Je kunt de aardappels na je vakantie uit de grond halen. Laat het loof niet staan, want afrijpend loof is uitermate vatbaar voor schimmelziektes. Zijn je aardappels echt nog te klein, bijvoorbeeld omdat je ze laat hebt gepoot, regel dan iemand die voor je aardappels zorgt tijdens je vakantie.
De uitlopers zelf kun je beter niet opeten. In de uitlopers zit namelijk het giftige stofje solanine, waarmee de aardappel beschermd wordt tegen schimmels en insecten. Maar geen nood, als je ze er goed afsnijdt is er niks aan de hand. Van dit stofje kun je overigens flink buikpijn, diarree of koorts krijgen.
Je kunt je aardappelen direct uit de grond eten zodra je ze ziet bloeien , maar als je ze wilt bewaren, wacht dan tot ze weer afsterven. Dit jaar kwamen onze aardappelen een maand later uit de grond. Bij het bewaren van aardappelen is het belangrijk dat ze zo droog mogelijk zijn wanneer je ze uit de grond haalt.
Aardappelen kunnen direct na de oogst worden klaargemaakt voor consumptie . En ze kunnen worden geoogst voordat de stengels afsterven, zolang het maar gebeurt nadat de bloemen zijn uitgebloeid. Door de dunne schil zijn ze nog niet afgehard voor langdurige houdbaarheid. Je kunt de schil er gemakkelijk afwrijven, niet schillen.
Wie ten volle wil genieten van gezondheidsvoordelen van aardappelen, kiest voor een gezonde bereiding. Gekookt, gestoomd, gepoft, in de schil… Kook je aardappelen in de schil, dan gaan er minder vitaminen verloren. Aardappelen zijn een gezond én veelzijdig ingrediënt waarmee je zoveel kanten uit kunt.
Aardappelen bevatten veel resistent zetmeel, een opneembare stof die de groei van goede bacteriën in de darmen bevordert. Onderzoek heeft laten zien dat resistent zetmeel insulineresistentie kan verminderen.
Gezond genieten van aardappelen
Maar aardappelen bevatten ook veel zetmeel, wat in je lichaam omgezet wordt naar suiker. De dagelijkse aanbeveling ligt tussen de 4-5 aardappelen per dag. Het is altijd goed om te variëren, dus wissel je aardappel ook een keer af met zilvervliesrijst of volkorenpasta.
'Oogst na de herfstvakantie'
"Over het algemeen is het wel zo dat aardappelen in september en oktober meer stikstof opnemen dan het vanggewas. Je kunt ze dus beter oogsten op het moment dat ze daar echt aan toe zijn, dus rond de herfstvakantie." 1 oktober zou dus ook voor stikstofopname een te vroege datum zijn.
Mag je rauwe aardappelen eten? Rauwe aardappelen eten is af te raden omwille van het feit dat er te veel onverteerd zetmeel of resistent zetmeel in de dikke darm terecht kan komen. De darmbacteriën fermenteren het zetmeel, wat aanleiding kan geven tot flatulentie en darmkrampen, eventueel zelfs tot diarree.
Laat je aardappelen na de oogst drogen op een luchtige, droge en donkere plaats. Leg ze in bakken die de lucht doorlaten. Zakken zijn goed om aardappelen te vervoeren, maar minder goed om ze in te bewaren.
Vroege aardappelen kan je snel oogsten. Na ongeveer 10 weken zitten er al mooie aardappelen onder de grond. Voel voorzichtig met je handen in de aarde en vind je de knollen voldoende groot dan kan je beginnen het opgraven van de aardappelen. Vind je vooral nog kleine knollen, laat ze dan nog een week zitten.
Ja, groene, bruine en beurse plekken en uitlopers moet je goed wegsnijden uit aardappels. In de uitlopers van oudere aardappelen en in de schil van onrijpe aardappelen kan namelijk de stof solanine voorkomen. In grote hoeveelheden is deze stof giftig voor de mens.
Kweek je eigen aardappelen
De beste manier om ze zelf te kweken is door pootaardappelen te kopen en deze voor te kiemen. Je zou ook een aardappel uit de supermarkt kunnen gebruiken maar deze zijn meestal behandeld met een product waardoor ze niet snel kiemen en dus ook geen grote plant zullen geven.
Na een paar maanden zijn de aardappelen klaar om geoogst te worden. Eind april geplante knollen kunnen al in juni geoogst worden, terwijl late soorten pas in september of oktober rijp zijn. Een duidelijk teken dat geoogst kan worden, is wanneer het loof geel of bruin en verdord is.
Aardappels bevatten gemiddeld 40 mg solanine per kg. Na het eten van meer dan 5 kilo aardappels in één keer kun je dus ziekteverschijnselen verwachten. Maar ook zonder solanine heb je dan al wel buikpijn. Groene delen van de aardappel en aangetaste aardappels bevatten soms veel méér solanine.
Uitlopers (of scheuten) ontstaan wanneer je een aardappel te lang of te warm bewaart. Als je aardappel uitlopers heeft, hoef je die niet meteen weg te gooien. Het is voldoende om de uitlopers te verwijderen en de ogen rond de uitlopers weg te snijden.
Solanine kan allergische reacties en ontstekingen veroorzaken. Daarnaast kunnen de giftige stoffen ook zorgen voor een branderig en scherp gevoel in de keel, diarree, misselijkheid, sufheid, ademnood, bewusteloosheid en krampen.
Symptomen lectine-vergiftiging
De verschijnselen van een lectinevergiftiging zijn buikpijn, misselijkheid, koorts en lichte diarree. Deze klachten komen vaak binnen 3 uur. Meestal voel je je na 4 a 5 uur beter. Als je veel en vaak lectine binnenkrijgt, dan kunnen je darmen en nieren beschadigd raken.
Voedingsspecialisten raden aan dagelijks 3 tot 5 stuks gekookte aardappelen (150-250 gram) te eten. Ter variatie kunnen aardappelen worden vervangen door rijst, deegwaren of couscous. Weet wel dat een portie deegwaren of rijst bijna tweemaal zoveel calorieën bevat als een portie gekookte aardappelen.
Op aardappelprodukten uit de koeling staat een Te Gebruiken Tot-datum (TGT): mits gekoeld kun je ze tot dan veilig eten, daarna niet meer. Tenzij je ze meteen invriest. Op verpakkingen ongeschilde aardappelen hoeft geen houdbaarheidsdatum te staan.
Er zijn echter ook jaren dat de aardappels pas laat geoogst kunnen worden, bijvoorbeeld bij veel regenval. Het is dan te nat om met de trekker en de aardappelrooier op het land te komen. Het risico is dat je met de machines vast komt te zitten. Toch is er wel een richtlijn wanneer aardappels te oogsten zijn.
Vergeleken met eenzelfde portie gekookte aardappelen leveren gekookte deegwaren en rijst meer calorieën, minder kalium en geen vitamine C. Vervang aardappelen daarom niet elke dag door een graanproduct en voorzie bij vervanging altijd een vitamine C-rijke bron in je voeding zoals een extra portie groenten of fruit.
Maken aardappelen dik? Het antwoord is volmondig 'nee'. En dat kan je met cijfers staven. Een normale portie gekookte aardappelen - dat is ongeveer 200 gram of 4 middelgrote aardappelen ter grootte van een kippenei - brengt slechts 140 kilocalorieën aan.
Aardappelen leveren niet alleen belangrijke voedingsstoffen als vitamine C, kalium, en voedingsvezels, maar kunnen ook helpen bij het verlagen van de bloeddruk en het cholesterolgehalte.