Vastkokende aardappelen bevatten minder zetmeel en meer vocht, waardoor ze hun vorm behouden tijdens het koken. Kruimige aardappelen hebben juist meer zetmeel en minder vocht, waardoor ze uit elkaar vallen en een luchtige structuur krijgen na bereiding.
Vrij vastkokende aardappels: geschikt om te bakken en voor in ovenschotels. Kruimige aardappels: geschikt om te poffen, bakken, pureren en frituren. Zeer kruimige aardappels: geschikt om te pureren of voor in een soufflé.
Kruimige aardappelen
De naam zegt het al: deze worden na het koken kruimig en vallen makkelijk uit elkaar. Daardoor kun je er perfect mooie puree van maken – een must voor goede stamppot.
Vastkokende aardappels zijn fijner van structuur en behouden hun vorm goed na het koken of bakken. Daarmee zijn ze perfect voor salade en ovenschotels. Door de fijne structuur is de kooktijd wel iets langer. Vrij vastkokende aardappels blijven heel als je ze kookt, maar de buitenkant wordt een beetje kruimig.
Kies voor een vastkokende aardappel. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor een Nicola aardappel, deze is vastkokend en lekker van smaak. Het nadeel is wel dat je deze aardappel nog zelf moet schillen.
Kruimige aardappelen zijn ideaal voor stamppot, omdat ze makkelijk uit elkaar vallen na het koken en mooi tot puree te stampen zijn. Goed kruimig zijn bijv. eigenheimers, bildtstar, santé, doré, irene, frieslander, lekkertanden en resonant.
Vastkokende aardappelen hebben, net als nieuwe aardappelen, glad, stevig vruchtvlees dat goed zijn vorm behoudt tijdens het koken. Ze zijn heerlijk in salades of gewoon gekookt . Belangrijke vastkokende variëteiten zijn Charlotte, Maris Peer en Jersey Royal.
Wie ten volle wil genieten van gezondheidsvoordelen van aardappelen, kiest voor een gezonde bereiding. Gekookt, gestoomd, gepoft, in de schil… Kook je aardappelen in de schil, dan gaan er minder vitaminen verloren. Aardappelen zijn een gezond én veelzijdig ingrediënt waarmee je zoveel kanten uit kunt.
De beste manier om te bepalen welk type aardappel het is, kruimig of vastkokend, is door hem voor te koken . Een vastkokende aardappel heeft een glad, glanzend oppervlak en blijft goed aan elkaar plakken, waardoor hij ideaal is om koud te serveren en in salades te gebruiken.
Vastkokende aardappelen moeten ongeveer 20 minuten gekookt worden. Zorg ervoor dat de stukken ongeveer dezelfde grootte hebben. Kun je gemakkelijk met een vork in de aardappel prikken?
In tegenstelling tot vastkokende aardappels, vallen kruimige na het koken sneller uit elkaar. Ze worden ook wel bloemig of melig genoemd, en zijn bij uitstek geschikt om te pureren en te poffen. De smaak van aardappelen lijken allemaal erg op elkaar, maar verschilt toch wel een beetje per ras.
Gebruik bloemige of vastkokende aardappelen voor de puree. Vastkokende aardappelen houden minder vocht vast, waardoor de puree meer smaak krijgt. Kook de aardappelen het liefst in de schil en pel ze voordat je ze pureert.
Kijk ook bij kruimige aardappelen goed naar de grootte van de aardappelen. Zet ze half onder water en kook ze 15-20 minuten. Check met een vork of scherp mes na 15 minuten of ze bijna gaar zijn. Zo niet, laat ze steeds een minuut extra koken.
Vastkokende aardappelen (bijvoorbeeld Nicola of Charlotte) behouden bij het koken goed hun vorm, bloemige aardappelen (zoals Bintje of Bildtstar) vallen een beetje uit elkaar. Kies liever niet voor té bloemige aardappelen zoals pureeaardappelen: die zijn beter om, zoals hun naam al zegt, puree van te maken.
Vermijd vastkokende aardappelen
Ze behouden goed hun vorm bij koken, maar bij het bakken worden ze taai, slapper en bleker van kleur. Ze zijn dus perfect voor salades of gratins, maar niet geschikt voor friet bakken.
Kruimige aardappels zorgen voor zachte friet met knapperige buitenkant. Risico is wel dat de friet uit elkaar valt. Vastkokende aardappels vallen minder snel uit elkaar maar resulteren vaak in slappe friet. Er zijn daarom speciale rassen ontwikkelt speciaal voor het maken van friet: Santana, Innovator en de Agria.
"Vastkokend" betekent dat ze wat harder blijven als ze gekookt worden. Goed voor salades of stoofschotels bijvoorbeeld. Terwijl "kruimige" aardappelen wat makkelijker uit elkaar vallen, wat goed is voor dingen zoals aardappelpuree.
Welke aardappelen gebruik je voor gratin? Voor gratin gebruik je best vastkokende aardappelen zoals Charlotte, Jazzy of Nicola. Deze behouden namelijk hun vorm tijdens het garen. Spoel je aardappelen of aardappelschijfjes niet af, want zo verwijder je het zetmeel.
Aardappelen bevatten veel resistent zetmeel, een opneembare stof die de groei van goede bacteriën in de darmen bevordert. Onderzoek heeft laten zien dat resistent zetmeel insulineresistentie kan verminderen.
Vergeleken met eenzelfde portie gekookte aardappelen leveren gekookte deegwaren en rijst meer calorieën, minder kalium en geen vitamine C. Vervang aardappelen daarom niet elke dag door een graanproduct en voorzie bij vervanging altijd een vitamine C-rijke bron in je voeding zoals een extra portie groenten of fruit.
Maken aardappelen dik? Het antwoord is volmondig 'nee'. En dat kan je met cijfers staven. Een normale portie gekookte aardappelen - dat is ongeveer 200 gram of 4 middelgrote aardappelen ter grootte van een kippenei - brengt slechts 140 kilocalorieën aan.
Iedere aardappel is geschikt voor bepaalde type gerechten. Zo zijn kruimige aardappelen uitermate geschikt voor het maken van een hutspot of aardappelpuree. Vastkokende aardappelen zijn daar minder geschikt voor.
Aardappelen hoeven niet per se geschild te worden, zeker om te bakken en voor ovenbereidingen is schillen niet nodig. Eet aardappelen alleen in de schil als ze vers en onbeschadigd zijn. Gebruik eventueel een scrubhandschoen om de schil van de aardappelen schoon te maken.
Bildstar. De Bildstar is een vastkokende aardappel die na het koken aan de buitenkant iets kruimelig blijft en heeft een rode gladde schil. Het is een middelvroege aardappel die in de maanden juni en juli het lekkerste is. Je kan hem het beste bereiden door hem te koken, bakken of in de oven te doen.