Meeste zout uit bewerkte voedingsmiddelen. Maar liefst 84% van het zout dat mensen binnenkrijgen komt uit bewerkte voedingsmiddelen en gerechten. Slechts 16% komt uit het zoutvaatje. Dagelijkse zoute boosdoeners zijn kazen, vleeswaren, bewerkt vlees en kant-en-klare vleesvervangers.
Het meeste zout krijg je binnen via vleeswaren, kaas, brood, soepen in blik of pak, kant-en-klaarmaaltijden, pizza's, sauzen en snacks. Fabrikanten voegen zout niet alleen toe vanwege de smaak, maar ook voor de houdbaarheid en structuur van een product.
Verwerkt vlees en vleesgerechten : 19%
Spek, worst, ham, vleespasteitjes, saucijzenbroodjes en andere vleesgerechten behoren tot de voedingsmiddelen die het meeste zout (en ook verzadigd vet) aan ons dieet toevoegen. Het is ook aan te raden om minder bewerkt vlees te eten om ons risico op kanker te verminderen.
Pizza en andere gerechten met meerdere ingrediënten zijn goed voor bijna de helft van de natriumconsumptie van Amerikanen. Veel van de ingrediënten, zoals kaas, saus, deeg en bewerkt vlees, bevatten aanzienlijke hoeveelheden natrium, die snel oplopen wanneer ze worden gecombineerd ( 4 ).
Sterk gezouten vleeswaren zijn bijvoorbeeld: rauwe ham, bacon, ontbijtspek, leverkaas, schouderham, normaal gezouten rookvlees en worstsoorten zoals cervelaatworst en salami.
Als tussendoortjes kunt u kiezen uit verschillende soorten zuivel zoals yoghurt, kwark, vla, melk of pap in verschillende smaken. Daarnaast kunt u ook kiezen voor vers fruit, ongezouten notenmelange of beschuit. Deze tussendoortjes zijn zoutarm.
Alle kaas bevat zout, Boerenkaas ongeveer 1,5 procent. Dat geldt voor jonge kaas, maar het gaat ook op voor oude. Veel mensen denken dat ze in oude kaas veel meer zout proeven. Maar dat lijkt erger dan het is.
Onbewerkt vlees en kip bevatten van nature weinig zout. Ook verse vis, aardappelen, rijst en pasta bevatten van nature weinig of geen zout. Kruiden en specerijen zijn natuurlijke smaakmakers.
Te veel zout
Voor een goede gezondheid moeten volwassenen niet meer dan 6 gram zout per dag eten. Dat lijkt haalbaar, maar ongeveer 80% van mensen in Nederland eet meer zout dan dat. Mannen eten gemiddeld meer zout dan vrouwen.
Wil je voor een wat gezondere zoutvariant gaan, dan kies je volgens Geleijnse het beste voor kaliumhoudend zout of zout met extra jodium. Bij kaliumhoudend zout is een deel van het natrium vervangen door kalium, waardoor je bloeddruk minder snel omhoogschiet. Ook extra jodium in zout heeft gezondheidsvoordelen.
Zuur maskeert
Een andere manier om zout te neutraliseren of beter te maskeren is om er een zuur aan toe te voegen. De zure smaak van citroensap of azijn bijvoorbeeld zal de zoute smaak verbergen. Voeg het zuur wel beetje bij beetje toe want een te zuur gerecht is niet beter dan een te zout.
2 Zoet, zuur of zuivel
Als water geen optie is, kun je proberen het zout te verdoezelen met een andere smaakmaker. Limoen- of citroensap, balsamicoazijn, andere azijn, witte wijn, suiker of honing zijn heel goed in het neutraliseren van andere smaken. Zoet en zuur dus. Ga voor de smaak die het best bij je gerecht past.
Uitdroging. De Amerikaanse diëtiste Shauna McQueen legt uit dat de voornaamste reden voor je drang naar iets zouts op uitdroging kan wijzen. “Vaak wijst een zoutdrang niet op honger, maar op dorst. Je lichaam houdt zout vast, maar als je transpireert, verlies je dat.
Bij zoute vis moet je denken aan haring, gerookte zalm, gerookte paling, stokvis of ansjovis. Bij vis in blik is ook vaak zout toegevoegd. Kijk op de verpakking naar het zoutgehalte. Bevat de vis maximaal 2,5 gram zout per 100 gram?
Dat is vooral bij spek, worst, bacon, salami, ham en gerookt vlees. Kies liever voor rosbief, fricandeau, kipfilet, kalkoenfilet, filet américain en de vleeswaren waarop staat dat ze geen of minder zout bevatten. U mag ei eten (alle bereidingen), maar voeg geen zout toe.
Brood bevat gemiddeld circa 0,35 gram zout (140 mg natrium) per boterham van ongeveer 35 gram. Het verschilt erg per broodsoort. Volgens het Warenwetbesluit Meel en brood mag er maximaal 1,8 procent (bakkers)zout berekend op de hoeveelheid droge stof in brood zitten.
Een tekort aan natrium kan ook problemen veroorzaken, zoals verhoogde insulineresistentie en een verhoogd LDL-cholesterolgehalte . Natrium is een belangrijke elektrolyt en het hoofdbestanddeel van keukenzout. Te veel natrium is in verband gebracht met hoge bloeddruk, en gezondheidsorganisaties raden aan om uw natriuminname te beperken.
Bewerkte vleeswaren kunnen veel zout bevatten. Sterk gezout zijn bijvoorbeeld worst, rookvlees, ham, bacon en salami. Wat minder zout zijn fricandeau, kalkoenfilet, kipfilet, rosbief en rollade.
Al met al is zoutloze kaas een gezonde optie voor kaasliefhebbers die een zoutbeperkt dieet volgen. Door het vervangen van natrium door kaliumzout biedt zoutloze kaas nog steeds de heerlijke smaak en textuur van traditionele kaas, maar dan met minder zout.
Een betere strategie is beleg te kiezen dat weinig zout bevat en volkoren brood te nemen. Het kan geen kwaad om het etiket van verpakkingen te controleren als het gaat om zout.
Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid kaas
Een voorgesneden plak weegt tussen de 25 en 30 gram, een zelfgesneden plak tussen de 15 en 30 gram. Je mag dus 1 à 2 plakken per dag. Het eten van kaas is overigens niet slecht voor je, het levert belangrijke voedingsstoffen.
Zoutarm beleg kunt u onbeperkt eten, zoals natriumarme kaas en 100% pindakaas. Van de kaassoorten bevatten Maaslander, Maasdammer, Emmentaler, Gruyère en Hüttenkäse minder zout. Zoet beleg als jam, appelstroop, hagelslag en suiker bevat weinig natrium.