Soja geeft gezondheidsvoordelen zoals een verbetering van je darmflora en het verlagen van het 'slechte' LDL cholesterol. Het lijkt erop dat de inname van soja een beschermend effect heeft op borstkanker, prostaatkanker, longkanker, darm- en maagkanker.
Van rauwe of onvoldoende verhitte peulvruchten kun je last krijgen van je darmen. De verschijnselen van een lectinevergiftiging zijn buikpijn, misselijkheid, koorts en lichte diarree. Deze klachten komen vaak binnen 3 uur. Meestal voel je je na 4 a 5 uur beter.
Bij sommige mensen kunnen sojaproducten een opgeblazen gevoel of darmklachten veroorzaken. Vaak ligt een onderliggend darmprobleem of een onevenwichtige darmflora aan de basis. Ongeveer driekwart van de soja wereldwijd wordt geproduceerd als veevoer.
De sojaboon is afkomstig van de gele sojaplant, een peulvrucht vergelijkbaar met onze witte bonen. Rauw zijn ze moeilijk verteerbaar, maar ze kunnen net als onze bonen verwerkt worden in allerlei gerechten.
In soja zitten isoflavonen, fyto-oestrogenen en andere antinutriënten. Deze stofjes zouden onder andere invloed hebben op (borst)kanker, een verstoorde hormoonhuishouding en borstgroei bij mannen. Een ander mogelijk probleem zou zijn dat soja genetisch gemodificeerd wordt en daarmee ook schadelijk is.
Soja en uw darmgezondheid
Er is onderzoek gedaan naar de manier waarop bacteriën in sojaproducten, vooral gefermenteerde sojaproducten zoals miso en natto, kunnen bijdragen aan een gezondere darmflora door uw goede darmbacteriën te voeden .
Veel meer groente en fruit eten. De oplosbare vezels in groente en fruit voeden de goede bacteriën in je darmen en kunnen dus je microbioom (darmflora) verbeteren. Ook zorgen de vezels ervoor dat de ontlasting stevig, zacht en soepel wordt: niet te dun en niet te hard.
Dieet en ontstekingen
Onderzoekers vanuit Groningen toonden wederom aan dat fastfood, alcohol, vlees en suiker zorgen voor slechte darmbacteriën en daarmee ontstekingsreacties in het hele lichaam die weer ziektes als diabetes en hartaandoeningen aanjagen. Plantaardig voedsel zorgt juist voor een tegengesteld effect.
Na het eten van soja kunnen allerlei mogelijke allergische reacties optreden, gaande van huidklachten, angio-oedeem (zwellingen, meestal in gezicht en keel) tot roodheid, jeuk, problemen met de luchtwegen, maagdarmklachten enzovoort.
De soja die we in Nederland gebruiken, komt vooral uit Zuid-Amerika. Daar zorgt de teelt voor allerlei problemen: er wordt bos voor gekapt, de bodem raakt uitgeput en het water wordt vervuild door bestrijdingsmiddelen en kunstmest. De meeste soja wordt verwerkt in veevoer.
Van alle zuivelvervangers is sojadrink wat betreft voedingswaarde de beste vervanger. Het lijkt op die van halfvolle melk wat betreft eiwit en energie. Calcium, vitamine B2 en B12 worden vaak toegevoegd en soms ook vitamine D.
Is soja veilig om te eten of drinken? Aan het gebruik van soja zijn geen specifieke risico's verbonden. Wel wordt zwangeren geadviseerd om niet te veel sojaproducten te nemen.
Soja allergie en fysieke symptomen
Bij een soja intolerantie kan er sprake zijn van de volgende lichamelijke symptomen: Problemen met de spijsvertering, zoals diarree of constipatie. Buikpijn of een opgeblazen gevoel. Misselijkheid.
Soja-intolerantie
Sojabonen bevatten de onoplosbare vezels raffinose en stachyose, die behoren tot de FODMAP-vezels die de symptomen van het prikkelbaredarmsyndroom kunnen veroorzaken en kunnen leiden tot winderigheid en diarree.
Vetrijk voedsel kan leiden tot vette ontlasting, wat de kans op lekkages vergroot. Beperk de inname van gefrituurd voedsel, vette vleeswaren, volle zuivelproducten en boter. Kies voor mager vlees, magere zuivelproducten en gezonde vetten zoals avocado en olijfolie.
Stinkt niet overdreven
Toch is het zo dat een gezonde ontlasting niet overdreven stinkt. Hevig stinkende ontlasting kan wijzen op een probleem met de spijsvertering. Ruikt je poep zuur? Dan is er waarschijnlijk voedsel aan het gisten in je darmen.
Wat je wel en niet kunt eten als je PDS hebt
Bij PDS is er een duidelijk verband tussen voeding en klachten. Sommige producten kunnen triggers zijn voor PDS-patiënten en zorgen voor vervelende buikpijn. Knoflook, ui, koolsoorten en zuivelproducten bijvoorbeeld. Deze voeding kan gasvorming in de darmen veroorzaken.
Eet vezelrijk en gevarieerd: veel groente, fruit en volkorenbrood en peulvruchten. Sla vooral je vezelrijke ontbijt niet over, dat stimuleert de spijsvertering. Drink 1,5 tot 2 liter per dag: vezels werken als een spons: ze nemen vocht op en zorgen daardoor voor een soepele ontlasting.
De hoeveelheid ligt ongeveer bij 5 of meer koffie per dag. Koffie kan ook voor darmklachten zorgen, in meeste gevallen is dit juist functioneel en gebruiken veel mensen als stimulering voor de toiletgang.
Symptomen soja
Consumptie van soja kan alle mogelijke allergische reacties geven: oraal allergiesyndroom, luchtwegklachten, maagdarmklachten, huidklachten en anafylaxie.
Hoeveel soja mag ik eten? Volgens het Voedingscentrum passen sojaproducten zoals tofu, tempé en sojadrink in een gezond voedingspatroon. Het advies is om maximaal 2-3 porties sojaproducten per dag te eten of drinken. Vervang bijvoorbeeld een aantal keer per week rood vlees door een sojaproduct zoals tofu.
Gefermenteerde sojaproducten zoals tempeh, miso en natto zijn licht verteerbaar en bevatten extra gezonde stoffen. Tofu, sojamelk en edamame zijn ook voedzaam en passen in een gezond voedingspatroon. Vermijd sterk bewerkte producten zoals sojasnacks of vleesvervangers met veel toevoegingen.