Is haverdrink dan gezonder dan gewone melk? Nee, voor je gezondheid maakt het niet uit of je haverdrink neemt of gewone melk. Ga wel voor de magere of halfvolle variant als je voor melk kiest. Als je voor een plantaardig alternatief zoals haverdrink kiest, is het wel belangrijk dat je voldoende eiwitten eet.
Verder bevat dierlijke melk veel meer calcium, vitamine B12 en vitamine D. Aan de andere kant bevat havermelk meer vezels en minder vet. Haverdrank is dus niet echt een vervanger van koemelk. Maar als je iets melkachtigs wil drinken, wat niet afkomstig is van een dier, dan is het een gezonde keuze.
Het is niet alleen een goede bron van B-vitamines (vanwege de oorsprong van volkoren granen), de meeste havermelk bevat ook toegevoegde vitamine A, D en calcium. Deze voedingsstoffen zijn essentieel voor veel van de lichaamsprocessen. Havermelk bevat ook meer vezels en eiwitten dan vergelijkbare noten- of rijstmelk.
De Amerikaanse voedingsrichtlijnen adviseren volwassenen om magere of halfvolle melk te kiezen in plaats van volle melk om de hoeveelheid verzadigd vet in de voeding te verminderen. Deze aanpak is bedoeld om de inname van verzadigd vet te beperken tot minder dan 10% van de dagelijkse calorieën en het risico op chronische ziekten te verminderen.
Het vet in melk bevat wel veel verzadigde vetten. Dit vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Eet je magere en halfvolle melkproducten, dan krijg je niet te veel verzadigde vetten binnen.
Dat karnemelk goed is voor je darmen, is al vrij lang bekend. Zo won een Russische geleerde in 1908 al een Nobelprijs met onderzoek naar dit onderwerp. Hij ontdekte dat gefermenteerde melkproducten (zoals karnemelk) kunnen helpen om onze darmen gezond te houden.
Havermelk is niet alleen een alternatief voor zuivel, maar heeft ook een uniek voedingswaardeprofiel. Het is verrijkt met voedingsstoffen als calcium, vitamine D en B-vitamines. Daarnaast bevat het beta-glucanen, oplosbare vezels die kunnen helpen bij het verlagen van het cholesterolgehalte.
Volle melk is de meest onbewerkte melksoort van de drie. Volle melk bevat van nature ongeveer 3,5 % vet. De vetten in melk zorgen waarschijnlijk voor een stabielere bloedsuikerspiegel door de opname van suiker te vertragen. In dit opzicht kan volle melk de beste optie zijn.
Verborgen calorieën
Zoals je ziet, zit er best wat verschil in calorieën tussen alle opties die er zijn. Het laagst in calorieën is ongezoete amandelmelk, het hoogst is volle koemelk, op de hielen gevolgd door de barista havermelk.
Qua voedingswaarde is plantaardige melk niet per se gezonder dan koemelk, dus als bovenstaande niet op jou van toepassing is, is er geen reden om koemelk te laten staan. Kies bij plantaardige melk vooral soorten met veel eiwit die verrijkt zijn met vitamine B12 en calcium en niet te veel suiker en zout bevatten.
Haver bevat namelijk van nature anti-nutriënten. Dit zorgt ervoor dat je voedingsstoffen minder goed opneemt”, vertelt Struik. “Het is dus niet goed voor je darmgezondheid. Daarnaast kunnen anti-nutriënten voor een opgeblazen gevoel, winderigheid en huidklachten zorgen.”
Voor je gezondheid kun je het beste kiezen voor de magere of halfvolle yoghurt, en dan de 'naturel' variant zonder toegevoegd suiker. Yoghurt bevat veel goede voedingsstoffen, waaronder eiwit, calcium en vitamine B12 en B2. Het eten en drinken van zuivelproducten hangt samen met een lager risico op darmkanker.
Elke dag hetzelfde eten is over het algemeen niet goed. Ook havermout moet je niet elke dag eten. Het bevat bijvoorbeeld fytinezuur, een stof die de opname van bepaalde mineralen zoals calcium en ijzer kan belemmeren.
'Havermelk scoort gunstig onder de plantaardige opties. Hoewel het minder eiwitrijk is dan sojamelk, is het rijker aan vezels. Het bevat meer vezels, B12 en B2, en heeft een gunstiger vetzuurprofiel in vergelijking met kokosmelk – dat voornamelijk uit verzadigd vet bestaat – en amandelmelk', zegt Chauhan.
3. Waarom kost plantaardige melk meer? “Omdat plantaardige melk duurder is in aankoop dan koemelk”, weet Vande Cappelle. “Een van de zaken die daarin meespelen is dat er een iets hogere accijns geheven wordt op havermelk, amandelmelk en erwtenmelk.
De havermelk is in een schone fles in de koelkast ongeveer 5 dagen houdbaar. Lekker om gewoon te drinken, of gebruik de havermelk als vervanging van gewone melk in (bak)recepten zoals pannenkoeken. Van de overgebleven pulp kun je haverkoekjes of crackers maken.
Als u probeert minder vet te eten, kunt u het beste overstappen op melk met 1% vet of magere melk . Deze melk bevat nog steeds de belangrijke voedingsvoordelen van melk, maar bevat minder vet.
Ook van havermelk zijn weer verschillende varianten te vinden. Kies bij voorkeur voor een ongezoete haverdrink die verrijkt is met extra vitaminen en mineralen als calcium. Het is dan nog steeds geen volwaardige vervanger van koemelk, maar wel de meest gezonde variant van dit plantaardige alternatief.
Havermelk heeft maar weinig voedingswaarde ten opzichte van sojamelk. Het kan wel het slechte cholesterol verlagen, maar doet dat minder goed dan soja. Al met al is mijn advies dus, op basis van de literatuur en de voedingswaarde, om als plantaardige melk sojamelk te gebruiken.
'Twee glazen melk per dag is goed voor je'
"Er wordt door de Richtlijnen Goede Voeding geadviseerd om twee porties zuivel per dag te nemen", zegt Ellen Kampman, hoogleraar Voeding en Kanker aan Wageningen University and Research. "In zuivel zitten belangrijke bouwstenen, zoals calcium, vitamine B12 en B2.
Het is echter wel zo dat havermelk in vergelijking met andere soorten (plantaardige) melk over het algemeen rijker aan calorieën, koolhydraten en vezels is. Wie wilt afvallen kan daarom het beste gaan voor amandelmelk.
Plantaardige varianten zoals amandel- of havermelk zijn een goed alternatief, zolang je kiest voor ongezoet en verrijkt. Voor gezonde nieren past een glas prima in je voedingspatroon. Heb je nierschade of hoge bloeddruk? Overleg dan met je arts of diëtist, omdat kalium en fosfor soms beperkt moeten worden.
Is haverdrink dan gezonder dan gewone melk? Nee, voor je gezondheid maakt het niet uit of je haverdrink neemt of gewone melk.