Waarom is vloeibaar frituurvet gezonder? In vloeibare frituurvetten zitten in vergelijking met vaste frituurvetten veel goede, onverzadigde vetten. Deze onverzadigde vetten verlagen het cholesterolgehalte. Een laag (LDL-) cholesterolgehalte vermindert het risico op hart- en vaatziekten.
De voordelen van frituurolie
Gezondere optie: Frituurolie bevat doorgaans meer onverzadigde vetzuren en minder verzadigde vetten dan frituurvet. Dit maakt het gezonder en een betere keuze voor klanten die letten op hun vetinname.
Het element onder de pan hebben is een vereiste wanneer je vast vet wilt gebruiken in plaats van olie. Dit omdat bij het terug opwarmen van gestold vet (om het element heen) er gevaarlijke situaties kunnen ontstaan zoals het doorbranden van het element door oververhitting.
De winnaar: Kokosolie is de gezondste keuze voor frituren
Uit onderzoek blijkt dat zelfs na 8 uur continu frituren bij 180°C de kwaliteit niet afneemt (2). Meer dan 90% van de vetzuren in kokosolie zijn verzadigd, waardoor het zeer goed tegen verhitting kan.
Veel verzadigd vet in je voeding verhoogt je cholesterol. Dit verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Onverzadigd vet zorgt ervoor dat je lichaam cholesterol beter afvoert. Vervang daarom verzadigd vet in je voeding zoveel mogelijk door onverzadigd vet.
Vloeibare botersoorten zijn gezonder om in te bakken dan harde boter. Het aandeel verzadigde vetten is bij vloeibare boters immers kleiner. De meeste bak- en braadproducten worden vervaardigd op basis van plantaardige oliën en vetten, waaraan ook zout en aroma's zijn toegevoegd.
Onverzadigd vet is Oké
In voeding zitten twee soorten vet: verzadigd en onverzadigd vet. In elk product met vet zitten altijd beide soorten, in verschillende verhoudingen. Je hebt minder kans op hart- en vaatziekten als je producten met veel verzadigd vet vervangt door producten met veel onverzadigd vet.
Verzadigde vetzuren zitten vooral in dierlijke levensmiddelen zoals in zuivel en vlees, maar ook in koek, gebak en snacks. En kokosolie en palmolie bevatten veel meer verzadigd vet dan andere plantaardige oliën. Verzadigde vetzuren worden over het algemeen gezien als 'slechte' vetzuren.
Welke kookoliën zijn het gezondst? Skousen raadt avocado-olie en extra vierge olijfolie aan, vooral voor iedereen die het risico op kanker of terugkeer van kanker wil verminderen. "Deze twee zijn rijk aan hart-gezonde enkelvoudig onverzadigde vetzuren, antioxidanten en omega 3-vetzuren", zegt ze.
Minder ongewenste stoffen
Van Boekel is voorstander van frituren in vast vet, omdat dit minder snel wordt afgebroken dan vloeibare vet. In die laatste zitten veel onverzadigde vetzuren, waardoor tijdens frituren ongewenste stoffen ontstaan als hydroperoxiden, aldehyden en ketonen.
Cafetaria's die Verantwoord Frituren gebruiken vloeibaar frituurvet of frituurolie. Daarin zitten, in vergelijking met vaste frituurvetten, veel onverzadigde vetzuren in. Onverzadigde vetzuren helpen een normaal cholesterolgehalte te behouden.
Wanneer bij het verantwoord frituren gezondheid belangrijk is dan is ons advies om gebruik te maken van zonnebloemolie. Zonnebloemolie bevat veel onverzadigde vetzuren en is daardoor net als vloeibaar frituurvet beter voor de gezondheid. Deze onverzadigde vetzuren verlagen het cholesterolgehalte.
Oude olie kan met zuurstof reageren en ranzig worden. Bovendien ontstaan er sneller schadelijke stoffen zoals PAK's. Als de frituurolie 5 tot 7 keer is gebruikt, is het advies de olie te vervangen. Dat geldt ook als er een sterke geur of smaak aan zit, het donker of stroperig wordt en gaat walmen of schuimen.
De allerbeste, lekkerste en knapperigste frietjes bak je in ossewit (vast vet). Het vaste vet (ook beschikbaar in plantaardige versie) is nu een ideale oplossing. Frituurolie is immers erg schaars en zeer duur geworden.
Het energieverbruik van een airfryer en een friteuse zijn ongeveer gelijk. De opwarmtijd van een friteuse is wat langer, maar de totale baktijd is vergelijkbaar met de airfryer. Per bereiding is het energieverbruik dus ongeveer gelijk.
Hoewel zonnebloemolie veel gebruikt wordt om in te frituren, is het niet de gezondste keuze. Bij hoge temperaturen kunnen schadelijke stoffen zoals aldehyden ontstaan. Zeker bij herhaald gebruik wordt dit risico groter.
Denk aan een mespunt zachte of vloeibare margarine of minarine per sneetje brood. Die vetstoffen zijn plantaardig, bevatten vooral onverzadigde vetten en hebben een gunstig effect op je gezondheid. Dik oké dus om vooral deze te kiezen!
Behalve vloeibaar frituurvet is gewone plantaardige olie, zoals zonnebloemolie en olijfolie, ook geschikt om in te frituren. Extra vierge olijfolie wordt vanwege de smaak vooral koud gebruikt voor pasta, salade, vinaigrettes, tapenades en koude sauzen. De smaak gaat grotendeels verloren na verhitting.
Zaadoliën kunnen ontstekingen veroorzaken en bijdragen aan chronische ziekten zoals hartziekten, diabetes en hormonale problemen. Dit komt doordat ze bij hoge temperaturen verwerkt worden, wat oxidatie van vetzuren bevordert. Bovendien bevatten ze veel omega-6-vetzuren, wat de omega 3/omega 6-balans verstoort.
Oliesoorten met veel verzadigde vetten sorteren we in de categorie 'ongezond", legt hij uit. Hij raadt aan om vooral olijfolie, koolzaadolie en sojaboonolie te gebruiken. "Olijfolie is rijk aan enkelvoudige onverzadigde vetten", verduidelijkt Sollid.
"In oliën zitten onverzadigde vetten. Die zijn beter dan de verzadigde, die in boter en andere harde vetten zitten. Onverzadigde vetten bevatten namelijk goed HDL-cholesterol en verzadigde het slechtere LDL-cholesterol." Olie is het beste om in te braden en bakken.
Een cholesterolarm dieet bevat veel onverzadigde vetten, vezels en veel groente en fruit. Ook magere zuivelproducten, peulvruchten en plantaardige oliën worden aanbevolen als onderdeel van een cholesterolarm dieet. Je kan nog wel koffie drinken, maar het liefst ongefilterd.
Omega-3 vetzuren – Deze gezonde vetten houden je aderen elastisch en bevorderen een goede doorbloeding. Ze zijn te vinden in vette vis (zoals zalm en makreel), avocado's, lijnzaad en walnoten.
Is elke dag een lepel olijfolie gezond? Ja, een halve eetlepel doet al wonderen. Uiteraard is het wederom belangrijk dat het in je dieet past.