In vergelijking met andere soorten vlees zit er in alle soorten gehakt relatief veel verzadigd vet. Wil je gehakt met minder vet, dan kun je beter kiezen voor tartaar. Vegetarisch gehakt varieert in de hoeveelheid verzadigd vet en sommige soorten bevatten veel zout.
Het vet in gehakt bestaat voor bijna de helft uit verzadigd vet. Voedingswetenschappers zijn het erover eens dat je hier beter niet te veel van kunt binnenkrijgen, omdat het voor een verhoging van het slechte LDL-cholesterol zorgt en daarmee het risico op hart- en vaatziekten vergroot.
Vergeleken met een eersteklas biefstuk biedt rundergehakt een breder voedingsprofiel, met dezelfde eiwitdichtheid en prometabolische vetten, evenals een breder scala aan vitamines, zoals B-complex en choline, die essentieel zijn voor de gezondheid van de hersenen en lever.
Bewerkt of onbewerkt
Salami, ham, paté en hamburgers zijn bewerkte vleesproducten. Dit vlees is op een manier bewerkt, zodat het langer houdbaar blijft of de smaak versterkt. Bewerkt (rood) vlees is over het algemeen ongezonder dan onbewerkt (rood) vlees. Tijdens de bewerking wordt namelijk vaak veel zout toegevoegd.
Rood vlees bevat veel eiwitten, maar niet meer dan wit vlees. Gehakt bevat veel vet, waarvan het merendeel verzadigde vetten en omega 6-vetzuren. Rood vlees staat bekend om het hoge gehalte aan ijzer. Het is dan vooral de lever die het meeste ijzer levert.
Mager vlees uit de delicatessenzaak is bijvoorbeeld gezonder dan een vette, onbewerkte hamburger of biefstuk. Over het algemeen zijn spek, worst, hotdogs, pastrami en veel andere bewerkte vleessoorten echter vetter, zouter, calorierijker en bevatten ze meer additieven dan onbewerkt rood vlees zoals rundvlees, varkensvlees en lamsvlees.
Het advies is om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, inclusief vleeswaren. Eet daarbinnen maximaal 300 gram rood vlees, zoals rundvlees en varkensvlees. Dit is een maximum, minder of geen vlees eten kan ook. Onbewerkt mager vlees staat in de Schijf van Vijf.
De Kankerraad adviseert:
Vermijd bewerkte vleeswaren zoals worstjes, salami, spek en ham , die veel vet en zout bevatten. Beperk de consumptie van verbrand of verkoold vlees. Kies voor magere stukken vlees en gevogelte en eet meer vis en veel plantaardige voedingsmiddelen, zoals fruit, groenten en volkoren granen.
Rund- en lamsvlees zijn het meest vervuilend, daarna volgt varkensvlees. Kip is het minst vervuilend. Kies ook eens voor gerechten zonder vlees of gebruik een plantaardige vleesvervanger. Verspil zo min mogelijk eten.
1. Bewerkte vleeswaren zoals spek, hotdogs en vleeswaren . Bewerkte vleeswaren zoals worst, ham en spek bevatten veel calorieën en zout en worden in verband gebracht met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten vanwege hun invloed op cholesterol en bloeddruk, aldus Julia Zumpano, RD, gediplomeerd diëtiste bij de Cleveland Clinic in Ohio.
Rood vlees bevat verzadigde vetten , wat Hwang omschrijft als vetten die vast zijn bij kamertemperatuur. Hoewel ze opmerkt dat het lichaam vet nodig heeft, kan te veel verzadigd vet het risico op hart- en vaatziekten en beroertes verhogen. Vlees met veel verzadigde vetten bevat ook veel calorieën.
Zo telt een portie mager ongekruid kalfsgehakt het laagst aantal calorieën, maar bevat evenveel ongekruid rundergehakt het minste vet. Kippengehakt komt op de derde plaats. Het is iets vetter dan kalfs- of rundergehakt, maar is ideaal ter afwisseling.
We weten dat het eten van rood en bewerkt vlees de kans op darmkanker kan vergroten. Het is dus belangrijk om de hoeveelheid hiervan te verminderen. Je hoeft deze voedingsmiddelen niet helemaal te schrappen, maar kies gewoon af en toe voor rood en bewerkt vlees in plaats van elke dag.
Vleeswaren, zoals worst, ham of paté, en bewerkt vlees zoals hamburger, worst en gemarineerd vlees vallen in de categorie bewerkt vlees. Door de bewerking kunnen kankerverwekkende stoffen (carcinogenen) ontstaan. Deze stoffen kunnen cellen beschadigen in ons lichaam, wat tot kanker kan leiden.
Gehakt bij de slager is minder vet dan bij de supermarkt. Op zich is dit oud nieuws, want dat is al decennia lang het geval. Uit de NEVO-tabel blijkt dat structureel rundergehakt van de slager nog magerder is dan mager rundergehakt uit de supermarkt! Dus niet alleen bij deze test van de Consumentenbond.
Voorgekookte pasta in saus is een van de ongezondste blikproducten. Hoewel het smakelijke maaltijden zijn, hebben ze die verslavende smaak te danken aan het hoge suiker- en zoutgehalte. Een blikje Heinz Alphaghetti bevat bijvoorbeeld 1490 mg natrium en 18 gram suiker.
Niet alle voedingsmiddelen hebben een gelijke impact op het milieu, en de minst duurzame vleessoorten vergen veel grondstoffen. Het vlees met de grootste ecologische voetafdruk is over het algemeen rundvlees , voornamelijk vanwege de verhoogde uitstoot van broeikasgassen, het land- en watergebruik en de enorme hoeveelheid grondstoffen die nodig zijn om vee te houden.
Zalm is de meest gegeten vis in Nederland. Je kan wilde zalm en kweekzalm kopen. Wilde zalm zwemt vrij rond, krijgt geen antibiotica en wordt niet overvoerd. Maar de vangst kan tot grote milieuschade leiden door overbevissing en bijvangst van dolfijnen, schildpadden, vissen en haaien.
Duidelijk is dat vliegen erg slecht is voor het klimaat. Maar is het slechter dan vlees? Op Nederlands niveau draagt de veestapel volgens de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) voor 10% bij aan de broeikasgasuitstoot. Het vliegverkeer 6,5%, blijkt uit cijfers van het CBS.
Wilt u af en toe een stukje vlees eten, kies dan voor onbewerkte producten zoals biefstuk of varkenslap maximaal 1 of 2 keer per week. Nog beter is om het rode vlees te vervangen door een stukje kip, bijvoorbeeld een kippenpootje, -boutje, of -filet (maar niet de plakjes kipfilet, dat is dan weer bewerkt vlees).
Bovendien wordt filet mignon tijdens de bereiding vaak gecombineerd met boter of boterrijke sauzen, wat de ongezonde smaak ervan alleen maar vergroot. Maar zelfs als je het puur eet, is filet mignon een van de ongezondste stukken biefstuk die er zijn.
Stoppen met rood vlees heeft een bewezen, positief effect op je lichaam. Uit talloze onderzoeken blijkt dat het eten van rood vlees de kans op diabetes type 2 verkleint, je cholesterolwaarde omlaag brengt en spijsvertering en stoelgang verbetert.
Australiërs zijn de grootste vleeseters ter wereld met 111,5 kilo (bruto*) per persoon. Zij worden gevolgd door Nieuw-Zeelanders, Oostenrijkers en Argentijnen.
Wat betreft gezondheid, is ons half-om-half gehakt een uitstekende keuze. Door de combinatie van mager rundvlees en iets vetter varkensvlees krijg je een gebalanceerde mix van voedingsstoffen, waaronder eiwitten en essentiële vetten.