Hoe kook je wortelen? Was de wortelen en snijd ze in grove stukken, dan garen ze sneller (en je kunt ze toch niet in één keer eten). De stengels gebruik je niet.
Het deel van de wortelplant dat we eten, is de wortel. Wortels worden voornamelijk gekweekt vanwege hun eetbare penwortel, die meestal oranje van kleur is, hoewel er ook paarse, gele en witte varianten bestaan.
Wortelen. De oranje wortelen worden alom geapprecieerd: gestoomd, gepureerd, geraspt en zelfs in gebak gemengd. Maar ook het loof is eetbaar. Het loof heeft een zachte wortelsmaak en kan verwerkt worden in soepen, slaatjes of zelfs als basis voor pesto.
De dikke stelen van wortelloof kunnen een heerlijke smaak toevoegen aan groentebouillon, maar ze zijn te taai om te gebruiken in salades, kommen of sauzen zoals deze chimichurri. Ik gebruik de malse blaadjes graag direct in recepten met wortelloof en vries de stelen in om later in bouillon te laten trekken.
Wortelen: wortelloof bevat giftige alkaloïden, maar dat is niet het geval bij het loof van jonge wortelen. Integendeel, het is net heel smaakvol en decoratief. Je kan het loof toevoegen aan salades, in pesto, je kan er soep van maken of verwerken in sappen en smoothies.
Dan heb je meer in huis dan je denkt. Wortelloof is het groene blad boven de wortel. Veel mensen gooien het weg, terwijl het perfect eetbaar is. Het heeft een licht bittere, kruidige smaak en is te gebruiken in thee, soep, stamppot én pesto.
Een overschot aan bètacaroteen maakt in onze huid een oranje tint los – net als die van wortels. Je kan dus daadwerkelijk een beetje oranje worden door wortels te eten. Om een kleurverschil te merken moet je wél flink veel bètacaroteen binnenkrijgen.
Dankzij hun hoog gehalte aan vitamine A in de vorm van bèta-caroteen (provitamine A) zijn wortelen goed voor de ogen. Vitamine A draagt bij aan de aanpassing van ons zicht aan de duisternis. Een langdurig tekort aan vitamine A kan leiden tot nachtblindheid en in extreme gevallen zelfs tot blindheid.
Heb je (winter)wortels in de tuin staan, dan kun je ze ter plaatse bewaren als je ze met stro afdekt. Winterwortels kun je inkuilen of inkisten. Gekochte wortels bewaar je gemakkelijk een maand in de groentelade van de koelkast. Jonge wortels zijn fragieler en kun je daarom maximaal twee weken bewaren.
Wat ons betreft hebben wortelen weinig nodig; ze zijn natuurlijk al heerlijk zoet van zichzelf! Wil je toch extra smaak toevoegen? Dan zijn er een hoop kruiden en specerijen geschikt voor worteltjes. De volgende kruiden en specerijen passen er perfect bij: peterselie, rozemarijn, laurierblad, salie, tijm en kruidnagel.
Loof van wortels
Het is rijk aan voedingsstoffen. Zo bevat het naast vezels ook vitamine C en bètacaroteen. Het blad van deze groente bevat zelfs meer bètacaroteen dan de wortels zelf. Ook de hoeveelheid vitamine C in wortelloof is indrukwekkend te noemen.
Hoeveel wortels moet je eten? "Als je 100 tot 250 gram gekookte wortels eet op een dag, krijg je genoeg vitamine A binnen. Van sap is dit 50 tot 100 milliliter. Van rauwe wortel is dat dit 150 tot 200 gram."
Het belangrijkste advies is gezond eten zodat je voldoende vitamines en mineralen krijgt. Ook kan het eten van wortels er helaas niet voor zorgen dat verziendheid of bijziendheid wordt gecorrigeerd.
Harde en zachte stelen
Harde stelen zijn niet eetbaar. De zachte stelen zijn allemaal eetbaar. Ze hebben dezelfde smaak als de blaadjes van het kruid. Kruiden met een zachte, eetbare, steel zijn bijvoorbeeld bieslook, dille, peterselie, basilicum en koriander.
Wij eten wortels van planten omdat ze reservevoedsel (meestal koolhydraten) voor het volgende seizoen hebben opgeslagen. Maar er zijn niet veel wortelknollen die wij eten. Meestal is er sprake van stengelknollen of wortelstokken (ook een verdikte stengel). Stengels hebben knoppen, knopen en leden.
Maar ook het loof is eetbaar. Het loof heeft een zachte wortelsmaak en kan verwerkt worden in soepen, slaatjes of zelfs als basis voor pesto. Wat denk je bijvoorbeeld van geroosterde worteltjes met pasta en pesto van wortelloof? Gebruik hiervoor het bovenste, zachte deel van het loof, ongeveer tweederde van het geheel.
Zonder loof kun je wortel in een gesloten, geperforeerde zak 1-2 weken bewaren. Alleen wortel die in reepjes of plakjes is gesneden kun je invriezen. Blancheer de wortel dan wel vooraf 2 minuten. In een goed gesloten zakje is de wortel dan tot 12 maanden houdbaar bij minimaal -18°C.
Zodra het loof is verwijderd, kunt u de wortelen bewaren met eventuele aarde eraan, of ze wassen en even aan de lucht laten drogen voordat u ze bewaart .
In de meeste gevallen kun je de wortels zo uit de grond trekken. Lukt dat niet? Gebruik dan een spitvork of schepje, steek zo diep mogelijk in de grond en licht de wortels met grond en al op. Direct na de oogst haal je de groene stengels van de wortel af.
Wortelen
Rauwe wortelen zijn gezond, gekookte wortelen zijn nog gezonder! Gekookte wortelen bevatten namelijk meer bèta-caroteen dan rauwe wortelen. Dat is een sterk antioxidant dat zich in je darmen omzet in vitamine A.
Verder bevestigen studies dat de groente een prebiotische rol speelt, wat betekent dat wortelvezels een goede brandstofbron zijn voor de gunstige bacteriën in de darmen . Veel van deze darmbacteriën produceren korteketenvetzuren die niet alleen goed zijn voor de darmen, maar ook voor onze algehele gezondheid.
Wat je wel kan doen is genoeg negatief calorievoedsel aan je maaltijden toevoegen zodat er ook calorieën van andere voedingswaren op je bord verbrand worden. Een voorbeeld: wanneer je een rauwe wortel eet, zal je lichaam naast de 5 calorieën van de wortel ook calorieën van andere voedingswaren verbranden.
Wat is het voedingsadvies voor wortelen? Voor volwassenen geldt het advies om 250 gram groente per dag te eten.
Grote hoeveelheden wortelvezels kunnen spijsverteringsproblemen veroorzaken, zoals maagpijn en dunne ontlasting, totdat uw lichaam zich heeft aangepast. Als u niet voldoende vocht binnenkrijgt, kan dit zelfs constipatie veroorzaken.
Onmisbaar voor de transit
Naast bètacaroteen zijn worteltjes rijk aan vezels, pectine en cellulose, drie elementen die de darmtransit in goede banen leiden. Bij een constipatieprobleem kiest u het best voor rauwe wortelen, tegen diarree eet u ze beter gekookt.