Lege plekken in je tuin of moestuin kun je in het najaar inzaaien met een groenbemester. Deze planten verbeteren de bodem en houden de voedingsstoffen vast tijdens de winter. Zaai ze in de nazomer in, en na het omspitten in het voorjaar komen de voedingsstoffen weer vrij in de bodem.
In oktober kunnen er meerdere groenbemesters worden gezaaid. Denk aan italiaans raaigras, rogge of Japanse haver. Om tot de juiste keuze te komen is het van belang om rekening te houden met het bodemtype, de aanwezigheid van aaltjes, de geplande hoofdteelt voor het volgend jaar en tot slot de wet- en regelgeving.
Winterrogge is een uitermate geschikte winterharde groenbemester. Het is tevens eigenlijk de enige groenbemester die je nog relatief goed in het najaar kan zaaien. Het liefst doe je dit in de maand september of de eerste helft van oktober, zodat de plant voldoende tijd heeft om na het kiemen goed te wortelen.
Wanneer en waar zaai je groenbemesters? Je zaait groenbemesters vooral als nateelt, en vooral van juli tot september. Ook als voor- en tussenteelt zijn groenbemesters geschikt. In oktober of november kun je hoogstens nog winterspinazie en wintergranen (rogge) zaaien.
Kun je nu nog wat zaaien? Officieel kan je in oktober (bijna) niets meer zaaien: in de Makkelijke Moestuin app staan nog maar een paar soorten. Maar regeltjes en tabellen, daar houdt het weer zich al jaren niet meer aan. Warm in februari, recordtemperaturen, te koud, te droog, te nat, hittegolven.
In de meeste jaren kun je gras zaaien tot eind oktober, zolang de bodemtemperatuur boven de 10 °C ligt. Bij zachte herfstweer kan dit soms zelfs tot in november, maar de kans op succes neemt wel af naarmate de dagen korter en kouder worden.
In oktober zaai je vooral bloemenzaden die een koude periode nodig hebben om te kunnen ontkiemen. Soorten zoals klaproos, korenbloem, phacelia en goudsbloem blijven 's winters in rust en komen vanzelf op in het voorjaar.
Enkele soorten maken een goede kans: Raapstelen Bladkool: Tsoisam, Amsoi, Kailan Spinazie (Amsterdams Reuzenblad) Rucola (niet de wilde) Barbarakruid Saladini Groenbemesters: wintertarwe, winterrogge, bladrammenas, gele mosterd, winterkoolzaad, nootzoetraapzaad.
In november kan je al wat zaaien voor een vroege lenteoogst. Onder glas, als je dat hebt, maar ook in de koude grond heeft het zin. Zaden van tuinkers, rucola, winterkers, raapsteel en mizuna weerstaan de kou en kiemen zodra de omstandigheden goed genoeg zijn.
Het zaaien zelf is heel simpel. Maak eerst de bodem onkruid vrij, hark 'm goed los en zaai de groenbemesters dan breedwerpig. Geef daarna met een broes water of wacht met zaaien op een regenachtige dag. Je kunt kiezen voor 1 soort, maar ook een mix van groenbemesters maken.
Als u de groenbemester inzet in het kader van de vergroening, dan moet dit gewas minimaal 10 weken blijven staan. Op kleigronden mag vaste mest en champost het gehele jaar worden aangewend, mits de grond niet bevroren is.
Lege plekken in je tuin of moestuin kun je in het najaar inzaaien met een groenbemester. Deze planten verbeteren de bodem en houden de voedingsstoffen vast tijdens de winter. Zaai ze in de nazomer in, en na het omspitten in het voorjaar komen de voedingsstoffen weer vrij in de bodem.
Na de oogst van aardappelen, maïs of een ander gewas, kunt u in de herfst een groenbemester (vanggewas) of graslandmengsel zaaien. Het najaar is een geschikt moment voor het zaaien hiervan.
Ze bevordert de biodiversiteit, controleert erosie en onkruid, en kan worden geïntegreerd in gewasrotaties om de bodemgezondheid te verbeteren en de druk van ziekten en plagen te verminderen. Verstandig gebruikt, is luzerne een waardevolle groenbemester voor een duurzame en milieuvriendelijke teelt.
Rechtstreeks zaaien: Bladmosterd, Mesclun 'Aziatisch', Rucola, Snijbiet, Spinazie 'Winterreuzen', Tatsoi, Tuinkers, Veldsla en Winterpostelein. Juist in de kouder wordende maanden kan het zaaien en oogsten van kiemgroenten extra leuk zijn. Bestel daarom je biologische zaden voor kiemgroenten vandaag nog.
Eenmaal de uitgestrooide zaden zijn opgezwollen, wordt het zaad zonder enige bescherming blootgesteld aan vorst en andere extreme weersomstandigheden. In de eerste fase van ontkieming volstaat één nacht met vorst om het graszaad te vernietigen. Wacht in elk geval met zaaien tot de laatste nachtvorst voorbij is.
De zaden van Phacelia zaai je op de plek waar je ze wil hebben, je hoeft ze niet voor te zaaien. Zaai je de plant als plukbloem, kies dan voor een goed voorbereid zaaibed. Als groenbemester zaai je het op alle vrije plekken in je groentetuin, en als bijenvoedsel kun je het in de gaten in je border zaaien.
Als groenbemester laat koolzaad na het afmaaien een stompje met penwortel achter in de bodem. Deze sterft af (of is al afgestorven) en wordt door de grond omgezet in humus. Door koolzaad als groenbemester te planten krijg je dus een luchtigere en voedzamere bodem, voor een eventuele volgende teelt.
Boekweit is een uitstekende, snelgroeiende groenbemester omdat het stikstof bindt in de grond. Na de oogst van een gewas wordt daarom boekweit… Lucerne klaver is een zeer goede groenbemester. Het is een vlinderbloemige en kan stikstof vastleggen vanuit de lucht naar de grond.
De zaaizaadhoeveelheid bedraagt, afhankelijk van de zaadgrootte, op lichte klei 90-110 kg per ha, op zware klei en zandgrond 100-125 kg per ha. De optimale rijenafstand bedraagt 10-25 cm.
Je kunt nog gerust bloemen zaaien in het najaar. Sterker nog, het najaar is een uitstekende periode om wilde bloemen te zaaien. De natuur doet dit zelf ook. Planten laten namelijk na de bloei hun zaden vallen.
Wanneer en hoe zaai je Lathyrus? Lathyrus kan zowel in het najaar (september-oktober) als in het vroege voorjaar (februari-maart) gezaaid worden. Als je vroeg begint, kun je de zaden binnen voorzaaien in potjes met zaai- en stekgrond en ze later naar buiten verplaatsen.
Weinig bekend is het feit dat je phacelia ook nog begin oktober kunt zaaien voor een vroege bloei het jaar erop (april-mei). De volwassen plant vriest gemakkelijk kapot in de winter, maar mijn ervaring leert dat de kleine plantjes van begin oktober gezaaide phacelia, gemakkelijk overwinteren, ook bij vorst.