Dat is een gas. Die belletjes zorgen ervoor dat het mengsel van gemalen graan en water gaat rijzen. Na verloop van tijd worden die belletjes zo groot en is de structuur van het mengsel te zwak om al die gasbelletjes vast te houden. Dus na een tijdje zakt het desem weer in tot het niveau van de voeding.
Oorzaak: Als het brood niet lang genoeg of op de juiste temperatuur wordt gebakken, kan de binnenkant nog te vochtig zijn. Dit zorgt ervoor dat het brood na het bakken inzakt. Oplossing: Zorg dat het brood volledig is gebakken door het de voorgeschreven tijd in de oven te laten staan.
Het niet laten verdubbelen van het deeg tijdens de eerste rijzing kan een reden zijn waarom je zuurdesembrood plat en compact is. Een andere reden is dat het niet lang genoeg rijpt tijdens de tweede rijzing (bewijs).
Als je deeg te droog is geworden tijdens het rijzen – we hebben het dan over een verkorst deeg – scheurt het brood ook bijna zeker. Voldoende vocht (waterdamp) tijdens het rijzen is de oplossing. Met een vochtige theedoek kom je al een eind, maar een rijsoven met wat vocht (stoomovenfunctie) is ideaal.
Deeg zakt of stort soms tijdens het bakken in doordat het te lang gerezen heeft. De oplossing is de narijstijd te bekorten. Het zal dan niet meer instorten. Maar door de kortere rijstijd levert dat dan wel een compacter brood op, maar dat ligt niet aan jou, maar aan het gebruikte meel.
Bij het bakken van zuurdesembrood kneden we meestal direct ná het autolyseproces: het moment waarop meel en water 1 tot 4 uur rusten om goed te hydrateren. Na autolyse voeg je de starter kits starter en zout toe. Daarna kneed je het deeg — met de hand of via technieken als stretch and fold of slap and fold.
Veelvoorkomende fouten bij het bakken met gist
Het water moet tussen de 38 en 43 graden Celsius zijn. Te veel of te weinig gist gebruiken: Te veel gist kan leiden tot een te sterke gistsmaak, terwijl te weinig gist kan resulteren in een deeg dat niet goed rijst.
Gebruik een keukenthermometer: een gaar brood heeft een interne temperatuur van rond de 96-98°C.
Een harde korst is een veelvoorkomend probleem bij het bakken van zuurdesembrood en kan worden veroorzaakt door overbakken of onder-proofing van het deeg. Probeer om het brood korter te bakken of het deeg langer te fermenteren voordat je het bakt om dit probleem op te lossen.
Zuurdesembrood heeft tijd nodig om volledig af te koelen. Het kan verleidelijk zijn om snel een warme snee zuurdesembrood af te snijden, maar het is belangrijk om het brood minimaal 2 uur (bij voorkeur langer) te laten rusten. Dit geeft het zuurdesembrood de kans om zijn volledige smaak en textuur te ontwikkelen.
Soms ontstaat een gat doordat het deeg net iets te lang, en dat hoeft maar 10 minuten te zijn, 'gelegen' heeft. Hoe langer een deeg gerezen heeft, hoe meer 'rijs er in zit' en des te moeilijker de verwerking.
Een te lang rijsproces (in het Engels heet dit overproofing) haalt de kwaliteit van je glutennetwerk naar beneden, waardoor je brood minder mooi uit de oven komt. Het is dus een kunst om je deeg precies lang genoeg te laten rijzen.
Verwarm de oven op 220°C. Draai de deegkom om op een bakplaat (of doe het deeg in een broodvorm, ikzelf gebruik een oude gietijzeren braadpan) bestrooi met een pietsje gezeefde bloem en snij enkele inkepingen in het brood. Zet in de oven en bak het brood gaar in circa 40 minuten.
Activeer de hoeveelheid desem dat je voor het recept nodig hebt. Voorbeeld: voor een recept heb je 25% actief desem nodig. Dus voor een recept met 500 gram meel heb je dus 125 gram desem nodig. Wanneer je bijvoorbeeld 40 gram desem in je koelkast hebt dan activeer je dat met 80 gram water en 80 gram meel of bloem.
Gangbaar gebruik van instant gist in brood is 1,4% van het meel/bloem gewicht. Dat is 7 gram instant gist op 500 gram bloem of meel. Is je gist vers dan gebruik je 4% van het bloemgewicht. Dat is in dit voorbeeld 20 gram.
Laat u uw deeg te kort rijzen, dan blijft uw brood compact en smakeloos. Laat u het deeg echter te lang staan voor u het in de oven schuift, dan kan het instorten of teveel luchtbellen bevatten. De juiste rijstijd is dus essentieel, maar wat is die juiste tijd?
Te kort of te lang gerezen deeg
Symptoom: Je brood zakt in of loopt uit in de oven. Oorzaak: Te lang gerezen deeg verliest kracht. Te kort gerezen deeg heeft niet genoeg gas opgebouwd. Oplossing: Kijk naar het deeg, niet naar de klok.
Autolyse is een rustmoment tijdens het maken van (zuurdesem)brood. Je mengt alleen meel en water en laat dit mengsel een tijdje staan voordat je de desemstarter en het zout toevoegt. Tijdens deze rusttijd begint het deeg al soepeler te worden, omdat er vanzelf gluten ontstaan.
Een veelgebruikte verhouding voor één brood van ongeveer 750-850 gram (afhankelijk van het vochtgehalte) is: 500 gram bloem/meel. 350-375 ml water (70-75% hydratatie) 100 gram actieve zuurdesemstarter (20% van de totale hoeveelheid bloem)
Voor “gewoon” brood kunt u het best olie toevoegen (zoals olijfolie of zonnebloemolie) om het deeg soepeler te maken en de kruim iets malser. Het gebruik van olie maakt het brood vaak iets luchtiger dan wanneer u boter gebruikt.
Een broodverbeteraar is een additief dat wordt gebruikt bij het bakken van brood om de kwaliteit en eigenschappen van het brood te verbeteren. Het is een mengsel van verschillende ingrediënten die bedoeld zijn om de textuur, houdbaarheid, smaak, kleur en versheid van het brood te optimaliseren.