Rauwe melk is echt verse melk die rechtstreeks uit de uier van de koe komt en niet is verhit of op enige andere manier is bewerkt. Puur natuur, dus. Dat heeft voordelen. Zo bevat rauwe melk meer natuurlijke antilichamen, eiwitten en bacteriën dan gepasteuriseerde melk.
Rauwe melk is melk die rechtstreeks van de koe, geit of schaap komt, zonder dat deze is bewerkt. Daarom wordt rauwe melk vaak ook verse melk genoemd.
In rauwe melk blijven, doordat het niet gepasteuriseerd wordt, zowel de enzymen als de eiwitten/aminozuren intact waardoor ons lichaam ze beter kan benutten, bijvoorbeeld voor de aanmaak van neurotransmitters.
De Amerikaanse voedingsrichtlijnen adviseren volwassenen om magere of halfvolle melk te kiezen in plaats van volle melk om de hoeveelheid verzadigd vet in de voeding te verminderen. Deze aanpak is bedoeld om de inname van verzadigd vet te beperken tot minder dan 10% van de dagelijkse calorieën en het risico op chronische ziekten te verminderen.
Het grote verschil tussen rauwe, verse en houdbare melk is vooral de smaak. Voor de voedingswaarde maakt het niet zoveel uit. De verhoudingen mineralen, lactose, eiwit en vet veranderen niet bij pasteuriseren. Wel is het zo dat de vitamines bij houdbare melk iets afnemen, al is dat verschil echt minimaal.
Zowel volle, halfvolle als magere melk staan in de lichtgroene zone van de voedingsdriehoek en passen dus in een gezonde voeding. Halfvolle melk krijgt in het algemeen de voorkeur. Hiermee krijg je minder (verzadigd) vet en calorieën binnen maar nog altijd voldoende eiwitten, vitaminen en mineralen.
Als het om zuivelproducten gaat, is de term 'ultra' een synoniem voor overmatig bewerkte zuivel. Het doel van UP- of UHT-pasteurisatie is om de houdbaarheid van producten te verlengen en ze houdbaar te maken. Met UP- of UHT-gepasteuriseerde zuivel gaan de verse boerderijsmaak en de goede bacteriën verloren .
Voor oudere kinderen en volwassenen is het een goed idee om voor magere melk te kiezen, omdat te veel verzadigd vet in je voeding kan leiden tot een hoog cholesterolgehalte. Als je probeert om minder vet te eten, probeer dan over te stappen op 1% vet of magere melk. Deze bevatten nog steeds de belangrijke voedingsvoordelen van melk, maar bevatten minder vet.
Verborgen calorieën
Zoals je ziet, zit er best wat verschil in calorieën tussen alle opties die er zijn. Het laagst in calorieën is ongezoete amandelmelk, het hoogst is volle koemelk, op de hielen gevolgd door de barista havermelk.
Sojamelk is een uitstekend plantaardig alternatief dat qua eiwitgehalte vrijwel gelijk is aan koemelk, waardoor het de beste melk is voor 60-plussers. Het levert ook essentiële vetzuren, vitaminen en mineralen, en is vaak verrijkt met calcium en vitamine D en B12.
Risico's rauwe melk
In rauwe melk (rauwe room en colostrum) kunnen verschillende bacteriën voorkomen, zoals campylobacter, salmonella en E. coli. De bacteriën komen tijdens het melken van de koe of tijdens het bewaren in de melk. Je loopt het risico op een bacteriële voedselinfectie, die je behoorlijk ziek kan maken.
Rauwe melk is de beste hersteldrank na een training vanwege de natuurlijke voordelen die het met zich meebrengt. Het is rijk aan eiwitten, gezonde vetten, enkelvoudige koolhydraten en diverse voedingsstoffen die door grasgevoerde koeien uit de grond worden gehaald .
Bepaalde goede bacteriën in rauwe melk worden ook wel probiotica genoemd. Het woord probiotica is afgeleid van het Latijns-Griekse woord probioticum: pro is Latijn voor 'voor', bios is Grieks voor 'leven'; 'voor leven' dus. Doordat rauwe melk probiotica bevat kan dit bijdragen aan het microbiële evenwicht in de darmen.
Risico's van rauwe melk
Naast gezonde bacteriën, kunnen in rauwe melk ook verschillende ongezonde bacteriën voorkomen, zoals campylobacter, listeria, salmonella en E. coli. Deze bacteriën komen in de melk terecht tijdens het melken van de koe of tijdens het bewaren van de melk.
De AMA is ook van mening dat alle melk die voor menselijke consumptie wordt verkocht, gepasteuriseerd moet worden. Rauwe melk kan een bron zijn van door voedsel overgedragen ziekten , aldus de CDC. Hoewel goede praktijken op boerderijen kunnen helpen om melkbesmetting te verminderen, garandeert dit niet dat de melk veilig is voor bacteriën.
Het nadeel van pasteuriseren is dat het veel energie vraagt en dat het ook eiwitten en vitaminen vernietigt. Bovendien zou het de oplosbaarheid van calcium verminderen. Volgens onderzoek van GEA wordt door hitte pasteurisatie 45 procent van de immu noglobine vernietigt.
Volle melkproducten bevatten verzadigde vetzuren en zijn daarom minder aangewezen. Wie voor magere en ongezoete melkproducten kiest, krijgt daarentegen maar weinig calorieën binnen, terwijl ze evenveel vitaminen en mineralen bevatten. Volle melk bevat wel iets meer vitaminen A en D. Melk maakt niet dik.
Lactose wordt in je lichaam omgezet in glucose en galactose. Dit zorgt ervoor dat je bloedsuiker stijgt, wat ketose kan onderbreken. Dit is niet bevorderend voor gewichtsverlies. In bijvoorbeeld melk en joghert zijn van nature veel melksuikers aanwezig dus vandaar dat het in fase 1 niet is toegestaan om te gebruiken.
'Twee glazen melk per dag is goed voor je'
"Er wordt door de Richtlijnen Goede Voeding geadviseerd om twee porties zuivel per dag te nemen", zegt Ellen Kampman, hoogleraar Voeding en Kanker aan Wageningen University and Research. "In zuivel zitten belangrijke bouwstenen, zoals calcium, vitamine B12 en B2.
Een te kort aan serotonine kan ervoor zorgen dat je lastig in slaap komt. Daarom is een boost aan serotoine, en dus tryptofaan bevorderend voor je slaap. In melk zit tevens het hormoon melatonine wat ervoor zorgt dat je slaperig wordt. Ook goed voor je slaap dus en erg positief.
Is melk gezond? Melk en melkproducten dragen bij tot een volwaardige voeding die de gezondheid bevordert. Dat is recent bevestigd in de nieuwe voedingsaanbevelingen voor volwassenen van de Hoge Gezondheidsraad die adviseert om dagelijks tussen 250 en 500 ml melk en melkproducten te gebruiken.
Mensen die veel magere of halfvolle melk drinken hebben een iets hoger overlijdensrisico, vooral door hartfalen of colorectale kanker. Terwijl bij mensen die veel volle melk drinken juist cardiovasculaire aandoeningen en diverse soorten kanker vaker voorkwamen.
UHT: nadelen
UHT is een goede manier om melk veilig te maken voor consumptie, maar het heeft ook een nadeel: het tast de smaak van melk aan. Het wordt niet vies, wel een beetje vlak.
Volle melk is de meest onbewerkte melksoort van de drie. Volle melk bevat van nature ongeveer 3,5 % vet. De vetten in melk zorgen waarschijnlijk voor een stabielere bloedsuikerspiegel door de opname van suiker te vertragen. In dit opzicht kan volle melk de beste optie zijn.