dat houdt stikstof vast, zodat het niet in de bodem en het grondwater terechtkomt.
Let wel op met aardappelen kweken in de winter. Want een periode met stevige vorst doodt al je aardappelpoten. Bescherm je planten met stro of kweek je planten in een kweekzak of plantenbak op een tafel in een serre.
Naast kiemen zijn fysieke beschadiging (denk maar aan een gerimpelde aardappel), vergroening en een bittere smaak drie tekenen dat het glycoalkaloĂŻdegehalte van een aardappel vergroot is. Het weggooien van de kiemen, ogen, groene schil en gekneusde delen kan dus helpen om het risico op vergiftiging te verminderen.